
ورم ملتحمه التهاب ملتحمه چشم است که مانند غشائی شفاف قسمت سفید چشم و سطح داخلی پلک را میپوشاند.
این عارضه باعث قرمز شدن شدید چشم میشود و میتواند به سرعت پخش شود. با اینکه ورم ملتحمه میتواند یک علامت هشدار باشد، تقریباً مشکلی بسیار متداول است و معمولاً هیچ مشکل چشمی یا بینایی در درازمدت ایجاد نمیکند. اما اگر فرزندتان علائمی از ورم ملتحمه را نشان داد، حتماً باید او را نزد پزشک ببرید. برخی از انواع ورم ملتحمه خودبهخود از بین میروند اما انواع دیگر آن نیاز به درمان دارند.
عوامل
ورم ملتحمه میتواند توسط باکتری ها و ویروسهای مختلفی که مسئول سرماخوردگی و سایر عفونتها—ازجمله عفونت گوش، عفونت سینوسی و گلودرد—و همان نوع باکتری که موجب بیماریهای مقاربتی مثل کلامیدیا و سوزاک میشود، ایجاد شود.
همچنین میتواند با آلرژی پدیدار شود. این موارد بین کودکانی که سایر مشکلات آلرژیک مثل تب یونجه دارند، تداول بیشتری دارد. محرکهای آلرژیک ورم ملتحمه شامل علف، گرده نوعی ابروسیا، شورهسر حیوانات و کرمهای گردوغبار میباشد.
گاهیاوقات مادهای در محیط میتواند موجب اذیت شدن چشم و بروز ورم ملتحمه شود؛ بعنوان مثال، موادشیمیایی (مثل کلورین و صابونها) و آلایندههای هوا (مثل دود).
ورم ملتحمه در نوزادان تازه متولد شده
نوزادان شدیداً مستعد ورم ملتحمه هستند و اگر درمان نشود، درمعرض مشکلات جسمی جدیتری قرار میگیرند.
اگر نوزادی از مادری متولد شود که مبتلا به یکی از بیماریهای مقاربتی است، طی وضع حمل باکتری یا ویروس ممکن است از کانال خارج شدن نوزاد به چشم او منتقل شود و موجب ورم ملتحمه شود. برای پیشگیری از این مشکل، پزشکان بلافاصله بعد از تولد برای همه نوزادان از پمادها یا قطره های چشم آنتی بیوتیک استفاده میکنند. این روش درمانی پیشگیرنده گاهی موجب ورم ملتحمه خفیف میشود که معمولاً به خودی خود از بین میرود. پزشکان میتوانند زنان باردار را مورد آزمایش بیماریهای مقاربتی قرار دهند و برای جلوگیری از انتقال عفونت به نوزاد طی بارداری آنها را تحت درمان قرار دهند.
بسیاری از نوزادان با مجرای اشک باریک یا مسدود به دنیا میآیند که مشکلی است که معمولاً به خودی خود از بین میرود. گاهیاوقات این مشکل ممکن است به ورم ملتحمه منجر شود.
علائم
انواع مختلف ورم ملتحمه ممکن است علائم مختلفی داشته باشد و علائم ممکن است در کودکان مختلف متفاوت باشد.
یکی از متداولترین نشانهها احساس ناراحتی در چشم است. کودک ممکن است احساس کمد که در چشمانش ماسه رفته است. بسیاری از کودکان چشمان و درون پلکشان قرمز میشود. همچنین ممکن است ترشحاتی از چشم خارج شود که ممکن است وقتی کودک صبحها از خواب بیدار میشود پلکهایش به هم بچسبد. پلک بعضی از بچهها هم ورم میکند و یا نسبت به نور حساس میشوند.
در موارد ورم ملتحمه آلرژیک، خارش و اشک جزء علائم شایع هستند.
سرایت
مواردی از ورم ملتحمه که با باکتری و ویروس ایجاد میشوند مسری هستند؛ مواردی که تحت تاثیر عوامل آلرژی زا یا محیطی ایجاد میشوند مسری نیستند.
کودک میتواند با دست زدن به یک فرد بیمار یا چیزی که فرد بیمار لمس کرده است، مثل دستمالکاغذی مصرف شده، دچار این مشکل شود. در فصل تابستان، ورم ملتحمه در استخرهایی که آب آلوده دارند و یا از طریق استفاده اشتراکی از حولهها به راحتی منتقل میشود. همچنین ممکن است از طریق سرفه یا عطسه نیز منتقل شود.
