اخیراً برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ادعا کرده‌اند که آمریکا طی ۳۰ روز گذشته «هر روز ایران را شکست داده است». بررسی دقیق داده‌ها و پیامدهای واقعی این مناقشه نشان می‌دهد که چنین ادعایی بیش از حد ساده‌انگارانه و گمراه‌کننده است و تصویر رسانه‌ای با واقعیت‌های اقتصادی، نظامی و دیپلماتیک همخوانی ندارد.
از منظر اقتصادی، اثرات جنگ بر آمریکا بسیار ملموس و منفی است. ارزش بازار سهام این کشور تاکنون بیش از ۴٫۸ تریلیون دلار کاهش یافته و افزایش قیمت سوخت بنزین با بیش از یک دلار و سوخت دیزل با ۱٫۵۲ دلار در هر گالن فشار مستقیم بر خانوارها و صنایع حمل‌ونقل ایجاد کرده است. این شاخص‌ها نشان می‌دهد که هزینه‌های داخلی جنگ از جنبه اقتصادی بسیار بالاست و برخلاف روایت تبلیغاتی، آمریکا نه تنها سود نبرده بلکه با بی‌ثباتی مالی و نگرانی سرمایه‌گذاران مواجه شده است. تحلیل حرفه‌ای نشان می‌دهد افزایش قیمت انرژی، فراتر از یک اثر گذرا، می‌تواند در میان‌مدت منجر به تورم بالاتر، کاهش مصرف داخلی و فشار بر بودجه دولت شود، که همه این‌ها تصویر «برد بی‌وقفه» را تضعیف می‌کند.
از نظر نظامی نیز داده‌ها نشان‌دهنده واقعیت دیگری است. تاکنون حداقل چند صد نظامی آمریکایی کشته و زخمی شده‌اند و پایگاه‌های نظامی در خاورمیانه آسیب دیده یا نابود شده‌اند. حتی اگر اهداف محدودی در عملیات‌ها محقق شده باشند، هزینه انسانی و تخریب زیرساخت‌ها قابل توجه است و هیچ مدرکی برای ادعای پیروزی روزانه وجود ندارد. تحلیل حرفه‌ای نشان می‌دهد که هر اقدام نظامی محدود بدون تضمین ثبات بلندمدت، تنها یک دستاورد کوتاه‌مدت است و نمی‌تواند «برد مستمر» را اثبات کند؛ به‌ویژه وقتی تلفات انسانی و روانی نیروهای نظامی را در نظر بگیریم.
هزینه مستقیم جنگ تا امروز حدود ۳۳ میلیارد دلار برآورد شده است، که تنها بخش کوتاه‌مدت را شامل می‌شود. اثرات بلندمدت اقتصادی و نظامی مانند کاهش توان دفاعی، افزایش بدهی‌های ملی و اختلال در پروژه‌های زیرساختی می‌تواند هزینه واقعی جنگ را چندین برابر افزایش دهد. تحلیل حرفه‌ای نشان می‌دهد درگیری کوتاه‌مدت با چنین ابعاد مالی و انسانی، بیش از هرگونه «برد» نظامی، بار سنگینی بر طرفین تحمیل می‌کند.
بعد دیپلماتیک نیز تصویر موفقیت آمریکا را تضعیف می‌کند. گزارش‌ها حاکی است که همه متحدان آمریکا از اقدامات اخیر ناراضی هستند و این وضعیت می‌تواند به کاهش حمایت‌های سیاسی، تضعیف همکاری‌های منطقه‌ای و ایجاد فرصت برای رقبای استراتژیک آمریکا منجر شود. تحلیل استراتژیک نشان می‌دهد وقتی متحدان سنتی خشمگین و بی‌اعتماد می‌شوند، حتی موفقیت‌های نظامی کوتاه‌مدت نمی‌توانند جایگزین قدرت نرم و حمایت بین‌المللی شوند و در واقع فشار سیاسی و استراتژیک بر آمریکا افزایش می‌یابد. در عین حال هم تظاهرات در سراسر شهرهای ایالات متحده نیز حاکی از خشم و نارضایتی مردم آمریکا از عملکرد دولت ترامپ در جنگ با ایران است.
در نهایت، کنار هم قرار دادن داده‌ها نشان می‌دهد که روایت «پیروزی روزانه» فاصله‌ای جدی با واقعیت‌های عینی اقتصادی، نظامی و دیپلماتیک دارد. کاهش ارزش بازارهای مالی، افزایش قیمت سوخت، تلفات انسانی، آسیب به زیرساخت‌ها، هزینه‌های سنگین مالی و نارضایتی متحدان، همراه با خشم افکار عمومی در نقاط مختلف جهان، همگی حاکی از آن است که آمریکا با مجموعه‌ای از چالش‌ها و بحران‌های پیچیده روبه‌روست؛ بحران‌هایی که روایت‌های رسانه‌ای قادر به پنهان کردن آن‌ها نیستند. در چنین شرایطی، موفقیت‌های محدود نظامی یا دستیابی به اهداف کوتاه‌مدت، نمی‌تواند ادعای «پیروزی بی‌وقفه» را توجیه کند. تصویر واقعی، ترکیبی است از فشارهای اقتصادی، بحران‌های انسانی، آسیب‌های دیپلماتیک و هزینه‌های مالی که موقعیت آمریکا را شکننده‌تر کرده است. به بیان ساده‌تر، بازارهای مالی جهانی نه ناو می‌شناسند، نه سلاح، نه تهدید و نه اشغال. قواعد اقتصاد مسیر خود را می‌روند و حتی می‌توانند قدرتمندترین سیاستمداران، از جمله رئیس‌جمهور آمریکا، را نیز زمین بزنند.
دکتر علی دادور
