اینشورتک ها نسبت به بیمه های سنتی در پرکردن خلاء بیمه در اقتصاد گیگ بهتر جلو رفته اند. آیا اصولا بیمه های سنتی زنده می مانند؟ نیروی کار در حال دگرگونی است بیمه ها چگونه در آینده به راه خود ادامه میهند؟

اقتصاد گیگ یکی از محصولات دوران دیجیتال است که موثرترین اهرم در بازتعریف نیروی کار هم هست و توانست در رکورد سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ رشد بسیار خوبی را تجربه کند.
این مدل که به همه کارهایی اشاره دارد که یا کوتاه مدت و موقتی هستند و یا در چارچوب فریلنسری و قراردادهای شخصی انجام میشوند، روندهای حقوق و مزایا و پاداش، یا ارزیابی و مدیریت نیروی کار را تغییر داد. نباید اقتصاد گیگ را تنها در خلق فرصت های تازه کاریابی خلاصه کرد و باید توجه داشت روی دیگر آن ظهور یک بازار در حال رشد است.
اندازه گیری این پدیده جهانی کار آسانی نیست. به خصوص وقتی که تعریف آن را محدود به حالتی کنیم که در آن کار گیگ حتما اولین و تنها منبع درآمد نیروی کار باشد. به نظر می رسد که در آمریکا بیش از ۳۵٪ نیروی کار دستی در این بازار دارند و پیش بینی می شود این رقم در سال ۲۰۲۰ به ۴۳٪ برسد. در اروپا کار گیگی به عنوان دومین منبع درآمد در حال رشد است به خصوص در کشورهایی مثل اتریش و ایتالیا. اما سهم اقتصاد گیک در کشورهای برزیل، هند، اندونزی و چین، از آنجایی که منبع اصلی درآمد نیروی کار است، بزرگتر از سایر کشورها است.
فریلنسرها با دغدغه های متفاوتی پا به این بازار می گذارند. عده ای به دنبال ساعات کاری انعطاف پذیرتر نسبت به ساعات سنتی ۹ تا ۵ ی هستند، بخشی از آنها کمبود درآمد از کار اصلیشان را جبران می کنند، عدهای دیگر به دنبال علایق جانبیشان پا به این بازار کار میگذارند و برای بعضی ها اقتصاد گیگ فرودی آهسته به دنیای بازنشستگی است… در واقع اینکه فقط نسل هزاره (millennial) به جای کار سنتی دنبال گیک زدن هستند، اشتباه است.
فناوری و اقتصاد گیگ
به طور حتم فناوری در شکل گیری این مدل کسب و کار و کاریابی مهمتر از سایر عوامل نقش بازی کرده است. پلتفرمهایی که روی لبه فناوری روز حرکت می کنند و از راه هزاران اپلیکیشن موبایل در دسترس همه هستند، توانسته اند مسیری هموار در رد و بدل شدن عرضه و تقاضا در بازار کار گیگ راه اندازی کنند و ارائه دهنده خدمات را به آسانی در دسترس مشتریانی قرار دهند که درخواست انجام کاری را برای این پلتفرم ها ارسال میکنند.
پلتفرم های دیجیتال ِ گیگ به دو دسته اصلی تقسیم می شوند. دسته ای که به خدمت نیروی کار در آمدهاند به آنها در گرفتن کار و انجام دادن آن کمک می کنند؛ رانندگانی که در Uber کار می کنند یا افرادی که در Task Rabbit به اسمبل کردن لوازم خانگی مشغول هستند در این دسته قرار می گیرند. نوع دیگر پلتفرهای دیجیتال گیک، در راستای دارایی اعضای بازار قدم برمی دارند و به آنها کمک می کنند تا این دارایی را به پول نزدیک کنند؛ eBay و Airbnb مثالهایی از پلتفرم های نوع دوم اند.

