
جداشدن کودک از والد در شروع مهد، مدرسه، کلاس جدید یا پس از یک تغییر خانوادگی میتواند با گریه، چسبیدن، دلدرد یا نگرانی همراه باشد. اضطراب جدایی در اندازهای محدود و متناسب با سن، تجربهای رایج است. اما بازیدرمانی برای اضطراب جدایی در خانه به معنی جایگزینکردن درمان تخصصی نیست؛ بازی میتواند به کودک کمک کند احساسش را بیان کند و جداییهای کوتاه و امن را تمرین کند.
امنیت از پیشبینیپذیری میآید
کودک نیاز دارد بداند چه کسی او را میبرد، کجا میماند و چه زمانی والد برمیگردد. خداحافظی طولانی، پنهانی رفتن یا بازگشتهای مکرر معمولاً اضطراب را بیشتر میکند. خداحافظی کوتاه، گرم و قابلپیشبینی کمککنندهتر است.
بازی ۱: عروسکِ مهدکودک
وسایل: عروسک، کیف کوچک، چند وسیله نمادین
مراحل: عروسک را به مهد یا مدرسه ببرید. کودک نقش والد، مربی یا عروسک را انتخاب کند. درباره ترسها و راههای کمک به عروسک گفتوگو کنید.
مدت: ۱۵ تا ۲۰ دقیقه
نکته: داستان را به پایان خوش اجباری نبرید؛ اجازه دهید کودک احساس واقعیاش را نشان دهد.
بازی ۲: قلب یادگاری
وسایل: کاغذ یا دستبند ساده
مراحل: یک قلب کوچک بکشید یا دستبندی ساده درست کنید که کودک هنگام جدایی همراه داشته باشد. توافق کنید این یادگاری نشانه ارتباط است، نه وسیلهای برای تماس مکرر.
مدت: ۱۰ دقیقه
فایده: ایجاد پیوند نمادین و قابلحمل.
بازی ۳: تمرین جدایی کوتاه
وسایل: تایمر
مراحل: ابتدا کودک پنج دقیقه با فرد امن دیگری بازی کند و شما در اتاق دیگر باشید. زمان را آرامآرام افزایش دهید و همیشه در زمان وعدهدادهشده برگردید.
مدت: ۵ تا ۲۰ دقیقه
نکته: اگر کودک بسیار آشفته شد، سرعت تمرین را کمتر کنید.
گفتوگوی خداحافظی
والد: «میدانم جداشدن سخت است. من بعد از خوردن میانوعده میآیم دنبالت. تو با خانم مربی بازی میکنی و قلبت یادآور این است که دوباره همدیگر را میبینیم.»
چه زمانی بهتر است از متخصص کمک بگیریم؟
اگر اضطراب جدایی شدید یا طولانیمدت است، کودک بهطور مداوم از مدرسه یا مهد اجتناب میکند، خواب و خوردن او بههم ریخته، حملات وحشتزدگی یا شکایتهای جسمی مکرر دارد، یا اضطراب زندگی خانواده را مختل کرده است، مراجعه به روانشناس کودک اهمیت دارد. بازیدرمانی تخصصی باید توسط فرد آموزشدیده انجام شود.
کودک برای جداشدن به فشار بیشتر نیاز ندارد؛ به تجربههای کوچک، قابلپیشبینی و امن نیاز دارد. همراهی آرام والد و همکاری مدرسه، پایه مهمی برای کاهش اضطراب جدایی است.