
اسرائیل بهمثابه یک بدهی راهبردی برای ایالات متحده؟
ارزیابی مبتنی بر شواهد عمومی از هزینههای مالی، نظامی و سیاسی اتحاد واشنگتن–تلآویو و منافع راهبردی آن
نویسنده: فوآد شعبانی
پژوهشگر مستقل علوم راهبردی
تاریخ: ۲۳ مهر ۱۴۰۵ / ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶
چکیده
روابط ایالات متحده و اسرائیل یکی از مهمترین و از نظر سیاسی حساسترین مشارکتهای راهبردی واشنگتن است. این رابطه بر دههها همکاری امنیتی، تبادل اطلاعات، کمکهای نظامی، همکاریهای فناورانه و همپوشانی منافع منطقهای استوار است. بااینحال، این اتحاد پرسشی اساسی را مطرح میکند: تحت چه شرایطی ممکن است هزینهها و مخاطرات حمایت از اسرائیل برای ایالات متحده از منافع راهبردی آن فراتر برود؟
این مقاله با اتکا به شواهد عمومی در دسترس، این پرسش را از منظر هزینههای مالی، فرصتهای ازدسترفته نظامی، پیامدهای اقتصادی، منافع صنایع دفاعی، تجارت دوجانبه، افکار عمومی آمریکا و اعتبار دیپلماتیک بررسی میکند.
گزارش سرویس پژوهشی کنگره آمریکا (CRS) نشان میدهد که ایالات متحده از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون، در مجموع حدود ۱۷۴ میلیارد دلار به ارزش اسمی زمان پرداخت، در قالب کمکهای دوجانبه و تأمین مالی سامانههای دفاع موشکی، به اسرائیل کمک کرده است. رقم تعدیلشده بر اساس تورم بهمراتب بالاتر است، اما این رقم بیانگر همان کمکهای تاریخی بر مبنای قدرت خرید دلار در سالی دیگر است و نباید بهعنوان هزینهای اضافی به رقم اسمی افزوده شود. بر اساس تفاهمنامه سال ۲۰۱۶، واشنگتن متعهد شد برای سالهای مالی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۸ در مجموع ۳۸ میلیارد دلار کمک نظامی را درخواست کند؛ تعهدی که به تخصیص اعتبارات از سوی کنگره و رعایت الزامات قانونی مربوط وابسته است.[۱]
در گزارشی جداگانه، پروژه «هزینههای جنگ» دانشگاه براون برآورد کرد که ایالات متحده بین ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و سپتامبر ۲۰۲۵، مبلغ ۲۱٫۷ میلیارد دلار برای کمک نظامی به اسرائیل هزینه کرده است. مطالعه مکمل این پروژه، هزینه عملیات نظامی آمریکا در منطقه گستردهتر خاورمیانه را طی همین دوره بین ۹٫۶۵ تا ۱۲٫۰۷ میلیارد دلار برآورد کرد. این برآوردها را نباید مدرکی دانست که ثابت میکند اسرائیل علت تمام هزینههای نظامی مرتبط بوده است.[۲][۳]
بار مالی در جریان جنگ سال ۲۰۲۶ با ایران برجستهتر شد. دفتر بودجه کنگره آمریکا (CBO) در ۱۵ سپتامبر برآورد کرد که هزینههای وزارت دفاع آمریکا تا اول اوت به حدود ۳۸ میلیارد دلار رسیده است. برآورد دیگری که در گزارشی رسانهای به نقل از فرماندهی مرکزی آمریکا منتشر شد، هزینه را تا ۳ سپتامبر ۴۳٫۶ میلیارد دلار اعلام کرد. این ارقام به تاریخهای گزارشدهی متفاوتی مربوطاند و نباید با یکدیگر جمع شوند.[۴][۵]
این اتحاد همچنین منافعی ایجاد میکند؛ از جمله همکاری اطلاعاتی، هماهنگی نظامی، پژوهشهای دفاعی و فرصتهای تجاری. بااینحال، وجود چنین منافعی بهخودیخود ثابت نمیکند که رابطه در مجموع برای مالیاتدهندگان آمریکایی بازده خالص مثبتی دارد یا با تمام اهداف راهبردی ایالات متحده سازگار است.
نتیجه اصلی مقاله عمداً با قید و احتیاط بیان میشود: شواهد موجود، بررسی جدی ساختار فعلی و شرایط حمایت آمریکا از اسرائیل را توجیه میکنند، اما ثابت نمیکنند که کل رابطه دوجانبه از نظر راهبردی دارای ارزش خالص منفی است. ارزیابی قابلدفاع مستلزم حسابرسی شفاف، معیارهای روشن برای سنجش عملکرد راهبردی و تفکیک دقیق میان حمایت از امنیت اسرائیل و مشارکت در درگیریهای گستردهتر منطقهای است.
