
در افسانه آمده است که رنزو توانست به یاری امید از مخمصهٔ خود بگریزد.
اما سرانجام پیر شد، و بیگوِ قدرت و گوِ خرد، دیگر توان شکار نداشت.
حتی دندانهایش نیز ریخته بود و نمیتوانست بسیاری از میوهها و گیاهان وحشی را بجود.
رنزو احساس میکرد مرگ آرامآرام به او نزدیک میشود.
در این هنگام، گوِ امید به او گفت:
«ای انسان، تو نباید بمیری.
اگر بمیری، قلبت از میان میرود و من تنها جایگاه خود را از دست میدهم.»
رنزو درمانده گفت:
«چه کسی آرزوی مرگ دارد؟
اما اگر آسمان و زمین بخواهند من بمیرم، چارهای ندارم.»
گوِ امید گفت:
«در هر چیز امیدی هست.
تا زمانی که بتوانی یک گوِ طول عمر را بگیری،
میتوانی عمرت را افزایش دهی.»
رنزو از دیرباز از وجود گوِ طول عمر شنیده بود،
اما با ناتوانی دست تکان داد و گفت:
«وقتی گوِ طول عمر بیحرکت است، هیچکس نمیتواند آن را بیابد،
و وقتی پرواز میکند، از نور هم سریعتر است.
چگونه ممکن است بتوانم آن را بگیرم؟
این کار بیش از حد دشوار است!»
در این هنگام، گوِ امید رازی را به او گفت:
«ای انسان، هرگز امید را رها نکن.
بگذار رازی را به تو بگویم.
در گوشهٔ شمالغربی این قاره، کوهی عظیم وجود دارد.
بر آن کوه، غاری هست و در آن غار،
جفتی از گوها زندگی میکنند: یکی گرد و دیگری چهارگوش.
اگر بتوانی آن دو را رام کنی،
هیچ گویی در این جهان نیست که نتوانی بگیری،
حتی گوِ طول عمر.»
رنزو راه دیگری نداشت.
این آخرین امید باقیماندهٔ او بود.
او همهٔ دشواریها را به جان خرید
و سرانجام آن کوه را یافت.
سپس جان خود را به خطر انداخت
و از میان خطرهای بیشمار بالا رفت.
بر فراز کوه، نزدیک دهانهٔ غار،
با آخرین نیروی باقیماندهاش
آهسته به درون غار خزید.
درون غار کاملاً تاریک بود،
چنانکه حتی انگشتان خود را نمیشد دید.
رنزو در تاریکی پیش میرفت.
گاهوبیگاه به چیزهایی میخورد
بیآنکه بداند چه هستند.
بدنش زخمی میشد
و سراسر وجودش پر از جراحت گشت.
گاه احساس میکرد این غار تاریک
چنان بزرگ است که وصفناپذیر مینماید،
گویی جهانی مستقل است
و او تنها انسانِ آنجاست.
زمانی بسیار گذشت،
اما او نتوانست از تاریکی بیرون رود؛
چه رسد به آنکه آن دو گو را رام کند.
در همین هنگام که کاملاً درمانده شده بود،
دو صدا از دل تاریکی با او سخن گفتند.
یکی گفت:
«ای انسان، آمدهای ما را بگیری؟
بازگرد.
حتی اگر گوِ قدرت داشتی، این کار ناممکن بود.»
دیگری گفت:
«ای انسان، بازگرد.
ما جانت را نمیگیریم.
حتی اگر گوِ خرد به تو یاری میداد،
شاید باز هم نمیتوانستی ما را بیابی.»
رنزو ناتوان بر زمین افتاد و نفسنفس زد.
گفت:
«گوِ قدرت و گوِ خرد مدتهاست مرا ترک کردهاند
و عمر چندانی برایم نمانده.
من به بنبست رسیدهام.
اما تا زمانی که امید در قلبم باشد،
هرگز تسلیم نخواهم شد!»
با شنیدن سخنان رنزو،
آن دو صدا خاموش شدند.
پس از مدتی، یکی از گوها گفت:
«میفهمم، ای انسان.
تو قلبت را به گوِ امید دادهای.
به همین دلیل، هرگز دست نخواهی کشید.»
دیگری ادامه داد:
«در این صورت، به تو فرصتی میدهیم.
اگر بتوانی نام ما را بگویی،
اجازه میدهیم از ما استفاده کنی.»
رنزو مبهوت شد.
یافتن نام آنها در میان همهٔ واژههای جهان،
چون یافتن سوزنی در انبار کاه بود.
افزون بر آن،
او حتی نمیدانست نامشان از چند واژه تشکیل شده است.
رنزو شتابان از گوِ امید پرسید،
اما گوِ امید نیز نمیدانست.
رنزو راهی نداشت.
چارهای جز حدس زدن نبود.
