ایرانیان مقیم آمریکا جمعیتی نزدیک به یک میلیون نفر را تشکیل میدهند که یکی از تحصیلکردهترین و موفقترین جوامع مهاجر در این کشور محسوب میشوند. بیشتر آنها در پی تحولات انقلاب ۱۳۵۷، جنگ ایران و عراق، و تغییرات سیاسی و اجتماعی بعدی، در چند موج مهاجرتی به ایالات متحده رفتند. تمرکز جمعیتی آنها عمدتاً در ایالتهایی مانند لسانجلس کالیفرنیا، تگزاس، نیویورک و مریلند است. این جمعیت بهویژه در رشتههای دانشگاهی، مشاغل حرفهای مانند پزشکی، مهندسی، حقوق و فناوری اطلاعات نقشآفرینی قابلتوجهی دارد و از نظر سطح تحصیلات و درآمد متوسط خانوار در میان گروههای مهاجر، در ردههای بالا قرار دارد.
ایرانیان در آمریکا در حوزههای مختلف علمی، دانشگاهی، فرهنگی، اقتصادی و حتی مدنی، موفقیتهای چشمگیری کسب کردهاند و جایگاه ممتازی در میان جوامع مهاجر بهدست آوردهاند. سهم چشمگیر آنان در پژوهشهای دانشگاهی، نوآوریهای فنی، مدیریت شرکتهای بزرگ، تألیف آثار علمی و حضور در نهادهای مدنی و رسانهای نشان میدهد که ظرفیتهای فرهنگی و علمی جامعه ایرانی با وجود چالشهای سیاسی و هویتی، در محیط باز و رقابتی آمریکا شکوفا شده است. بسیاری از آنها توانستهاند ضمن حفظ هویت فرهنگی خود، الگویی از مهاجران موفق و تأثیرگذار ارائه دهند که هم در جامعه میزبان نقش دارند و هم با سرزمین مادری پیوندهای فکری و عاطفی خود را حفظ کردهاند. فهرستی از ایرانیان سرشناس و برجسته مقیم آمریکا:
🔹️ کسبوکار
سالار کمانگر، مدیرعامل سابق یوتیوب
انوشه انصاری، اولین زن گردشگر فضایی[۳]
سینا تمدن، معاون سابق امور برنامههای کاربردی در شرکت اپل[۴]
پیر امیدیار، مؤسس ایبِی
بیژن داوری، معاون ارشد شرکت آیبیام
فرزاد ناظم، معاون ارشد فناوری در شرکت یاهو تا ژوئن سال ۲۰۰۷[۵]
آرش فردوسی، یکی از دو بنیانگذار دراپ باکس
ناصر جبلی، برنامهنویس و سازنده بازیهای رایانهای
دارا خسروشاهی، بیزنس من ایرانی آمریکایی و مدیر ارشد اجرایی شرکت اوبر
اسحاق لاریان، میلیاردر ایرانی ـ آمریکایی یهودی
خانواده معراج، خانواده بازرگان ایرانی یهودیتبار مقیم شهرستان اورنج، کالیفرنیا
سام نظریان، بنیانگذار و مدیر عامل شرکت SBE Entertainment Group
کامران الهیان، ریاست هیئت مدیره گلوبال کتلیست پارتنرز
دانشگاهیان و فناوران
رابرت مهرابیان، رئیس سابق دانشگاه کارنگی ملون
لطفی علیعسکرزاده (لطفی زاده)، پدر منطق فازی
فریناز کوشانفر، استاد دانشگاه رایس
علی خادمحسینی، استاد مهندسی زیستی دانشگاه کالیفرنیای جنوبی