کلیدواژهها: ایالات متحده؛ اسرائیل؛ بدهی راهبردی؛ کمک خارجی؛ هزینههای نظامی؛ جنگ با ایران؛ صنایع دفاعی؛ افکار عمومی؛ مدیریت اتحادها؛ هزینه فرصت.
---
۱. پرسش راهبردی: چه زمانی یک متحد به بدهی راهبردی تبدیل میشود؟
یک اتحاد راهبردی را نباید صرفاً بر اساس شدت ادبیات سیاسی یا عمق تاریخی روابط ارزیابی کرد. ارزش آن به این بستگی دارد که آیا اهدافی را که برای تحقق آنها شکل گرفته است، با هزینه و سطح مخاطرهای قابلقبول پیش میبرد یا خیر.
یک متحد ممکن است اطلاعات، تخصص فناورانه، دسترسی نظامی، نفوذ منطقهای یا قدرت بازدارندگی فراهم کند. درعینحال، رابطه نزدیک میتواند تعهدات مالی، پیچیدگیهای دیپلماتیک، درگیریهای عملیاتی و فشار برای حمایت از سیاستهایی ایجاد کند که الزاماً با منافع گستردهتر کشور پشتیبان همراستا نیستند.
این مقاله برای اهداف تحلیلی، مفهوم بدهی راهبردی را چنین تعریف میکند: رابطهای که در آن هزینهها و مخاطرات ناشی از تداوم سیاست موجود چنان بزرگ، مستمر یا فاقد کنترل کافی میشوند که اهداف مهم ملی را تضعیف میکنند.
این تعریف به معنای بیارزش بودن متحد نیست و بهخودیخود نیز ضرورت قطع رابطه را نتیجه نمیدهد.
ارزیابی حاضر بر پنج پرسش استوار است:
۱. آیا تعهدات مالی مستقیم از محدوده اولیه خود فراتر رفتهاند؟
۲. آیا عملیات نظامی منابعی را مصرف میکنند که ممکن است در مناطق دیگر مورد نیاز باشند؟
۳. آیا رابطه احتمال گسترش درگیری را افزایش میدهد یا آزادی عمل واشنگتن را محدود میکند؟
۴. آیا هزینههای سیاسی داخلی و دیپلماتیک، اهداف دیگر آمریکا را تضعیف میکنند؟
۵. آیا منافع راهبردی اتحاد بهاندازه کافی مستند شدهاند تا هزینهها و مخاطرات آن را توجیه کنند؟
تمایز میان یک اتحاد و سیاست مشخصی که درباره یک متحد اجرا میشود، اهمیت اساسی دارد. ممکن است یک رابطه همچنان ارزشمند باشد، اما شکل خاصی از کمک، تعهد بدون شرط یا عملیات نظامی مشخص، به عاملی ضدّراهبردی تبدیل شود.
بنابراین، پرسش اصلی صرفاً این نیست که اسرائیل یک دارایی راهبردی است یا یک بدهی راهبردی. پرسش دقیقتر این است که آیا شرایط کنونی، حجم و چارچوب حمایت آمریکا همچنان با منافع ایالات متحده همراستا هستند یا خیر.
۲. سابقه مالی: کمکهای تاریخی و تعهدات کنونی
۲.۱. مجموع کمکهای تاریخی آمریکا
سرویس پژوهشی کنگره آمریکا، اسرائیل را بزرگترین دریافتکننده انباشته کمکهای خارجی آمریکا از زمان جنگ جهانی دوم معرفی میکند. گزارش این نهاد که در مه ۲۰۲۵ بهروزرسانی شد، مجموع کمکهای آمریکا به اسرائیل را در قالب کمکهای دوجانبه و تأمین مالی دفاع موشکی، حدود ۱۷۴ میلیارد دلار به ارزش اسمی زمان پرداخت برآورد میکند.[۱]
رقم تعدیلشده بر اساس تورم بهمراتب بیشتر است. این رقم نشان میدهد که ارزش قدرت خرید کمکهای گذشته، اگر بر اساس قیمتهای سالهای جدید محاسبه شود، چقدر خواهد بود. بنابراین، نباید آن را به رقم اسمی افزود؛ زیرا هر دو رقم، یک مجموعه کمک واحد را با مبنای متفاوت ارزشگذاری میکنند.
مجموع تاریخی کمکها اهمیت دارد، زیرا مقیاس و تداوم رابطه را نشان میدهد. اما این رقم بهتنهایی مشخص نمیکند که کمکها ارزشمند بودهاند یا خیر. برای چنین ارزیابیای باید پیامدهای امنیتی حاصلشده، هزینه سیاستهای جایگزین، ارزش همکاری اطلاعاتی و فناورانه و پیامدهای گستردهتر حضور آمریکا در منطقه نیز بررسی شوند.