نامهای بیشماری بر زبان آورد
و زمان زیادی تلف کرد،
اما تاریکی پاسخی نداد
و آشکار بود که همگی نادرستاند.
بهتدریج، نفس رنزو ضعیفتر شد.
او از پیرمردی فرسوده
به انسانی در آستانهٔ مرگ بدل گشت.
چون خورشید عصرگاهی بود
که آرامآرام به سوی افق فرو میرود
و نیمی از آن پنهان شده است.
آذوقهای که همراه داشت کمکم پایان یافت،
ذهنش کند شد
و دیگر بهسختی توان سخن گفتن داشت.
صدایی از تاریکی گفت:
«ای انسان، تو بهزودی خواهی مرد.
پس تو را رها میکنیم.
از زمان باقیماندهات استفاده کن
و از غار بیرون برو
تا آخرین نگاهت را به جهان بیندازی.
اما تو ما را آزردهای،
و بهعنوان مجازات،
گوِ امید باید اینجا بماند
و همدم ما شود.»
رنزو قلبش را فشرد و پاسخ داد:
«حتی اگر بمیرم،
امید را رها نخواهم کرد!»
گوِ امید سخت متأثر شد
و با شور پاسخ گفت.
نوری درخشان از خود ساطع کرد.
در ناحیهٔ سینهٔ رنزو،
نوری پدیدار شد.
اما این نور بسیار ضعیف بود.
نه میتوانست تاریکی را روشن کند
و نه حتی تمام بدن رنزو را دربر گیرد؛
تنها سینهٔ او را فرا میگرفت.
بااینحال،
رنزو احساس کرد
جریانی تازه از نیرو
از گوِ امید به درون بدنش سرازیر میشود.
او به سخن گفتن ادامه داد
و نامها را فریاد زد.
اما ذهنش آشفته بود.
بسیاری از نامها را پیشتر گفته بود
و بیآنکه به یاد آورد،
دوباره تکرارشان میکرد
و نیروی اندک خود را هدر میداد.
زمان میگذشت
و عمر رنزو تقریباً به پایان رسیده بود.
سرانجام،
در واپسین روز زندگیاش،
واژهٔ «قانونگذاری» را بر زبان آورد.
آهی از دل تاریکی برخاست
و صدایی گفت:
«ای انسان،
پایداری تو را میستایم.
تو نام مرا گفتهای،
پس از امروز،
من فرمانبردار تو خواهم بود.
اما تنها با برادرم میتوانم
در گرفتن همهٔ گوهای جهان به تو یاری دهم.
در غیر این صورت،
با توان من بهتنهایی، این کار ناممکن است.
پس دست بکش.
تو در آستانهٔ مرگی؛
بهتر است از این فرصت استفاده کنی
و نگاهی واپسین به جهان بیندازی.»
رنزو قاطعانه سر تکان داد
و با تمام زمان باقیمانده،
به گفتن نامها ادامه داد
تا نام گوِ دیگر را نیز حدس بزند.
ثانیهها و دقیقهها گذشت
و بهزودی تنها یک ساعت از عمرش باقی ماند.
در همین هنگام،
بیآنکه خود بداند،
واژهٔ «قانون» را بر زبان آورد.
در همان لحظه،
تاریکی فروپاشید.
آن دو گو در برابرش پدیدار شدند.
همانگونه که گوِ امید گفته بود،
یکی چهارگوش بود
و «قوانین» نام داشت،
و دیگری گرد بود
و «قواعد» نامیده میشد.
با هم،
«قواعد و قوانین» را میساختند.
آن دو گو با هم گفتند:
«فرقی نمیکند چه کسی باشد؛
هر کس نام ما را بداند،
ما از او فرمان میبریم.
ای انسان،
از آنجا که تو نام ما را میدانی،
از این پس در خدمت تو خواهیم بود.
اما به یاد داشته باش،
نباید بگذاری دیگران نام ما را بدانند.
هرچه افراد بیشتری نام ما را بدانند،
ما باید از افراد بیشتری فرمان ببریم.
اکنون که تو نخستین کسی هستی
که ما را رام کردهای،
خواستهات را بگو.»
رنزو سرشار از شادی شد و گفت:
«پس به شما فرمان میدهم:
بروید و برای من
یک گوِ طول عمر بگیرید.»
گوِ قواعد و گوِ قوانین
با هم همکاری کردند
و یک گوِ طول عمرِ هشتادساله را گرفتند.
رنزو که صد سال داشت،
پس از بلعیدن آن گو،
چینوچروکهای صورتش ناپدید شد
و اندام نحیفش بار دیگر نیرومند گشت.
هالهای سرشار از جوانی
از وجودش ساطع شد.
او با یک جهش،
بر روی پاهایش ایستاد.
با وجد به بدن خود نگریست
و دانست که
بار دیگر بدن یک جوان بیستساله را به دست آورده است.