صدای غرش زمین را میشنوم. انگار از درون استخوانهایم صدایش را میشنوم. با حساب دیروز که لرزش خفیفی حس کردم این دهمین روزی است که چنین احساسی دارم. تصور این که بعد از گیر افتادن زیر آوار، خوراک موشهای گوشتخوار شوم تمام وجودم را میلرزاند من فقط ۳۴ سال دارم ۳۴ سال زندگی در این تهران خراب شده که هیچ چیزش به زندگی شبیه نیست. نه هوایش نه آدمهایش و نه حتی زمینش
دیشب فهمیدم خواهرم هم این غرش را احساس می کند. یک بیماری خانوادگی یا یک آژیر خطر که زمین برای آنهایی که گوش سالمی دارند به صدا در آورده تا خود را نجات بدهند. شاید هم زمین دارد تحقیرم می کند، می خواهد تا سر حد مرگ بترسم و بعد هیچ اتفاقی نیفتد.
دوست ندارم باور کنم این اندازه جان دوست و بزدلم. اما ده روز است که زمین به صریح ترین شکلش دارد این حقیقت را در گوشم فریاد می زند.
چه بلایی ممکن است سرم بیاید؟ مگر چه کرده ام که اینقدر مرگ برایم وحشتناک است؟ یعنی بعد از مرگ از این هم وحشتناک تر می شود؟ من در تمام عمرم به خدا، آخرت و آن دنیا ایمان داشتم پس چرا درست در این لحظات وحشتناک که این ایمان باید به کارم بیاید هیچ کمکی به من نمی کند؟ نمی توانم یا شاید نمی خواهم خود را با باور مذهبی آرام کنم، حالا که احساس می کنم آن لحظه نزدیک است چیز دیگری در من زنده شده چیزی که از من می خواهد زندگی کنم کاری که همیشه پشت گوش انداخته ام.
ساعت ۳ بعد از ظهر است. سه ساعت به پایان ساعت کاری مانده اما از شدت فشار عصبی مرخصی می گیرم و از شرکت بیرون می زنم. از کنار مغازه ی لوازم تحریر رد می شوم توجهم به یک تابلوی نقاشی جلب میشود. زیر تابلو یک بوم خالی به همراه چند تیوپ رنگ قلم مو به گوشه ویترین تکیه داده. با خودم فکر می کنم نقاشها چطور پول در می آورند؟ چقدر احمقانه است که کل عمرت با یک قلم مو روی بوم نقاشی بکشی!
■
چند روزی است بازدهی کاری ام به شدت کم شده.
خوشبختانه حجم کار هم پایین آمده ولی این فراغت باعث شده حس پوچی بیشتری نسبت به کارم پیدا کنم. زمانی تصورم از برنامه نویسی نوشتن برنامه های هوشمند و پیچیده بود که نیاز به هوش و خلاقیت بالایی داشت ولی کاری که الان مشغولش هستم به یک کار دفتری بیشتر شباهت دارد. هر روز با گردنی رو به جلو روبروی یک مونیتور می نشینم در اینترنت به دنبال راه حل مسائلی که با آن مواجه ام می گردم و راه حل هایی که پیشنهاد شده را قدم به قدم اجرا می کنم و معمولا با یکی دو بار اشتباه به نتیجه میرسم. این کار هیچ چیزش با روح من جور در نمی آید اما به پولش احتیاج دارم. گاهی تصور این که همکاران دیگرم هم به اندازه خودم بدبخت هستند کمی آرامم می کند و همین که متوجه این موضوع میشوم خودش سبب افزایش اضطرابم میشود.
یک ساعت است که زل زده ام به مونیتور و هیچ کاری نمیکنم، کاش هیچ وقت سرم را بر نمی گرداندم و آن تابلو نقاشی را نمی دیدم. آن بوم یک دنیای دیگر را برایم آشکار می کرد. دنیایی که هیچ وقت به آن توجه ای نکرده بودم فکر می کردم آن دنیا خالی از سکنه است یا لااقل از مردم شهر ما کسی در این دنیا زندگی نمی کند. اینجا همه به فکر یک لقمه نان هستند و کسی برای هنر و هنرمند تره خورد نمی کند.
ساعت ۳ بعد از ظهر بود بدون این که مرخصی بیگیرم از شرکت میزنم بیرون. میروم روبروی همان مغازه و یک مداد و یک دفتر نقاشی می خرم. تا میرسم به خانه کیف ام را به گوشه ای میاندازم و بدون معطلی شروع به نقاشی می کنم. دستم بدون اراده بالا و پایین و چپ و راست می رود به زحمت می توانم خودم را کنترل کنم و جلوی حرکات تند و خشن دستم را بگیرم.
ابتدا تصاویر گنگ و مبهمند بیشتر شبیه خط خطی بچه ها، بعد کم کم طرحهایی ظاهر می شوند.
اول یک پنجره با دو میله ی عمودی شبیه پنجره یک زندان پشت آن در تاریکی یک جفت چشم که به من خیره شده. ناشیانه کشیده شده ولی تصویر زنده است و پیغامی واضح دارد: من را آزاد کن!
بعد یک نهنگ که همه چیز را در خودش می بلعد و دندانهایی خونریز دارد
بعد آدمی که جای دستهایش برگ و جای سرش یک غنچه است. غرش زمین را دیگر احساس نمی کنم. وحشتم از بین رفته و دارم آرام میشوم. تا این که کشیدن این تصویر دوباره آرامشم را به هم میزند:
یک اتاق تاریک که یک زن در گوشه ای از آن کز کرده، یک بچه شیر خواره در بغلش است و کودکی پنج ساله در کنارش نشسته. چهره ی زن پر از وحشت است اما کودک بیخیال مشغول بازی است. اگر بیننده کمی با دقت بیشتر این طراحی ناشیانه را ببیند میتواند متوجه خطوط عمیق بر روی پیشانی کودک شود. انگار اصلا کودک نیست یک پیرمرد کوتوله است.
■
- اینجا رو سرمون آوار نمیشه؟
- نه مامان جان اینجا امنه. سقفش محکمه
خودم هم میدانستم چرند میگویم، فکر این که زیر زمین مدرسه کدخدایی یعنی تنها پناهگاهم با یک جمله یک بچه ۵ ساله به نا امن ترین نقطه ی دنیا تبدیل شده بود برایم خنده دار بود.
چرا به ذهن خودم نرسیده بود؟ واقعا اگر یک موشک به این بالا میخورد چه بر سر ما میامد؟ سقف اینجا یک ورقه نازک آهن بود.
ما آدمها با چه روشهای احمقانه ای از دست مرگ فرار می کنیم. پناهگاه چسپ های ضرب دری روی شیشه ها، جمع شدن و گوشها را گرفتن، اگر موشک میخورد کدامشان کوچکترین کمکی میکرد؟