ازاینرو، مجموع تاریخی کمکها باید بهعنوان نقطه شروع حسابداری در نظر گرفته شود، نه حکمی مستقل درباره ارزش یا زیانبار بودن اتحاد.
۲.۲. تفاهمنامه سال ۲۰۱۶
تفاهمنامه آمریکا و اسرائیل در سال ۲۰۱۶، چارچوبی ایجاد کرد که بر اساس آن دولت اوباما متعهد شد برای سالهای مالی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۸، در مجموع ۳۸ میلیارد دلار کمک امنیتی درخواست کند:
- ۳۳ میلیارد دلار در قالب تأمین مالی نظامی خارجی؛
- ۵ میلیارد دلار برای برنامههای دفاع موشکی.
میانگین سالانه این چارچوب معمولاً ۳٫۸ میلیارد دلار اعلام میشود.[۱]
بااینحال، نباید این تفاهمنامه را بهعنوان انتقال قطعی و بدون شرط ۳۸ میلیارد دلار توصیف کرد. این سند، تعهد سیاسی و سیاستی برای درخواست بودجه است. پرداخت واقعی به تخصیص اعتبارات از سوی کنگره، مقررات قانونی مربوط و شرایط حاکم بر هر برنامه وابسته است.
این تمایز برای حسابداری عمومی اهمیت دارد. تفاهمنامه، درخواست بودجه، مجوز قانونی، تخصیص اعتبار، تعهد قراردادی و پرداخت نهایی، مراحل متفاوتی در فرایند هزینهکرد هستند.
میانگین سالانه ۳٫۸ میلیارد دلار، معیاری مفید برای مقایسه چارچوب عادی با هزینههای بعدی است؛ اما تمام هزینههای مرتبط با رابطه آمریکا و اسرائیل را در بر نمیگیرد.
۲.۳. کمکهای نظامی پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳
گزارشی که پروژه «هزینههای جنگ» دانشگاه براون در ۷ اکتبر ۲۰۲۵ منتشر کرد، برآورد میکند که دولت آمریکا در دو سال پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، مبلغ ۲۱٫۷ میلیارد دلار برای کمک نظامی به اسرائیل هزینه کرده است.[۲]
این برآورد به کمک نظامی طی دورهای مشخص مربوط است. این رقم شامل تمام پرداختها و تحویلهای آتی ناشی از توافقهای فروش تسلیحات نمیشود و نباید با ارزش کل بستههای تسلیحاتی اعلامشده یکسان تلقی شود.
برای مقایسه، چارچوب عادی کمک سالانه ۳٫۸ میلیارد دلاری، در دو سال معادل ۷٫۶ میلیارد دلار خواهد بود. بنابراین، برآورد ۲۱٫۷ میلیارد دلاری دانشگاه براون بهمراتب از معیار دوساله کمک عادی بیشتر است.
این مقایسه نشان میدهد که حمایت زمان جنگ، از چارچوب معمول فراتر رفته است. بااینحال، بهتنهایی میزان دقیق کمک اضافی ناشی از یک تصمیم سیاستی مشخص را تعیین نمیکند. این ارقام ممکن است دستههای متفاوتی از هزینهها، از جمله بودجههای تکمیلی، کمکهای دفاع موشکی و دیگر انواع حمایت را در بر بگیرند که باید جداگانه بررسی شوند.
نتیجه قابلدفاع این است که دوره پس از اکتبر ۲۰۲۳ با سطحی استثنایی از کمک نظامی آمریکا همراه بوده است؛ نه اینکه تمام این مبلغ، کمک اختیاری جدیدی بوده که مستقیماً به دولت اسرائیل پرداخت شده است.
۲.۴. حضور نظامی آمریکا در منطقه گستردهتر
تصویر مالی به کمک مستقیم به اسرائیل محدود نمیشود.
مطالعه دیگری از پروژه «هزینههای جنگ» دانشگاه براون برآورد کرده است که فعالیتهای نظامی آمریکا در سراسر خاورمیانه، از جمله عملیات مرتبط با منافع آمریکا، اسرائیل و متحدانشان یا عملیات انجامشده در حمایت از این منافع، بین ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و سپتامبر ۲۰۲۵ حدود ۹٫۶۵ تا ۱۲٫۰۷ میلیارد دلار هزینه داشته است.[۳]
اگر این برآورد با رقم ۲۱٫۷ میلیارد دلاری کمک نظامی به اسرائیل ترکیب شود، مجموع گزارششده این دو دسته طی دوره مورد بررسی به حدود ۳۱٫۳۵ تا ۳۳٫۷۷ میلیارد دلار میرسد.
این رقم ترکیبی به سه توضیح نیاز دارد.