مونا جراحی، استاد دانشگاه میشیگان،
همایون سراجی محقق برجسته روباتیک در ناسا و استاد سابق دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف[۷]
محمد شاهیده پور، رئیس دانشکدهٔ مهندسی برق مؤسسه فناوری ایلینوی[۸]
یحیی رحمت سمیعی، رئیس سابق دانشکدهٔ مهندسی برق دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس[۹] و مدیر آزمایشگاه تحقیقات، تحلیل و اندازهگیری آنتن (ARAM) یو سی ال ای[۱۰]
بهزاد رضوی، استاد برجسته مدارهای آنالوگ دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس[۱۱]
همایون سراجی محقق برجسته روباتیک در ناسا و استاد سابق دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف[۷]
منیژه رازقی، ریاست مرکز تجهیزات کوانتمی، دانشگاه نورث وسترن.[۱۲]
قوام شهیدی، فلوی IEEE، فلوی IBM و مدیر سابق توسعه منطقی کیفیت بالای میکروالکترونیک IBM[۱۳][۱۴]
کمال سرابندی استاد دانشگاه میشیگان و مدیر گروه دانشکده برق
وحید تارخ استاد دانشگاه هاروارد و MIT محقق برتر مؤسسه تحقیقاتی BELL
بابک پرویز، نایب رئیس آمازون.کام استاد وابسته مهندسی برق دانشگاه واشینگتن[۱۵]
فضلالله رضا استاد سایبرنتیکس
فیروز نادری (مدیر پروژهٔ مریخنورد ناسا)[۱۶]
علی خادمحسنی، یک دانشمند در زمینه مهندسی پزشکی، زیستشناسی مواد و مهندسی بافت
کاوه پهلوان، استاد دانشگاه مهندسی برق و رایانه، استاد علوم رایانه، و مؤسس و مدیر مرکز مطالعات شبکههای اطلاعات بیسیم، در مؤسسهٔ پلیتکنیک ورچستر
بهرام ناصرشریف رئیس کالج مهندسی دانشگاه رودآیلند[۱۷]
سروش سروشیان استاد مهندسی محیط زیست و عمران و مدیر مرکز هیدرومتئورولوژی و سنجش از راه دور دانشگاه کالیفرنیا در ارواین[۱۸]
عبدالحسن آستانه اصل (استاد دانشگاه برکلی و محقق چگونگی ریزش برجهای دوقلو در حادثه ۱۱ سپتامبر)[۱۹]
پرویز معین، استاد مهندسی مکانیک سیالات دانشگاه استنفورد
پاتریسیا مختاریان، ریاست آموزشی مؤسسه مطالعات حمل و نقل، دانشگاه کالیفرنیا در دیویس.[۲۰]
جمال یعقوبی، استاد مؤسسه پلیتکنیک ووستر
علی جدبابایی، رئیس دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست مؤسسه فناوری ماساچوست
پیمان حیدری، استاد مهندسی برق دانشگاه کالیفرنیا، ارواین
مریم میرزا خانی، ریاضیدان و استاد دانشگاه استنفورد و برنده مدال فیلدز.[۲۱]
دکتر منصور مرتضوی فیزیکدان و استاد دانشگاه آرکانزاس در پاین بلاف و از پژوهشگران برجسته در زمینه لیزر و نانوفناوری.