این پلتفرم ها در طول سالها تکامل یافتند و چرخش از بازار C2C را به بازارهای B2C برای اقتصاد گیگ میسر کردند. بازاری که در ابتدا در مورد پلتفرم های مثل ebay که از سال ۱۹۹۵ یکی از اولین بازیگران عصر نفود دیجیتال به حساب می آمدند، صرفا محلی برای عرضه و تقاضای کالاهای دست دوم بود. البته اقتصاد گیگ بازارهای B2B را هم در خود جای داده است.
خلاء بیمه در بازارهای گیگ
کار گیگی کوتاه مدت است و ساعت کاری انعطاف پذیر دارد. بنابراین نمی تواند دارای سازوکارهایی مثل بیمه بیکاری، بیمه عمر، بازنشستگی، مرخصی ها و تعطیلات استحقاقی یا قوانین حداقل حقوق و دستمزد هم باشد. شاغلین در بازار گیگ، چون تحت حمایت هیچ کارفرمایی نیستند در نتیجه بیشتر از سنتی ها در معرض خطرند و البته از خطرات اینکه بیمه های کار و یا شخص در این بخش فعال نیست، درک خطر درستی ندارند. بنابراین اقتصاد گیگ خلائی تازه در بخش بیمه باز کرده است که اتفاقا فرصتی جدید برای شرکت های بیمه بوجود میآورد تا با طرح روش ها و مدل های جدید بیمه ای، بسته هایی تازه و متناسب برای گیگ کاران به این بازار تازه بیمه ای عرضه کنند.
آیا کارگزارن سنتی بیمه توانایی ورود به بازار کار اقتصاد گیگ را دارند؟

شرکت های سنتی بیمه در این زمینه با چالشی جدی مواجه می شوند که از فرسودگی ساختارهای سازمانی و روشهای ارزیابی سنتی و سالها از دست دادن اطلاعات ناشی می شود. در سوی دیگر شاغلین در اقتصاد گیگ به ارزش هایی مثل سرعت، نقل و انتقالات ساده و نرم و قراردادهایی که آنها را در مدت های بسیار کوتاه زیر پوشش خود قرار دهد نیاز دارند.
اینشورتک ها با داشتن سیاست گذاری های ساده و البته دیجیتال، که بر اساس نیاز این بازار شکل گرفته است، در حال حاضر آسان تر از بیمه های سنتی در این بخش از اقتصاد گیگ نفوذ کرده اند. هنر این پلتفرمها در به کارگیری امکانات دوران دیجیتال در راستای بهینه کردن قیمت گذاری و متناسب کردن پوشش های بیمه مورد نیاز فریلنسرهاست؛ در جایی که می توان با استفاده از الگوریتم های هوش مصنوعی و دیتای دریافتی از رفتارهای مشتری پیشنهادهای منطبق تر با نیازش به او ارائه داد.
بیمه های سنتی می توانند با همکاری با استارتاپ ها و منطبق شدن با شرایط آنها، نقش خود را در این بازار تازه بسازند چرا که هم خلاء بیمه در بازار اقتصاد گیگ بسیار بزرگ است و هم تعداد شاغلین در این بازار بسیار زیادند. در حال حاضر هم بیمه های سنتی و اینشورتک ها چه بصورت سرمایه گذاری و یا به شکل مشارکت و همکاری نمونه های موفقی را از این نوع مراوده رقم زنده اند.
سخن پایانی
هر چند که نمی دانیم نیروی کار در آینده چه مشخصاتی دارد و در حال حاضر طراحی قوانین این حوزه در سراسر دنیا به یکی از بحث های روز بدل شده است، اما نمی شود منکر رشد سریع اقتصاد گیگ و در پی آن نیاز به سیاست گذاری جدید در راستای بیمه شد.
قدم بلند بعدی بازکردن درهای بیمه درمانی، بیمه عمر و امتیازاتی از این دست به روی اقتصاد گیگ است. شاید باید اولین قدم ها را بازیگرانی قوی تر مثل Uber و Airbnb و شرکت های بیمه بزرگ بردارند تا بخشهای بزرگ تری از جامعه که از قضا حقوق بگیر نیستند، در پوشش طرح های جدید بیمه در قالبهای منعطفتر و سادهتر قرار بگیرند.
این مقاله ترجمه ای از Insuring the gig economy که در وبسایت KPMG منتشر شده است.