نخست، برآورد شامل دستههای متفاوتی از هزینههاست. دوم، عملیات گستردهتر منطقهای در راستای مجموعهای از اهداف آمریکا و متحدانش انجام شده است. سوم، این ارقام ثابت نمیکنند که در صورت نبود رابطه آمریکا و اسرائیل، تمام هزینههای عملیات منطقهای حذف میشدند.
بنابراین، بهتر است این رقم بهعنوان معیاری از مقیاس مالی کمک نظامی و فعالیتهای نظامی مرتبط در منطقه طی دورهای پرتنش در نظر گرفته شود، نه برآورد قطعی هزینههایی که منحصراً به اسرائیل منتسب هستند.
۳. جنگ سال ۲۰۲۶ با ایران: هزینهها، عدم قطعیت و هزینه فرصت
۳.۱. دو برآورد با دو تاریخ گزارشدهی متفاوت
جنگ با ایران نمونهای فوریتر از هزینههای مرتبط با تشدید نظامی در منطقه است.
دفتر بودجه کنگره آمریکا در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ گزارشی با عنوان «برآورد هزینه عملیات رزمی علیه ایران» منتشر کرد. این نهاد برآورد کرد که وزارت دفاع آمریکا تا اول اوت ۲۰۲۶ حدود ۳۸ میلیارد دلار هزینه متحمل شده است. این برآورد هزینههایی مانند مهمات مصرفشده، تجهیزات ازدسترفته در نبرد، افزایش ساعات پرواز، دیگر فعالیتهای عملیاتی و سوخت را در بر میگرفت.[۴]
دفتر بودجه کنگره همچنین بر عدم قطعیت این برآورد تأکید کرد. وزارت دفاع تمام اطلاعات درخواستی را ارائه نکرده بود؛ بنابراین، این نهاد از پایگاههای داده دولتی و گزارشهای عمومی استفاده کرد. این برآورد برخی هزینههای تحمیلشده بر سایر نهادهای فدرال و بخشی از هزینههای پایه عملیات نظامی را که از قبل در بودجه فدرال منظور شده بودند، شامل نمیشد.
گزارشی جداگانه که در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد و به برآورد فرماندهی مرکزی آمریکا برای قانونگذاران استناد میکرد، هزینه را تا ۳ سپتامبر ۴۳٫۶ میلیارد دلار اعلام کرد. بر اساس این گزارش، حدود ۲۸ میلیارد دلار به جایگزینی مهمات مصرفشده و بیش از ۴٫۳ میلیارد دلار به تجهیزات ازدسترفته یا آسیبدیده مربوط بود.[۵]
تفاوت میان این دو رقم لزوماً به معنای تناقض نیست. تاریخهای نهایی آنها متفاوت است و هر دو به جنگی مربوط میشوند که هزینههایش در حال افزایش بوده است. افزون بر این، رقم ۳۸ میلیارد دلاری در گزارش عمومی دفتر بودجه کنگره آمده، درحالیکه رقم ۴۳٫۶ میلیارد دلاری از طریق گزارش رسانهای و با استناد به ارزیابی نظامی منتشر شده است.
هیچیک از این دو رقم را نباید هزینه نهایی جنگ تلقی کرد. این ارقام تمام هزینههای احتمالی آینده را در بر نمیگیرند و ممکن است با انتشار اطلاعات جدید تغییر کنند.
۳.۲. مقایسه هزینهها چه چیزی را نشان میدهد و چه چیزی را ثابت نمیکند؟
برآورد ۴۳٫۶ میلیارد دلاری، بیش از یازده برابر میانگین سالانه ۳٫۸ میلیارد دلاری چارچوب عادی کمک آمریکا به اسرائیل است.
این مقایسه برای نشان دادن مقیاس هزینه مفید است؛ اما برآورد معتبری از هزینه علّی اتحاد محسوب نمیشود.
جنگ با ایران عملیاتی نظامی با تصمیمها، اهداف و هزینههای خاص خود است. اگرچه این درگیری شامل اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل بوده، نمیتوان تمام هزینههای آمریکا را به اسرائیل نسبت داد. برای تعیین میزان هزینهای که واقعاً ناشی از این اتحاد بوده است، به تحلیل خلافواقع نیاز داریم: اگر آمریکا سیاست متفاوتی در قبال اسرائیل اتخاذ میکرد، چه مقدار هزینه میکرد و کدام تصمیمهای نظامی همچنان اتخاذ میشدند؟
دادههای عمومی موجود به این پرسش پاسخ قطعی نمیدهند.
استدلال قابلدفاع محدودتر است: تشدید نظامی در ارتباط با ایران میتواند هزینههای بسیار سنگینی بر ایالات متحده تحمیل کند و رابطه میان تعهدات منطقهای واشنگتن و اهداف راهبردی گستردهتر آن، نیازمند بررسی نظاممند است.
