نوشتن از ادبیات فرانسه برایم دشوار بوده و حالا هم شوق حاصل از کشفی جدید، مرا واداشته دست به قلم شوم و از اثر کم‌نظیری که در دنیای پرهیاهوی ادبیات فرانسه خوانده‌ام، بنویسم.
"چرم ساغری" اثر پیچیده و اسرارآمیز بالزاک است که برای اولین‌بار، مرا با سبک و قلم این نویسنده آشنا کرد. با خواندن همین یک اثر، نمی‌توان به شناخت قطعی از قلم و سبک نگارش نویسنده رسید، اما آنچه در چرم ساغری دیدم، نثری سخت‌خوان و پرجزئیات بود. نثری که احتمالا چالشی خواهد بود برای تعیین عیار و کشف خوانندگان شکیبا.
داستان کتاب، روایت جوانی مستعد و اهل تفکر به نام رافائل است. رافائل دانشجوی حقوق و اهل جست‌و‌جو و پرسشگری‌ست، اما با فقر دست و پنجه نرم می‌کند و دیگر برای ادامه زندگی دلیل و انگیزه‌ای پیدا نمی‌کند. یک روز که تصمیم نهایی خودکشی در رود سن را می‌گیرد، روشنایی روز را مانع اجرای بی سروصدای مقصود خود می‌یابد و تصمیم می‌گیرد تا رسیدن شب و تاریکی هوا صبر کند. در همین فرصت، چند ساعتی که تا تاریکی و رسیدن شب مانده با چرخیدن در شهر می‌گذراند و اتفاقی سر از یک مغازه عتیقه‌فروشی در می‌آورد.
پیرمرد عتیقه‌فروش از تاریخچه‌ی عتیقه‌هایش می‌گوید و به معرفی اشیای مغازه می‌پردازد تا به "چرم ساغری" می‌رسد. تکه چرم مرموزی که روی دیوار چسبانده شده و طلسم عجیبی به زبان عربی روی آن نگاشته شده است. وقتی رافائل قصد و برنامه‌ای که برای شب دارد بازگو می‌کند، عتیقه‌فروش به او پیشنهاد می‌کند چرم را تصاحب کند. چرمی که آرزوهای آدمی را برآورده می‌کند، به ازای هر آرزو، کمی جمع می‌شود و با هر انقباض، از عمر صاحب چرم نیز کاسته می‌شود. جوان خام که از فقر و تنگدستی در عذاب است، پیشنهاد پیرمرد را می‌پذیرد و در ازای تامین امیالش، زندگی‌اش را معاوضه می‌کند.
از این نقطه به بعد داستان، همه چیز کاملا طبیعی اتفاق می‌افتد، طوری که نه برای رافائل و دیگران و نه برای خواننده، اتفاق عجیب و غیرعادی دیده نمی‌شود. جوان با چرمش از مغازه خارج می‌شود تا برای عملی کردن قصدش به سوی سن برود، ولی به نحوی کاملا معمولی، دوستان و آشنایانی رافائل را دوره کرده و با خود همراه می‌کنند. و اینگونه مسیر او از رود سن و خودکشی، به ماجراهای بعدی زندگی‌اش تغییر می‌کند.
رافائل به مرور زمان متوجه می‌شود چرم به ظاهر بی‌ارزشی که گرفته واقعا آرزوهایش را برآورده می‌کند و به ازای هر آرزو، کمی جمع‌تر می‌شود. ترس از پایان زندگی، چنان در رافائل ریشه می‌دواند که در جایی از کتاب می‌خوانیم که طلسم، روی دیوار نصب شده و محیط آن با خط قرمزی به دقت رسم شده است تا رافائل شاهد تغییرات چرم و کنترل امیال خود باشد. جوانکی که حالا غرق در ثروت بود، کوچک‌ترین هوس خود را فرو می‌خورد و به نحوی زندگی می‌کرد که موجب کوچک‌ترین لرزش این طلسم هول‌انگیز نشود.
در این بین، "پولین" دختری که در دوران بی‌پولی جوان همراه و همدم او بود، فراموش می‌شود و رافائل دل به زنی بی‌عاطفه می‌بازد که اهمیتی به احساسات عمیق رافائل نمی‌دهد. شکست عاطفی سنگینی که قلب رافائل را بیدار می‌کند. سرانجام، رافائل در برهه‌ای که از ترس آرزو و هوس‌هایش خانه‌نشین شده، ملاقاتی تصادفی با پولین دارد. دیداری که باعث می‌شود او با شجاعت تمام روبروی طلسمی که به دیوار کوبیده بایستد و پولین را آرزو کند؛ آرزویی که ارزش جمع شدن چرم و کاستن عمرش را دارد. و به راستی تنها چیزی که می‌توان بدون پشیمانی عمر را در راهش فدا کرد، عشق است.
ازدواج پولین و رافائل چندان طولانی نیست اما بسیار عمیق و اصیل و باشکوه است. نکته‌ای که به مخاطب می‌آموزد کیفیت عشق از طول آن مهم‌تر است.
رافائل در بخش‌های انتهایی کتاب، به خودش که فرد تحصیل‌کرده‌ای‌ست شک می‌کند که نکند از روی سادگی، فریب عتیقه‌فروش و افسانه‌ی طلسم چرم را خورده است. از همین رو چرم را که کوچکتر از یک کف دست شده است به زیست‌شناس، فیزیک‌دان و شیمی‌دان نشان می‌دهد و هیچ‌یک سر از سّر این چرم در نمی‌آورند. اینجاست که بیماری مرموز رافائل شروع می‌شود و پزشکان از کشف علت و درمان بیماری عاجز می‌مانند.
بی‌شک بالزاک برای پرداختن به ارزش زندگی، راهی بس هنرمندانه انتخاب کرده است. ماجرایی خواندنی و فلسفی که مخاطب را جادو می‌کند و کشش مرموزی در صفحاتش حاکم است. اندیشه‌ی بالزاک، مقدمه‌ای بر شکل‌گیری مکتب ناتورالیسم در ادبیات جهان است و بسیاری از نویسندگان پس از او -از جمله زولا- از آثار او تاثیر پذیرفته‌اند.
در پایان، از خواندن این کتاب و درس بزرگی که از آن گرفتم بسیار خوشحالم. زندگی اگرچه سخت، اما بسیار خواستنی‌ست. نمی‌توان از آن گریخت، نمی‌توان از آن متنفر شد، تنها می‌توان آن را زیست...
اغلب تصور می‌کنیم زندگی که در آن به آرزوهایمان نرسیم، پوچ و بی‌کیفیت است. ولی به تلنگری نیاز داریم که به یاد بیاوریم ارزش زندگی، بیشتر از سوزاندن و نابودی این فرصت تکرارنشدنی‌ست. فرصتی که تنها یکبار به ما داده شده و ارزشش وابسته به تحقق همه‌ی آرزوهایمان نیست.
