
نویسنده:
فوآد شعبانی
پژوهشگر حوزه علوم راهبردی
۱۷ مهرماه ۱۴۰۵
برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶، ناوی پیلای، دقایقی پس از اعلام برنده شدنش، با کنایهای حسابشده به کارزار طولانی و پرسر و صدای دونالد ترامپ برای کسب این جایزه واکنش نشان داد و او را در صحنه جهانی تحقیر کرد. این مقاله جامع، چرایی و چگونگی این مسخرهسازی را با استناد به گزارشهای خبری معتبر بررسی میکند.
🎯 چرا پیلای ترامپ را مسخره کرد؟ زمینههای یک کنایه
کنایه ناوی پیلای بیمقدمه نبود. او که خود نمادی از عدالت بینالمللی و حاکمیت قانون است، درست در نقطهای ایستاده بود که کارزار ترامپ برای کسب جایزه، آن را به سخره گرفته بود.
· کارزار آشکار و بینتیجه ترامپ: ترامپ نه فقط در سال ۲۰۲۵، بلکه از دوره اول ریاستجمهوریاش بهطور علنی و مداوم برای کسب جایزه صلح نوبل لابیگری کرده بود. او در اکتبر ۲۰۲۵ مدعی شده بود که «هشت جنگ را حل کرده است» و شایسته این جایزه است. با این حال، نظرسنجی مشترک واشنگتنپست و ایپسوس نشان داد که حتی نیمی از جمهوریخواهان معتقد بودند او شایسته این جایزه نیست و تنها ۲۲٪ از کل آمریکاییها این نظر را داشتند.
· انتخاب نمادین و اعتراضی کمیته نوبل: کمیته نوبل نروژ در سال ۲۰۲۵ جایزه را به ماریا کورینا ماچادو، فعال دموکراسی ونزوئلایی، اهدا کرد. این انتخاب که به گفته کارشناسان، پاسخی به «سیاست قدرت» و «حمله به نهادهای بینالمللی» بود، مستقیماً ارزشهای مورد دفاع پیلای را بازتاب میداد. ماچادو، برخلاف ترامپ، جایزه خود را به مردم ونزوئلا و به طور غیرمنتظرهای به ترامپ تقدیم کرد، اقدامی که به نظر میرسید تلاشی برای التیام خشم او بود. اما این حرکت نیز نتوانست از کنایه پیلای در سال بعد جلوگیری کند.
😏 چگونه پیلای ترامپ را مسخره کرد؟ کلام، مکان و لحظه
ناوی پیلای در ۹ اکتبر ۲۰۲۶، در حالی که در نورنبرگ آلمان برای شرکت در یک نشست حقوق بینالملل حضور داشت، خبر برنده شدنش را دریافت کرد. او در جمع همکارانش که برای تشویق او برخاسته بودند، جملهای بر زبان آورد که به سرعت در فضای مجازی منتشر شد:
«اگر کمی بیشتر دست بزنید، ممکن است این جایزه را با ترامپ تقسیم کنم.»
این جمله که با خنده او و سپس خنده حاضران همراه شد، توسط آگنس کالامار، دبیرکل عفو بینالملل، در ویدیویی در پلتفرم ایکس (توییتر سابق) منتشر شد. انتخاب نورنبرگ به عنوان مکان این کنایه، خود نمادین بود؛ شهری که دادگاههای تاریخی جنایات جنگی نازیها در آن برگزار شد و پیلای در همانجا بر لزوم پاسخگویی رهبران تأکید کرد.
📜 پیشینه و پیامدهای کنایه: از لابی تا نامه به نروژ
کنایه پیلای تنها یک شوخی گذرا نبود، بلکه پاسخی به مجموعهای از رفتارهای ترامپ در قبال این جایزه بود:
· واکنش خشمگینانه ترامپ: کاخ سفید پس از اعلام برنده شدن ماچادو در سال ۲۰۲۵، کمیته نوبل را به «ترجیح سیاست بر صلح» متهم کرد.
· نامه عجیب به نخستوزیر نروژ: ترامپ در ژانویه ۲۰۲۶ در نامهای به نخستوزیر نروژ، یوناس گار استور، نوشت: «با توجه به اینکه کشور شما تصمیم گرفت جایزه صلح نوبل را به من ندهد... من دیگر احساس نمیکنم که موظف به فکر کردن صرفاً به صلح باشم». این نامه با انتقادات شدید قانونگذاران آمریکایی مواجه شد و آن را «دیوانهوار» و «خطرناک» خواندند.
· پیوند نوبل با تهدید گرینلند: گزارشهای بعدی نشان داد که ترامپ تهدیدهای خود برای الحاق گرینلند را به ناکامی در کسب جایزه نوبل مرتبط کرده بود.
💎 کنایهای که فراتر از یک شوخی بود
مسخرهسازی ترامپ توسط ناوی پیلای، صرفاً یک واکنش شخصی نبود. این کنایه، تقابل دو جهانبینی بود: از یک سو، کارزار خودمحور و لابیگری علنی ترامپ برای کسب جایزهای که آن را حق خود میدانست؛ و از سوی دیگر، خدمات مستمر و متعهدانه پیلای به عدالت بینالمللی، حقوق بشر و حاکمیت قانون. پیلای با آن جمله کوتاه، به ترامپ یادآوری کرد که جایزه صلح نوبل، نه یک پاداش برای ادعاهای شخصی، بلکه تقدیری برای تلاشهای واقعی و پایدار در راه صلح و عدالت است. او که در همان روز برنده شدنش، گزارش خود درباره نسلکشی در غزه را یادآوری کرد، نشان داد که جایزهاش در تضاد کامل با رویکرد ترامپ قرار دارد.