۳.۳. مهمات و آمادگی نظامی
دفتر بودجه کنگره، مصرف موشکهای رهگیر دفاع موشکی را یکی از هزینههای فرصت مهم این درگیری معرفی کرد. کاهش این ذخایر میتواند تعداد رهگیرهای در دسترس آمریکا را برای بحرانهای احتمالی آینده محدود کند.
این نهاد بهطور مشخص به پیامدهای احتمالی برای یک درگیری با چین اشاره کرد؛ درگیریای که در آن توانمندیهای موشکهای بالستیک و کروز چین میتوانند در رویارویی احتمالی بر سر تایوان نقش مهمی داشته باشند.[۴]
این مسئله از نظر راهبردی اهمیت دارد، زیرا منابع نظامی نامحدود نیستند. ایالات متحده باید میان نیازهای عملیاتی کنونی و بازدارندگی، آمادگی نظامی، ظرفیت جایگزینی تجهیزات و نیازهای سایر مناطق تعادل برقرار کند.
هزینه واقعی تنها به قیمت خرید موشکهای مصرفشده محدود نیست. زمان و ظرفیت صنعتی مورد نیاز برای جایگزینی آنها، کاهش انعطافپذیری نظامی تا زمان بازسازی ذخایر و خطر بروز بحرانی دیگر پیش از تکمیل فرایند جایگزینی نیز باید در نظر گرفته شوند.
این ملاحظات ثابت نمیکنند که حمایت از اسرائیل الزاماً بازدارندگی آمریکا در برابر چین را تضعیف میکند. آنها نشان میدهند که هزینه فرصت یک درگیری منطقهای طولانی یا شدید باید در هر ارزیابی جدی از راهبرد آمریکا لحاظ شود.
۳.۴. قیمت انرژی و پیامدهای اقتصادی
پیامدهای جنگ به بودجه دفاعی محدود نمیشوند.
دفتر بودجه کنگره در تحلیل سپتامبر ۲۰۲۶ خود، اختلال در انتقال نفت و گاز طبیعی از تنگه هرمز و همچنین اختلال در کشتیرانی دریای سرخ را از عوامل مهم فشار تورمی معرفی کرد.[۴]
این نهاد برآورد کرد که افزایش قیمت انرژی، در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶، معادل ۲٫۳ واحد درصد به نرخ سالانهشده تورم شاخص مخارج مصرف شخصی (PCE) افزوده است. همچنین برآورد شد که تورم کلی PCE نسبت به مدت مشابه سال قبل، در سهماهه نخست سال ۲۰۲۷، حدود ۰٫۵ واحد درصد بیشتر از پیشبینی فوریه ۲۰۲۶ باشد. افزایش متناظر در پیشبینی تورم هسته PCE برابر با ۰٫۳ واحد درصد برآورد شد.
این ارقام به آثار برآوردشده جنگ و اختلالات مرتبط در بازار انرژی اشاره دارند؛ آنها برآورد هزینه اقتصادی کمک آمریکا به اسرائیل بهتنهایی نیستند.
افزایش قیمت انرژی میتواند قدرت خرید خانوارها، حملونقل، تولید صنعتی، لجستیک و هزینه کالاها و خدمات دیگر را تحت تأثیر قرار دهد. پیامد نهایی به مدت و شدت درگیری، بازگشت جریان کشتیرانی به وضعیت عادی، واکنش بازار انرژی و سایر شرایط اقتصادی بستگی دارد.
درس اصلی برای سیاستگذاران این است که هزینههای تشدید نظامی ممکن است بسیار فراتر از مخارج مستقیم دفاعی گسترش یابند. ارزیابی راهبردی باید این پیامدهای گستردهتر را در نظر بگیرد، بیآنکه تمام نتایج اقتصادی را بدون شواهد کافی به یک متحد یا یک سیاست مشخص نسبت دهد.
۴. منافع راهبردی: ایالات متحده چه چیزی به دست میآورد؟
تحلیل متوازن باید منافع رابطه را بهاندازه هزینههای آن جدی بررسی کند.
۴.۱. همکاری اطلاعاتی و امنیتی
اسرائیل مدتهاست یکی از شرکای مهم امنیتی آمریکا در خاورمیانه بوده است. این همکاری میتواند تبادل اطلاعات، مبارزه با تروریسم، ارزیابی تهدیدهای منطقهای، هماهنگی نظامی و توسعه یا آزمایش فناوریهای دفاعی را شامل شود.
اندازهگیری مالی برخی از این منافع دشوار است. ارزش اطلاعات به قابلیت اعتماد، بهموقع بودن و ارتباط عملیاتی آن بستگی دارد. گاهی یک داده اطلاعاتی مهم میتواند پیامدهایی داشته باشد که با یک برآورد ساده سالانه قابلاندازهگیری نیست.
