
شما می توانید غذاهای جامد را از هر زمان بین 4 تا 6 ماهگی بسته به میزان آمادگی کودک آغاز کنید. تا آن زمان شیر مادر یا شیر خشک تمام نیاز کودک شما به کالری و مواد مغذی را تامین می کند. سیستم گوارشی او تا نزدیک به 6 ماهگی آمادگی دریافت غذاهای جامد را ندارد. آکادمی طب اطفال آمریکا (AAP) پیشنهاد میدهد کودکان تا 6 ماهگی منحصرا با شیر خشک یا شیر مادر تغذیه شوند؛ اگر چه بعضی والدین اذعان دارند که فرزند آنها به شدت علاقه مند و آماده است تا غذاهای جامد را زودتر شروع کند.
هنگامی که کودک شما آمادۀ خوردن غذاهای جامد برای تامین مواد مغذی اش باشد، علائم کاملا آشکاری را بروز خواهد داد. از جملۀ این نشانه ها عبارت است از:
• کنترل کردن سر. کودک شما باید بتواند سرش را در حالت صاف وثابت نگه دارد.
• او باید بتواند غذاهای جامد را در دهان نگهدارد و سپس فرودهد. کودک شما دیگر نباید از زبانش برای تف کردن غذا به بیرون استفاده کند.
• با کمک شما به راحتی بنشیند. حتی اگر به طور کامل برای نشستن بر روی صندلی غذای کودک آمادگی نداشته باشد باید قادر باشد صاف بنشیند تا بتواند غذا را به خوبی فرو دهد.
• حرکت های جویدنی. دهان و زبان کودک شما به طور هم زمان با سیستم گوارش او تکامل پیدا می کنند. برای اینکه بتوانید غذای جامد را آغاز کنید او باید قادر باشد که غذا را به عقب دهان خود برده و آن را فرو دهد. در حالی که او در فرو دادن پیشرفت می کند شما متوجه کمتر شدن آبریزش دهان او می شوید؛ به شرطی که در حال دندان در آوردن نباشد.
• افزایش وزن به طور چشم گیر. اکثر کودکان هنگامی که وزن آنها به دو برابر وزن تولد یا حدود 7.5 کیلو رسیده باشد و حداقل 4 ماه داشته باشند، آمادگی غذا خوردن را دارند.
• زیاد شدن اشتها. با وجود خوردن 8 تا 10 وعده شیر خشک یا شیر مادر در روز هنوز احساس گشنگی می کنند.
• کنجکاوی در بارۀ آن چه شما می خورید. کودک شما ممکن است چشم از بشقاب برنج شما برندارد یا در حالی که دارید ماکارونی می خورید به قاشق شما چنگ بندازد.
برای بیشتر کودکان شما می توانید با پوره کردن هر نوع غذای جامدی شروع کنید. در حالی که غذا دادن به کودک به طور سنتی با یک نوع حریرۀ غلات آغاز می شود؛ اما هیچ مدرک علمی مبنی بر اینکه این ترتیب غذایی برای کودکان مفید است وجود ندارد. غذاهای مناسبی که می توانید با آنها شروع کنید از جمله پورۀ سیب زمینی شیرین، کدو، سس سیب درختی، موز، هلو و گلابی هستند.
ابتدا با شیشه های مخصوص به او غذا بدهید. سپس به او یک تا دو قاشق چای خوری از خوراکی پوره شده را بدهید. اگر تصمیم گرفته اید که با حریره شروع کنید؛ آن را با میزان مناسبی شیر خشک یا شیر مادر مخلوط کنید تا حالت نیمه مایع پیدا کند. هنگام غذا دادن به کودکتان از یک قاشق با سر پلاستکی و نرم استفاده کنید تا به لثه هایش آسیب نرسد. با مقدار خیلی کمی غذا با سر قاشق شروع کنید.
اگر کودک شما علاقه ای به خوردن غذا با قاشق نشان نمی دهد بگذارید اول آن را بو و مزه کند و صبر داشته باشید تا به غذای جامد خوردن اشتیاق نشان دهد. حریره را داخل شیشه شیر کودک نریزید تا او بتواند این مطلب را درک کند که غذا باید با قاشق و در حالت نشسته خورده شود.