علی جوان، فیزیکدان، مخترع لیزر گازی، استاد بازنشسته فیزیک مؤسسه فناوری ماساچوست
کامران وفا، استاد فیزیک دانشگاه هاروارد
نیما ارکانیحامد، فیزیکدان دانشگاه هاروارد
بهرام مشحون، فیزیکدان دانشگاه میزوری در کلمبیا
فیروز پرتوی اولین رئیس دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی آریامهر
علی یزدانی استاد فیزیک دانشگاه پرینستون
شهریار افشار فیزیکدان و کارآفرین ایرانی-آمریکایی
سیمین نیکبین میدانی، نایب پرووست پژوهشی دانشگاه تافتس[۲۲]
سبا ولدخان دانشمند برجسته زیستشناسی مولکولی
علیرضا مشاقی بیوفیزیک دان و چشمپزشک برجسته در دانشگاه هاروارد
پردیس ثابتی، استاد دانشگاه هاروارد
رضا طاهری، محقق برجسته هوش مصنوعی دانشگاه هاروارد [۱]
احسان یارشاطر[۲۳] مورخ و مولف
وارتان گریگوریان، رئیس بنیاد کارنگی و رئیس سابق دانشگاه براون
ولی نصر، رئیس مدرسه روابط بینالملل دانشگاه جانز هاپکینز
عباس علیزاده استاد باستانشناسی پیش از تاریخ ایران در مؤسسه شرقشناسی دانشگاه شیکاگو
سید حسین مدرسی طباطبایی، استاد مطالعات خاور نزدیک دانشگاه پرینستون
محسن کدیور، استاد مدعو فلسفه اسلامی دانشگاه دوک
علی محمدی، رئیس دانشکده باستانشناسی دانشگاه هاروارد[نیازمند منبع]
مارک زندی، اقتصاددان برجسته آمریکایی و مؤسس وبگاه اقتصادیEconomy.com.[۲۴]
لاله بختیار اسلامشناس و قرآنشناس
فرهنگ هلاکوئی مدیر مرکز بهزیستی بورلی هیلز
عبدالکریم سروش نواندیش دینی، نظریهپرداز
حمید دباشی استاد دانشگاه کلمبیا
شائول بخاش استاد زبان و فرهنگ پارسی در دانشگاه جرج میسون آمریکا
هوشنگ شهابی استاد تاریخ و روابط بینالملل در دانشگاه بوستون
تورج دریایی استاد دانشگاه در رشته تاریخ ایران و جوامع پارسیزبان و از اعضای هیئت مدیره مرکز مطالعات ایرانی دکتر سموئل در دانشگاه کالیفرنیا
هاله اسفندیاری پژوهشگر ایرانی-آمریکایی و مدیر بخش مطالعات خاورمیانه مؤسسه غیردولتی وودرو ویلسون در شهر واشینگتن
احمد کریمی حکاک نویسنده، مترجم و پژوهشگر ادبی، با درجه استادی در دانشگاه مریلند
عباس میلانی مورخ، ایرانشناس و نویسنده و مدیر برنامهٔ مطالعات ایرانی در دانشگاه استنفورد
جان قزوینیان نویسنده، مورخ و روزنامهنگار پیشین. دانشیار مرکز خاورمیانه در دانشگاه پنسیلوانیا
حمید مولانا مؤسس و استاد دانشکده ارتباطات دانشگاه امریکن دی سی واشینگتن
نوریل روبینی اقتصاددان و استاد دانشگاه نیویورک
دورین گرانپیشه روانشناس بالینی ایرانی-آمریکایی
کیوان دراوی اقتصاددان در دانشگاه آبرن در مونتگومری
شهلا مسعود، محقق[۲۵] و رئیس گروه بیماریشناسی دانشگاه فلوریدا[۲۶]
روشن باستانی، ریاست پژوهشی دانشکده بهداشت دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس[۲۷]
بهمن امامی، گروه Radiation Oncology دانشگاه لویولا[۲۸]
علی ناجی، ریاست مرکز پیوند کبد و کلیه دانشگاه پنسیلوانیا[۲۹]
عبدالمحمد رستمی، ریاست دانشکده عصبشناسی دانشگاه توماس جفرسون[۳۰]
رضا حکاک، استاد تغذیه، و رئیس مبحث علوم پزشکی دانشگاه آرکانزاس[۲]