پزشکان معمولاً توصیه میکنند کودکانی که ورم ملتحمه برای آنها تشخیص داده شده است برای مدت کوتاهی مدرسه نروند و در خانه استراحت کنند.
فرد مبتلا به ورم ملتحمه در یک چشم میتواند با دست زدن به چشم عفونی خود و بعد دست زدن به چشم سالم، آن را به چشم دیگر خود نیز منتقل کند.
پیشگیری از ورم ملتحمه
برای پیشگیری از ورم ملتحمه که با عفونت ایجاد میشود، به کودکان آموزش دهید که دستانشان را مدام با آب گرم و صابون بشویند. همچنین نباید دستمال، قطره چشم، لوازم آرایش چشم، حوله یا روکش بالش خود را به صورت اشتراکی استفاده کنند.
حتماً پس از دست زدن به چشم کودک مبتلا به ورم ملتحمه دستانتان را خوب بشویید و چیزهایی مثل گاز و بانداژ را بعد از استفاده دور بریزید. حوله ها و پارچههای دیگری که کودک استفاده کرده است را به طور جداگانه در آب گرم شستشو دهید.
اگر میدانید فرزندتان در معرض ورم ملتحمه آلرژیک قرار دارد، درها و پنجرهها را در روزهایی که هوا گرد و غبار دارد بسته نگه دارید و برای کاهش گردهای خانه مدام جارو برقی بکشید.
بسیاری از موارد ورم ملتحمه در نوزادان با آزمایش و درمان زنان باردار مبتلا به بیماریهای مقاربتی قابل درمان است. زنان باردار حتی اگر نشانه ای نداشته باشد اما ممکن است در مجرای وضع حمل خود باکتری داشته باشد به همین دلیل آزمایش قبل از تولد اهمیت زیادی دارد.
درمان
ورم ملتحمه ناشی از ویروس معمولاً بدون هیچ درمانی خود به خود برطرف میشود. اگر پزشکی گمان ببرد که ورم ملتحمه توسط عفونت باکتریایی ایجاد شده است، قطره های چشم یا پماد آنتیبیوتیک برای بیمار تجویز میشود.
گاهی اوقات راضی کردن بچه ها برای تحمل قطره چشم که باید چند مرتبه در روز ریخته شود بسیار سخت است. اگر با این مسئله مشکل دارید، قطره را در گوشه داخلی چشم فرزندتان در حالت بسته قرار دهید—وقتی که کودک چشمانش را باز میکند، دارو وارد چشمش میشود. اگر مشکل برای ریختن قطره همچنان ادامه داشت، از پزشک بخواهید که پماد آنتیبیوتیک برای او تجویز کند. این پماد را میتوان در لایهای نازک روی قسمتی که پلکها با هم برخورد میکنند مالید که ذوب شده و وارد چشم میشود.
اگر فرزندتان مبتلا به ورم ملتحمه آلرژیک است، پزشک ممکن است داروی ضد آلرژی تجویز کند که به شکل قرص، شربت یا قطره چشم خواهد بود.
کمپرس سرد یا گرم و استامینوفن یا ایبوپروفن برای تسکین کودک مناسب هستند. میتوانید لبه های چشم عفونی شده را به دقت با آب گرم و گاز یا بانداژ تمیز شستشو دهید. اینکار ترشحات خشک شدهای که باعث میشود پلکها به هم بچسبند را پاک میکند.
چه زمان به پزشک مراجعه کنید
اگر تصور میکنید فرزندتان ورم ملتحمه گرفته است، باید او را نزد پزشک ببرید تا بفهمید علت آن چه بوده است و چطور باید درمان شود. مشکلات چشمی دیگر هم میتوانند شبیه به ورم ملتحمه باشند، ازاینرو وقتی کودکی از درد شدید چشم، تغییر بینایی یا حساسیت به نور شکایت میکند حتماً باید مورد معاینه قرار گیرد. اگر ورم ملتحمه بعد از 2 تا 3 روز با درمان یا یک هفته بدون درمان برطرف نشد، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
اگر فرزندتان ورم ملتحمه گرفته است و تورم، قرمزی و حساسیت دور چشمها و پلکهای او بیشتر شد و درکنار آن دچار تب شد، حتماً او را نزد پزشک ببرید. این علائم میتواند به این معنی باشد که عفونت فراتر از ملتحمه چشم پخش شده است و نیاز به درمانهای دیگر است.