یک راننده تاکسی در حال انجام کار روزانه خودش است.
نه مأمور پلیس است، نه امدادگر و نه نیروی جستوجو.
اما یک پیام روی گوشیاش میآید.
مشخصات یک سالمند مبتلا به زوال عقل که ناپدید شده، همراه با اطلاعات مربوط به محدودهای که احتمال دارد فرد در آن دیده شود.
راننده به مسیرش ادامه میدهد.
چند دقیقه یا چند ساعت بعد، همان چیزی را میبیند که در پیام دربارهاش خوانده بود.
یک سالمند که در خیابان سرگردان است.
به پلیس اطلاع میدهد.
و یک نفر، به جای اینکه آن شب را در خیابان سپری کند، به خانه برمیگردد.
این یک داستان تخیلی نیست.
Kakao Mobility در روایت رسمی خود از سامانهای میگوید که با همکاری پلیس کره جنوبی، اطلاعات افراد مفقود یا موارد مورد نیاز پلیس را به رانندگان فعال در محدوده مربوطه ارسال میکند. در یکی از این پروندهها، یک سالمند مبتلا به زوال عقل که ۱۷ روز مفقود بود، توسط رانندهای در حوالی ایستگاه Indeogwon شناسایی شد و به پلیس گزارش شد.
اما چیزی که برای من در این داستان جالبتر از خود ماجراست، مدلی است که پشت آن قرار دارد.
یک پلتفرم حملونقل، تبدیل به بخشی از شبکه ایمنی شهر شده است
Kakao Mobility این کار را از سال ۲۰۱۶ و با همکاری پلیس آغاز کرده است.
نکته هوشمندانه ماجرا اینجاست که پیام برای همه رانندگان ارسال نمیشود.
اطلاعات فقط برای رانندگانی که در محدوده مرتبط در حال فعالیت هستند فرستاده میشود.
یعنی پلتفرم از چیزی استفاده کرده که از قبل در اختیار داشته:
یک شبکه بزرگ از آدمهایی که هر روز در سطح شهر حرکت میکنند.
آنها قرار نیست شغلشان را رها کنند و بروند دنبال فرد گمشده.
فقط کافی است بدانند دنبال چه چیزی باشند.
گاهی یک نفر که هر روز در خیابانهای شهر رانندگی میکند، چیزی را میبیند که نیروهای دیگری ممکن است ساعتها برای پیدا کردنش زمان صرف کنند.
Kakao Mobility گزارش کرده که این همکاری طی حدود یک دهه، ۸۹ مورد همکاری با پلیس و حدود ۹۵۰ هزار پیام را دربرگرفته و ۳۶ مورد گزارش از سوی رانندگان ثبت شده است.
این دیگر صرفاً «سرویس تاکسی» نیست.
این یک زیرساخت شهری مبتنی بر شبکه است.
اینجا یک سؤال مهم برای ما شکل میگیرد
وقتی درباره پلتفرمهای حملونقل حرف میزنیم، معمولاً به چند چیز فکر میکنیم:
سفارش سفر.
مسیریابی.
پرداخت.
قیمتگذاری.
زمان رسیدن راننده.
اما شاید ارزش یک شبکه حملونقل فقط در تعداد سفرهایی که انجام میدهد خلاصه نشود.
ارزش واقعی شبکه گاهی در چیزهایی است که بدون آن شبکه اصلاً امکانپذیر نبود.
یک راننده که در محلهای در حال حرکت است، اطلاعاتی دریافت میکند، چیزی را میبیند و همان چند ثانیه مشاهده میتواند برای یک خانواده تعیینکننده باشد.
این همان جایی است که «شبکه رانندگان» از یک اصطلاح تجاری، تبدیل به یک سرمایه اجتماعی میشود.
و این موضوع برای دش حتی جالبتر است
ما در دش هنوز چنین شبکهای در مقیاس Kakao نداریم.
اتفاقاً قرار هم نیست وانمود کنیم که داریم.
اما از یک جهت، مسئله دش به این مفهوم نزدیک است:
راننده صرفاً کسی نیست که فرمان را میچرخاند.
وقتی یک سرویس راننده جایگزین ساخته میشود، یک شبکه انسانی شکل میگیرد؛ شبکهای از افرادی که قرار است در موقعیتهای مختلف، پشت فرمان خودروهای مردم قرار بگیرند.
بنابراین مسئله فقط «چطور راننده پیدا کنیم؟» نیست.
سؤال بزرگتر این است:
چطور یک شبکه رانندگان قابل اعتماد بسازیم که بتوان روی آن حساب کرد؟
اعتماد.
احراز هویت.
مسئولیتپذیری.
آموزش.
ارتباط با پشتیبانی.
ثبت سفر.
و در نهایت، ساختن فرهنگی که در آن راننده بداند او فقط در حال انجام یک مسیر نیست؛ بلکه بخشی از تجربه و امنیت مشتری است.
شاید آینده پلتفرمها همین باشد
شرکتهای بزرگ فناوری معمولاً زمانی از یک سرویس ساده فراتر میروند که متوجه میشوند چیزی ارزشمندتر از خود محصول در اختیار دارند:
شبکه.
Kakao یک شبکه از رانندگان داشت.
از همان شبکه برای یک مسئله اجتماعی استفاده کرد.
این داستان به من یادآوری میکند که شاید یک پلتفرم حملونقل خوب، فقط نباید به این فکر کند که «چطور سفر بیشتری انجام دهیم».
باید بپرسد:
«با شبکهای که ساختهایم، چه مسئله دیگری را میتوانیم حل کنیم؟»
دش امروز در ابتدای مسیر است و تمرکزش مشخص است: فراهم کردن راننده جایگزین برای خودروی شخصی مشتری.
اما اگر روزی این شبکه بزرگ شود، احتمالاً سؤال ما هم دیگر فقط این نخواهد بود که:
«چطور راننده را به مشتری وصل کنیم؟»
بلکه باید بپرسیم:
«یک شبکه از رانندگان قابل اعتماد، چه ارزش دیگری میتواند برای شهر و جامعه ایجاد کند؟»
شاید داستان آن سالمند گمشده در کره جنوبی فقط یک اتفاق انسانی نباشد.
شاید نمونه کوچکی باشد
از اینکه وقتی تکنولوژی، انسانها را درست به هم متصل میکند، یک شبکه حملونقل میتواند تبدیل به چیزی بسیار بزرگتر از جابهجایی شود.