با یک وعده در روز و هر زمان که برای شما راحت است آغاز کنید و دقت داشته باشید زمانی که کودک خسته و بی حوصله است نباشد. در ابتدا ممکن است کودک خیلی غذا نخورد. به او فرصت بدهید تا به این تجربۀ جدید عادت کند. بعضی بچه ها نیاز به تمرین دارند تا بتوانند غذا را در دهان نگه دارند و آن را فرو بدهند.
وقتی که او به رژیم غذایی جدیدش عادت کند می تواند چند قاشق غذا بخورد. اگر حریره می خورد به مرور با کمتر کردن مایع غلظت آن را بیشتر کنید. هر چه میزان غذایی که کودک شما می خورد بیشتر می شود به تعداد وعده های غذایی او اضافه کنید.
میزان اشتهای کودک شما در هر وعده متفاوت است برای همین نمی توان به طور دقیق گفت که او چه زمانی سیر می شود. اگر کودک شما خودش را در صندلی به عقب می کشد، سرش را از غذا برمی گرداند، شروع به بازی با قاشق می کند یا از باز کردن دهانش امتناع می کند به احتمال زیاد به حد کافی خورده است. (گاهی کودک به دلیل اینکه هنوز لقمۀ در دهانش را به طور کامل فرو نداده دهانش را باز نمی کند پس به او زمان بدهید تا غذایش را فرو دهد)
بله. کودک شما حداقل تا یک سالگی به شیر مادر یا شیر خشک نیاز دارد. هر دو این شیرها ویتامین ها، آهن و پروتئین را به شکلی که برای هضم آسان باشد فراهم می کنند. غذای جامد نمی تواند جانشین تمام مواد مغذیی که شیر مادر یا شیر خشک در سال اول فراهم می کنند باشد.
غذاهای جامد را به مرور و یکی یکی وارد رژیم غذایی کودک کرده و هر بار سه روز صبر کرده و غذای جدید دیگری به او ندهید. در این صورت اگر کودک شما حساسیتی نشان دهد شما آمادگی آن را دارید. از جمله علایم حساسیت اسهال، استفراغ، ورم کردن صورت، کهیر و خس خس کردن هستند. اگر شما یا همسرتان مبتلا به نوعی حساسیت به خصوص حساسیت به مواد غذایی هستید، یا کودک شما قبلا به غذایی حساسیت نشان داده هر بار که غذای جدیدی به او می دهید یک هفته صبر کنید تا ببینید علائمی در او ظاهر میشود یا خیر. ر اینجا می توانید اطلاعات بیشتری در مورد آلرژی های غذایی کسب کنید.
با پزشک او در مورد این که چه غذاهایی و چه وقت برای دادن آنها مناسب است، صحبت کنید. ممکن است پزشک او پیشنهاد دهد خوراکی هایی با آلرژی زایی بالا مانند سویا، لبنیات، تخم مرغ، گندم، ماهی و دانه های چرب را دیرتر به او بدهید.
اگرچه بسیار فکر خوبی است که کودک خود را به انواع متنوعی از خوراکی ها عادت بدهید باید دقت کرد برای او عادت کردن به این طعم ها و حالت های گوناگون زمان بر است. هر کودکی سلیقۀ منحصر به فردی دارد اما معمولا این انتقال به شکل زیر صورت می گیرد:
1. پوره یا غذاهای نیمه مایع
2. غذاهای له شده
3. لقمه هایی که به قطعات کوچک در آمده اند.
اگر می خواهید وارد مرحلۀ دوم بشوید در همان وعده ای که به او حریره می دهید کمی میوه یا سبزیجات هم به او بدهید. همۀ غذا ها باید کاملا له شده باشند. در این مرحله او اول غذا را به سقف دهانش می چسباند و سپس فرو می دهد.
بعضی از والدین ممکن است به شما پیشنهاد بدهند اول با سبزیجات به جای میوه ها شروع کنید تا کودک شما به طعم شیرینی علاقه پیدا نکند. اما کودکان از بدو تولد طمع شیرین را ترجیح می دهند پس نگران آن نباشید که غذا ها را به ترتیب خاصی به او بدهید. اما دقت کنید صرفا به این دلیل که شما فلان غذا را دوست ندارید آن را از منوی غذایی کودک خود حذف نکنید و مواظب خوراکی هایی که ممکن است باعث خفگی بشوند باشید.