فرهاد معمارزاده، ریاست بخش منابع فنی موسسات ملی بهداشت ایالات متحده آمریکا[۳۱]
محمد کیان سلاجقه، متخصص مغز و اعصاب، فوق تخصص عصب و عضله، محقق و استادیار نورولوژی دانشگاه پزشکی هاروارد[۳] بایگانیشده در ۱۶ مه ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine، ریاست بخش نورولوژی بیمارستان زنان برایمن[۴]
سام پرنیا، متخصص مطالعات علمی مربوط به مرگ و تجربه نزدیک مرگ[۳۲]
عباس علوی، عضو هیئت علمی و رئیس بخش پزشکی هستهای دانشگاه پنسیلوانیا
غلامعلی پیمان، چشمپزشک، برنده مدال ملی علم و فناوری
سینما
فرهاد صفینیا (کارگردان؛ فیلمنامهنویس؛ بازیگر)
امید ابطحی (بازیگر)
شهره آغداشلو (بازیگر)
جاناتان آهدوت (بازیگر)
رضا بدیعی (کارگردان)
کاترین بل (بازیگر)
نازنین بنیادی (بازیگر)
نادیا بیورلین (بازیگر)
ادریان کیوان پاسدار (بازیگر)
نسیم پدراد (بازیگر)
مازیار پرتو (کارگردان، مدیر فیلمبرداری)
مسی تاجدین (فیلمنامهنویس)
مازیار جبرانی (بازیگر)
نهناتچکا خان (نویسنده و تهیهکننده)
مارکو خانلیان (بازیگر، بدلکار)
دومنیک رینس (بازیگر)
مرجان ساتراپی (نویسنده، کارگردان، انیماتور)
بهار سومخ (بازیگر)
سارا شاهی (بازیگر)
یارا شهیدی (بازیگر)
شان طوب (بازیگر)
شیوا رز قریب افشار (بازیگر)
ویدا قهرمانی (بازیگر)
سیروس کار (کارگردان)
کامشاد کوشان (نویسنده، کارگردان و بازیگر)
مژان مارنو (بازیگر)
کیوان زند (بازیگر)
امیر نادری (فیلمنامهنویس، کارگردان)
شیرین نشاط (کارگردان)
سیروس نورسته (فیلمنامهنویس، کارگردان)
کوین همدانی (کارگردان)
باب یاری (تهیهکننده)
رزی ملک یونان (بازیگر، کارگردان، نویسنده)
رضا عبده (کارگردان)
ری آقایان (طراح صحنه)
رایکا زهتابچی (کارگردان، برنده جایزه اسکار)
سپیده معافی (بازیگر)
مُد
بیژن پاکزاد (سازندهٔ عطر و طراح لباس)[۳۳]
بهناز صرافپور، طراح لباس
کیوان زند، مدل
رامونا امیری، مدل ایرانی-آمریکایی
سیاست
استفانی بایس، نماینده حوزه ۵ام کنگرهای اکلاهما در مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا، نخستین ایرانی آمریکایی انتخاب شده به کنگره ایالات متحده
فریار شیرزاد، معاون وزارت بازرگانی آمریکا و دستیار ریاست جمهوری آمریکا در کاخ سفید
گلی عامری، مدیر کل (معاونت وزیر) امور آموزشی و فرهنگی وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا.[۳۴]
جیمی دلشاد، شهردار بورلی هیلز[۳۵] در کالیفرنیا از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱
راس میرکریمی، عضو هیئت ناظر در شورای شهری سانفرانسیسکو[۳۶]
سوزان اعتضادی، قاضی ارشد دادگاه عالی شهرستان سان ماتئو در کالیفرنیا[۳۷]
شیلا مشکین هنسون، قاضی ارشد دادگاه عالی شهرستان آرنج در کالیفرنیا[۳۸]
هوشنگ انصاری، از مؤسسین مؤسسه جیمز بیکر
سیروس امیرمکری دستیار وزیر خزانهداری ایالات متحده آمریکا در زمینه موسسههای مالی و عضو هیئت مدیره بانک ملی تعاونی مصرفکنندگان آمریکا.
سیروس حبیب، حقوقدان، سیاستمدار.
