هنگامی که میخواهیم شخصیت افراد را توصیف کنیم، از اصطلاحات مختلفی استفاده میکنیم. دانشمندان علوم روانشناسی دریافتهاند که بین کلماتی که افراد برای توصیف شخصیت دیگران به کار میبرند ارتباط معنایی وجود دارد. در نتیجه این ویژگیهای خلقی با معنای مشترک را در پنج گروه تقسیمبندی کردند.
این پنج بعد در شخصیتشناسی مدرن به "پنجِ بزرگ" یا Big 5 معروف است. نظریهی پنج عاملی که برای توصیف این ویژگیها مطرح شد با استقبال جهانی مواجه گردید. از جمله کارهایی که لازمهی آن برخورداری از این پنج عامل و ایجاد تعادل بین آنهاست کارهای چالش برانگیز نظیر رهبری استارتآپهاست.
از آنجایی که بدون شک موفقیت به عنوان بنیانگذار یک استارتاپ تلاشی بسیار پر چالش است، مهم است که با شخصیت خود آشنا باشید و بدانید که چگونه نقاط قوت خود را هدایت کنید و با نقاط ضعف خود مقابله کنید. با ما همراه باشید تا به بررسی این عوامل بپردازیم.

گفتیم که دانشمندان علوم روانشناسی در شاخهی شناخت شخصیت باور دارند که شخصیت انسان دارای پنج بعد اصلی است. هر بعد یک طیف یا زنجیرهای از ویژگیهای خلقی مشترک را نشان میدهد. آنها با مطالعه بر روی شخصیت انسان به این نتیجه رسیدهاند که افرادی که بین این پنج دسته تعادل برقرار کنند میتوانند مدیران خلاق و موفقی باشند.
در نتیجه آزمونی نیز تحت عنوان تست NEO طراحی کردهاند. این آزمون برای استخدام نیروهای باپشتکار و توانا به کار گرفته میشود. اما این که پنج ویژگی اصلی و مشترک شخصیت افراد موفق در زمینهی رهبری یک تیم چیست؛ موضوعی است که در ادامه برای شما شرح میدهیم:
1. وظیفهشناسی
برخورداری از درجهی بالایی از وظیفهشناسی برای موفقیت طولانی مدت به عنوان یک بنیانگذار استارتآپ مهم است. وظیفهشناسی به معنای قابل اعتماد بودن، داشتن توانایی در سازماندهی، سختکوشی و نظم است. اگر ایدهی خوبی برای راهاندازی یک استارتآپ دارید اما به اندازهی کافی وظیفه شناس نیستید، بهتر است ایدهی خود را به طور اشتراکی اجرا کنید. در این شرایط هرگاه در میانهی مسیر دچار کاهش انگیزهی درونی شدید؛ شرکا شما را به سمت جلو سوق خواهند داد. در سر دیگر طیف وظیفه شناسی، عدم مسئولیتپذیری قرار دارد.
2. توافقپذیری
شخص دارای خصلت توافقپذیری دلسوز و مودب است. در حالی که افراد ناسازگار با سایرین درگیر هستند. حقیقت این است که برای موفقیت در رهبری یک استارتآپ به هر دو سر این طیف نیازمند هستید. چراکه به عنوان رهبر تیم باید بتوانید با اعضا در مورد حقوق، عملکرد و بسیاری از مسائل دیگر به گفتوگو بنشینید و به توافق برسید.
از سوی دیگر زمانی که به عنوان یک فرد مبتکر ایدهای را مطرح میکنید که از نظر دیگران غیرعملی است؛ باید بتوانید سرسختانه ایستادگی کنید. حتی گاهی اوقات به نظرات عمومی بیتوجهی کنید یعنی در حالی که همه را گوش میکنید، نپذیرید.
3. تمایل به تجربههای جدید (باز بودن)
کنجکاوی فکری، خلاقیت و نوآوری از نشانههای ذهن باز است. راحت بودن با پدیدههای تازه و استقبال از آنها برای بنیانگذاران استارتآپها اهمیت بسیاری دارد. اگر به طور ذاتی بیش از حد محتاط هستید و تنها شرایطی که با آن کنار میآیید وضعیت رو به روال و با ثبات است؛ قدرت تحمل ریسک کارهای استارتآپی را نخواهید داشت. نقطهی مقابل این ویژگی تمایل پایین به تجربههای جدید است.
4. روان رنجوری
شاید با شنیدن ویژگی روان رنجوری تعجب کنید! چراکه روان رنجوری ویژگی مثبتی نیست و افراد روان رنجور بیشتر از سایرین مستعد اضطراب و عصبی شدن هستند. باید به شما بگوییم که این یک ویژگی منفی شخصیت NEO است که در نظریهی پنج عاملی افراد را از خطرات نجات میدهد.

بگذارید این طور برایتان بگوییم که در یک شرایط خطرناک افراد با سطح روان رنجوری متوسط سریعتر از سایرین واکنش نشان میدهند و زودتر عوامل خطر را برطرف میکنند. عوامل خطری که شاید دیگران آنها را نادیده میگیرند. در نتیجه اگر طیف متوسط، نه وسیعی از روان رنجوری را دارا باشید نه تنها بنیانگذار ناسازگاری نخواهید بود بلکه به عنوان یک رهبر واکنشهای سریعتری برای نجات تیم نشان خواهید داد. طیف مقابل روان رنجوری بالا، روان رنجوری پایین است.
5. برون گرایی
برون گرایی یعنی تمایل به برقراری ارتباط و همراهی با دیگران. برونگرا بودن در زمینهی ارتباط مداوم با مشتریان، شرکا و سایر ذینفعان کمک زیادی به مدیران میکند. به عنوان یک رهبر برونگرا از گفتوگو دربارهی ایدهها و محصولات خود با صدها نفر احساس راحتی خواهید کرد. البته این به این معنا نیست که افراد درونگرا نمیتوانند استارتآپها را مدیریت کنند. بیل گیتس یکی از بهترین نوآوران عصر حاضر هم فردی درونگراست. اما به طور کلی برای اینکه رهبر موفقی باشید باید بتوانید روزانه از منطقهی امن خود خارج شوید و توانایی رویارویی با مسائل مختلف را داشته باشید.
در این نوشته ما به طور کلی به معرفی پنج ویژگی مطرح شده در نظریهی پنج عاملی پرداختیم. این تمام آنچه که در رابطه با نظریهی پنج عاملی مطرح شده، نیست. باید بدانید که هم اکنون در سطح جهانی تست نئو در قالب 240 سوال برای آزمودن پنج بعد اصلی شخصیت و 55 زیر مجموعهی آن به منظور سنجش شایستگی افراد به کار میرود.
هر یک از ابعاد دو طیف دارد. شخصیت ایدهآل در این نظریه میتواند بین دو سر این طیف و بین هر پنج عامل تعادل برقرار کند. اگر به خواندن چنین نوشتههایی علاقهمند هستید میتوانید در دیجیفای با ما همراه باشید.