بااینحال، دشواری اندازهگیری به این معنا نیست که چنین منافعی نباید ارزیابی شوند. یک بررسی جدی باید انواع اطلاعات و قابلیتهای مبادلهشده، سهم قابلاثبات آنها در امنیت آمریکا و امکان دستیابی به منافع مشابه از طریق ترتیبات جایگزین را بررسی کند.
شواهد عمومی، وجود همکاری امنیتی گسترده را تأیید میکنند؛ اما حسابداری عمومی کاملی از ارزش خالص این همکاری در دسترس نیست.
۴.۲. صنایع دفاعی و فروش تسلیحات
این رابطه همچنین فعالیتهایی برای صنایع دفاعی آمریکا ایجاد میکند.
کمکهای آمریکا میتوانند خرید تجهیزات نظامی آمریکایی را تأمین مالی کنند و توافقهای فروش تسلیحات نیز ممکن است از تولید، نگهداری، لجستیک و خدمات مرتبط پشتیبانی کنند. چنین فعالیتهایی میتوانند به حفظ خطوط تولید، نیروی کار تخصصی و زنجیرههای تأمین کمک کنند.
بااینحال، ارزش مالی فروش تسلیحات با منفعت خالص آن برای ایالات متحده یکسان نیست.
ارزیابی اقتصادی کامل باید میان موارد زیر تمایز قائل شود:
- ارزش ناخالص قرارداد؛
- مبلغی که واقعاً پرداخت شده است؛
- سهم تولید انجامشده در داخل آمریکا؛
- هزینه ساخت و تحویل؛
- یارانه یا کمک عمومی که خرید را پشتیبانی میکند؛
- هزینه فرصت اختصاص ظرفیت تولید به یک مشتری بهجای مشتری دیگر؛
- درآمد مالیاتی، اشتغال و سرریزهای فناورانه حاصل از قرارداد.
یک قرارداد ممکن است از صنایع آمریکایی حمایت کند، اما همچنان هزینه عمومی قابلتوجهی داشته باشد. در مقابل، یک خرید یارانهای ممکن است منافع راهبردیای ایجاد کند که در محاسبه محدود تجاری دیده نمیشوند.
نتیجه مناسب این نیست که منافع صنایع دفاعی بیاهمیتاند؛ بلکه این است که ارزش ناخالص قراردادها بهتنهایی نمیتواند بازده خالص برای مالیاتدهندگان آمریکایی را اثبات کند.
۴.۳. همکاری در حوزه دفاع موشکی
همکاری آمریکا و اسرائیل در دفاع موشکی شامل سامانههایی مانند گنبد آهنین، فلاخن داوود و پیکان است. این سامانهها نیازهای فنی و نقشهای عملیاتی متفاوتی دارند و باید جداگانه ارزیابی شوند، نه اینکه همگی بهعنوان یک قابلیت یکپارچه و همسان در نظر گرفته شوند.
توسعه و آزمایش مشترک میتواند یادگیری فناورانه ایجاد کند، هماهنگی عملیاتی را بهبود بخشد و به دفاع از قلمرو اسرائیل کمک کند. برخی فناوریها یا درسهای حاصل نیز ممکن است برای برنامهریزی دفاعی آمریکا کاربرد داشته باشند.
بااینحال، چند پرسش همچنان مهماند: هر دولت چه سهمی از هزینهها را میپردازد؟ کدام دستاوردهای پژوهشی به اشتراک گذاشته میشوند؟ چه تعهدات خریدی در ادامه ایجاد میشوند؟ چه میزان از فناوری حاصل برای نیروهای آمریکایی کاربرد دارد؟ و آمریکا در نبود این همکاری چه مقدار برای قابلیتهای مشابه هزینه میکرد؟
پاسخ به این پرسشها برای تعیین ارزش راهبردی و اقتصادی خالص همکاری ضروری است. نباید این بررسی را با این فرض جایگزین کرد که هر سامانه مشترک، خودبهخود منفعت مالی برای واشنگتن ایجاد میکند.
۴.۴. پیوندهای تجاری و فناورانه
رابطه اقتصادی آمریکا و اسرائیل فراتر از کمک نظامی است. تجارت کالا و خدمات، سرمایهگذاری، پژوهش، فناوری و فعالیت بخش خصوصی نیز بخشی از آن را تشکیل میدهند.
نماینده تجاری ایالات متحده گزارش کرده است که مجموع تجارت کالا و خدمات آمریکا با اسرائیل در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۴٫۲ میلیارد دلار بوده است. تجارت کالا ۳۴٫۴ میلیارد دلار و تجارت خدمات ۱۹٫۷ میلیارد دلار از این رقم را تشکیل میداد. ارقام گرد شدهاند؛ بنابراین ممکن است مجموع اجزا دقیقاً با رقم کل برابر نباشد.[۶]
بر اساس همان منبع، آمریکا در سال ۲۰۲۵ با اسرائیل در تجارت کالا حدود ۷ میلیارد دلار و در تجارت خدمات حدود ۳۳۷ میلیون دلار کسری داشته است.