مایک کرباسچی، رئیس شورای شهر فرزنو در کالیفورنیا
مارک زندی اقتصاددان، مشاور وزیر دفاع آمریکا
فریال گواشیری، دستیار مخصوص سابق رئیسجمهور ایالات متحده
بیژن کیان، عضو سابق هیئت مدیره بانک صادرات واردات ایالات متحده
ری تکیه، مقام سابق وزارت امور خارجه آمریکا
سحر نوروززاده، سخنگوی سابق وزارت امور خارجه آمریکا
رسانهها
کریستین امانپور، گوینده ارشد شبکه سیانان
برزو درگاهی، خبرنگار روزنامه ایندیپندنت، نامزد جایزه پولیتزر در سالهای ۲۰۰۵، ۲۰۰۷ و ۲۰۱۰
فرناز فصیحی، معاون بخش اخبار آفریقا و خاورمیانهٔ روزنامهٔ وال استریت ژورنال
رودابه بختیار، از مجریان خبری در سیانان[۳۹]
داور اردلان، از تهیهکنندگان رادیوی عمومی ملی
نگارمحمدی، مجری گوینده خبر بخش فارسی صدای آمریکا
علیرضا امیرقاسمی اولین کارگردان موزیک ویدئو در بین خوانندگان ایرانی، تولیدکننده شوهای نوروزی و مؤسس شبکه PBC
نورم زاده، بنیانگذار مجله پرفکت ۱۰
سیما ضرغامی، رئیس سابق شبکه نیکلودین[۴۰]
ادبیات
رؤیا حکاکیان، نویسنده و گزارشگر یهودی.
رُزی ملکیونان بازیگر، کارگردان، نویسنده، هنرمند و فعال حقوق بشر آشوریتبار ایرانی.
شهرنوش پارسیپور داستاننویس و مترجم ایرانی.
مهبد سراجی، نویسنده کتاب پشتبامهای تهران.
موسیقی
شادمهر عقیلی، خواننده، آهنگساز، تنظیم کننده، نوازنده، بازیگر
گوگوش، خواننده
ابی، خواننده
شهرام شبپره:خواننده، ترانهسرا، آهنگساز و بازیگر
صادق نوجوکی، موسیقیدان، آهنگساز و رهبر ارکستر
منوچهر چشم آذر، آهنگساز و تنظیمکننده
لیلی افشار، نوازنده گیتار کلاسیک
داریوش اقبالی، خواننده
نصرالله معین، خواننده
شکیلا، خواننده
سیاوش قمیشی، خواننده و آهنگساز
شهره صولتی، خواننده و بازیگر
رضا روحانی، آهنگساز
منصور، خواننده
اندی، خواننده
پویا جلیلی پور، خواننده
بیژن مرتضوی، آهنگساز، تنظیم کننده، نوازنده، خواننده و مهندس معماری شهری
ساسی، خواننده و آهنگساز در لس آنجلس
شهاب تیام، خواننده و آهنگساز
شهبال شبپره:پایهگذار گروه بلک کتس
لیلا فروهر نوش آفرین
معماری
محسن مصطفوی، ریاست مدرسهٔ عالی طراحی دانشگاه هاروارد
هنر
منوچهر یکتایی، نقاش
ورزش
آلکس آغاسی (۱۳۰۱–۱۳۸۶)، بازیکن فوتبال آمریکایی با تبار آشوری و ارمنی
افشین قطبی، مربی فوتبال
شیخ آهنین، حسین خسرو علی وزیری، کشتیگیر حرفهای با تبار عرب
امانوئل آغاسی، بوکسور با تبار آشوری و ارمنی
آندره آغاسی، قهرمان تنیس
شان دیوری، کشتیگیر حرفهای
آریا دیوری، کشتیگیر حرفهای
تورج هوشمندزاده مشهور به تی جی، بازیکن حرفهای لیگ فوتبال آمریکایی ان اف ال آمریکا
محمد خاکپور، مربی فوتبال و مدیر باشگاه KFC
ایمان حاجی هاشمی، کاپیتان اسبق تیم ملی جوجیتسو ایران و مربی تیم ملی ایالات متحده آمریکا از ابتدای سال ۲۰۱۷
آنتونیو اسفندیاری، پوکرباز
استیون بیتآشور، بازیکن فوتبال
به کوشش اسفندیار خدایی