اگر او از یک غذای خاص روی برمی گرداند اصرار نکنید. یک هفته یا چند روز بعد دوباره امتحان کنید. او ممکن است هرگز از سیب زمینی شیرین خوشش نیاید یا شاید بعد از چند بار امتحان کردن عاشق طعم آن بشود.
اگر رنگ و بوی مدفوع کودک شما بعد از شروع کردن غذاهای جامد عوض شد تعجب نکنید. اگر کودک شما منحصرا با شیر مادر تغذیه می شده است ممکن است متوجه بوی تند مدفوع او نسبت به بوی ملایم آن قبل از شروع غذای جامد بشوید؛ حتی اگر مقدار غذایی که می خورد خیلی کم باشد.
این کاملا طبیعی است. اگر مدفوع او خیلی سفت شده است ممکن است حریره برنج، سس سیب درختی و موز باعث یبوست شده باشند. میوه و سبزیجات دیگری را امتحان کنید یا حریرۀ جو یا بلغور جو به او بدهید. در این زمان شما می توانید به اوآب بدهید که تا حدودی باعث کنترل یبوست می شود (اگر چه کودک شما آب مورد نیازش را از شیر دریافت می کند) شما می توانید 2 تا 4 اونس آب (120-60 سی سی) در روز با لیوانهای مخصوص کودکان به او بدهید.
در ابتدا او فقط روزی یک بار غذای جامد می خورد. حدود 6 تا 7 ماهگی دو وعده غذا در روز نرمال است. حدود 8 ماهگی او باید 3 وعده غذا در طول روز بخورد. یک منوی غذایی متدوال در 8 ماهگی به این شکل می تواند باشد:
• شیر مادر یا شیر خشک غنی شده با آهن
• حریرۀ غنی شده با آهن
• سبزیجات زرد، نارنجی و سبز
• میوه
• مقدار کمی از پروتئین مانند مرغ، عدس و گوشت
غذاهایی هستند که شما نباید تا قبل از یک سالگی به کودک خود بدهید مانند عسل که باعث مسمومیت غذایی حاد می شود. برای جزییات بیشتر به "غذاهایی که ممکن است برای کودک خطرناک باشند" مراجعه کنید.
داشتن صندلی غذا، قاشق پلاستکی که از لثه های حساس کودک محافظت کند، پیش بند و کاسه و بشقاب پلاستیکی می تواند بسیار مفید باشد. یک سفره پلاستیکی روی زمین می تواند کثیف کاری را به حداقل برساند. ممکن است بخواهید خیلی زود بعد از شروع کردن غذاهای جامد استفاده از لیوان های مخصوص کودکان را برای فرزند خود آغاز کنید.
اگر خودتان غذای فرزندتان را آماده می کنید نیاز به وسیله ای مانند سس زن یا غذا ساز برای پوره کردن غذاهایش دارید. و همچنین نیاز به ظرفهای مناسب برای قرار دادن اضافی غذاهای او در یخچال یا فریزر دارید. (بعضی از والدین از ظرفهای یخ یا ظرفهای مشابه آن که برای غذای کودک ساخته شده برای فریز کردن غذاها به اندازۀ یک وعده یک وعده استفاده می کنند.)
شما به یک جای محکم، با ثبات و راحت برای کودکتان و در یک ارتفاع مناسب برای خودتان نیاز دارید. برای شروع صندلی ننویی کودک یا کریر مناسب هستند (فقط مطمئن شوید که آن قدر صاف نشسته است که بتواند غذایش را فرو دهد) اما به محض اینکه قادر باشد به تنهایی بنشیند صندلی غذا بهترین انتخاب برای شماست. کودک شما می تواند در هنگام غذا خوردن در کنار خانواده باشد و شما می توانید درحالی که مشغول صرف غذا هستید به او هم غذا بدهید و البته تمیز کاری بعد از آن هم راحت تر است.
• فکر نکنید باید به او غذاهای بی مزه و تکراری بدهید. در غذا دادن به کودک سعی کنید از غذاهای متنوع استفاده کنید.
• خودتان غذایش را آماده کنید.