این ارقام، وجود رابطه تجاری قابلتوجه را نشان میدهند؛ اما ثابت نمیکنند که این رابطه برای آمریکا در مجموع زیانبار یا سودآور است. تراز تجاری بهتنهایی برای ارزیابی اثر سرمایهگذاری، بهرهوری، منافع مصرفکنندگان، انتقال فناوری، اشتغال و تابآوری زنجیره تأمین کافی نیست.
کمک نظامی و تجارت دوجانبه نیز باید از نظر تحلیلی جدا نگه داشته شوند. وجود کسری تجاری ثابت نمیکند که کمک نظامی از نظر اقتصادی زیانبار است؛ همانطور که حجم بالای تجارت نیز سودآوری کمک نظامی را ثابت نمیکند.
۵. افکار عمومی آمریکا: محدودیتی سیاسی برای اتحاد
محیط سیاسی داخلی آمریکا بخش مهم دیگری از محاسبه راهبردی است.
نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو از ۳۵۰۷ بزرگسال آمریکایی که بین ۲۳ تا ۲۹ مارس ۲۰۲۶ انجام شد، نشان داد که ۶۰ درصد دیدگاه نامطلوبی نسبت به اسرائیل داشتند و ۳۷ درصد دیدگاه مطلوب داشتند. در بهار ۲۰۲۵، این ارقام بهترتیب ۵۳ درصد و ۴۵ درصد بود. در بهار ۲۰۲۲، ۴۲ درصد دیدگاه نامطلوب و ۵۵ درصد دیدگاه مطلوب داشتند.[۷]
همان نظرسنجی نشان داد که ۸۰ درصد دموکراتها و مستقلانی که به دموکراتها گرایش دارند، دیدگاهی نامطلوب نسبت به اسرائیل داشتند؛ این رقم در سال ۲۰۲۵ برابر با ۶۹ درصد و در سال ۲۰۲۲ برابر با ۵۳ درصد بود.[۷]
این نتایج از تغییر قابلتوجه نگرش عمومی حکایت دارند. اما به این معنا نیستند که ۶۰ درصد آمریکاییها خواهان پایان دادن به کمک نظامیاند یا اینکه افکار عمومی الزاماً به اقدام مستقیم کنگره منجر خواهد شد.
نگرش نسبت به یک کشور، دیدگاه درباره دولت آن، نظر درباره یک جنگ مشخص و ترجیح درباره کمک نظامی، شاخصهایی متفاوتاند و نباید آنها را معادل یکدیگر دانست.
بااینحال، افکار عمومی در مدیریت اتحاد اهمیت دارد. رابطهای که در بخشهای مهمی از جامعه به موضوعی مناقشهبرانگیز تبدیل میشود، ممکن است با هزینههای سیاسی بیشتری روبهرو شود، نظارت کنگره را افزایش دهد و دوام سیاستهای موجود را کاهش دهد.
پرسش راهبردی این است که آیا سیاست آمریکا میتواند ضمن حفظ همکاری امنیتی، مشروعیت داخلی خود را نیز حفظ کند. یک اتحاد پایدار نمیتواند برای همیشه بر فرضهایی درباره حمایت سیاسی داخلی تکیه کند که دیگر با دادههای نظرسنجی سازگار نیستند.
۶. اعتبار دیپلماتیک و حقوق بینالملل
هزینههای یک اتحاد ممکن است شامل اصطکاک دیپلماتیک و اختلاف درباره تفسیر یا اجرای حقوق بینالملل نیز باشد.
یکی از نمونهها، شناسایی حاکمیت اسرائیل بر بلندیهای جولان از سوی آمریکا در سال ۲۰۱۹ است؛ منطقهای که اسرائیل در سال ۱۹۶۷ از سوریه تصرف کرد.
قطعنامه ۴۹۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد که در سال ۱۹۸۱ تصویب شد، تصمیم اسرائیل برای اعمال قوانین، صلاحیت قضایی و اداره خود بر بلندیهای جولان اشغالی سوریه را باطل و فاقد اثر حقوقی بینالمللی اعلام کرد.[۸]
بنابراین، تصمیم آمریکا برای شناسایی حاکمیت اسرائیل بر این منطقه، واشنگتن را در موضعی مغایر با موضع بیانشده در آن قطعنامه شورای امنیت و دیدگاه غالب بینالمللی درباره وضعیت این سرزمین قرار داد.
تمایز مسئولیتها اهمیت دارد: تصمیم شناسایی در سال ۲۰۱۹ را دولت آمریکا اتخاذ کرد. نباید آن را هزینهای دانست که منحصراً اسرائیل ایجاد کرده است. بااینحال، این رویداد نشان میدهد که همسویی دوجانبه چگونه میتواند با اهداف دیپلماتیک گستردهتر تلاقی کند و بر برداشت دیگر کشورها از انسجام سیاست آمریکا اثر بگذارد.
برای یک قدرت جهانی، اعتبار دیپلماتیک صرفاً نمادین نیست. این اعتبار میتواند بر ائتلافسازی، مذاکرات، پذیرش استدلالهای حقوقی و تمایل دولتهای دیگر به همکاری با واشنگتن در موضوعات نامرتبط اثر بگذارد.
پرسش اصلی این نیست که آیا هر اختلاف دیپلماتیک الزاماً زیانی قابلاندازهگیری ایجاد میکند یا خیر؛ بلکه این است که آیا تکرار ناسازگاری میان اصول اعلامشده و تصمیمهای سیاستی مشخص، دستیابی آمریکا به همکاری دیگر کشورها را در زمان نیاز دشوارتر میکند.
این نگرانی از نظر راهبردی معتبر است، هرچند میزان آن باید بر اساس شواهد هر مورد ارزیابی شود، نه بر پایه فرض.
۷. بازسازی غزه و محدودیتهای هماهنگی
نمونه دیگری از احتمال اختلاف میان واشنگتن و تلآویو در گزارشی منتشرشده در روزنامه گاردین در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ مطرح شد.
این گزارش اعلام کرد که اسرائیل مانع دسترسی برای ساخت یک پایگاه پیشنهادی در غزه شده است؛ پایگاهی که قرار بود نیروی بینالمللی تثبیتکننده مرتبط با ابتکار «هیئت صلح» مورد حمایت آمریکا را در خود جای دهد. این مرکز قرار بود میزبان حدود ۱۵۰ نیروی بینالمللی باشد.[۹]
این موضوع یک تحول گزارششده است، اما بهتنهایی برای اثبات فروپاشی جامع هماهنگی میان آمریکا و اسرائیل کافی نیست. گزارش عمومی تمام تبادلات دیپلماتیک مرتبط، دلایل امنیتی مطرحشده از سوی اسرائیل یا نتیجه نهایی اختلاف را روشن نمیکند.
بااینحال، این رویداد یک پرسش مهم سیاستی مطرح میکند: آیا واشنگتن میتواند یک طرح منطقهای یا پساجنگ را بهطور قابلاعتماد اجرا کند، اگر تصمیمهای امنیتی یک دولت دیگر مانع اجرای آن شوند؟
چنین اختلافهایی منحصر به رابطه آمریکا و اسرائیل نیستند. متحدان معمولاً درباره اولویتهای عملیاتی، ترتیبات سرزمینی و شرایط حکمرانی پس از جنگ اختلاف دارند. اهمیت راهبردی این اختلافها به فراوانی آنها، پیامدهایشان و وجود سازوکارهای مؤثر برای حلوفصلشان بستگی دارد.
بنابراین، این مورد باید نمونهای از خطر اختلال در هماهنگی تلقی شود، نه اثبات اینکه اسرائیل بهطور نظاممند سیاست آمریکا را تضعیف میکند.
۸. جمعبندی شواهد
موضوع| شواهد عمومی قابلتأیید| پیامد راهبردی| آنچه شواهد ثابت نمیکنند
کمکهای تاریخی| گزارش CRS حدود ۱۷۴ میلیارد دلار کمک اسمی آمریکا و تأمین مالی دفاع موشکی از زمان جنگ جهانی دوم را گزارش میکند.[۱]| رابطه مستلزم تعهد عمومی بلندمدت و قابلتوجهی است.| اینکه کل سرمایهگذاری تاریخی بازده خالص منفی داشته است.
چارچوب عادی کمک| تفاهمنامه سال ۲۰۱۶، ۳۸ میلیارد دلار برای سالهای مالی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۸ را پوشش میدهد و به فرایند تخصیص اعتبار وابسته است.[۱]| مبنایی مشخص برای ارزیابی کمکهای بعدی وجود دارد.| اینکه تمام بودجه بهصورت خودکار پرداخت میشود یا رقم ۳٫۸ میلیارد دلار همه هزینههای مرتبط آمریکا را نشان میدهد.
کمک پس از اکتبر ۲۰۲۳| دانشگاه براون کمک نظامی آمریکا را تا سپتامبر ۲۰۲۵، ۲۱٫۷ میلیارد دلار برآورد کرده است.[۲]| کمک زمان جنگ از معیار معمول دوساله فراتر رفته است.| اینکه تمام مبلغ کمک اختیاری جدید بوده یا همه هزینهها را اسرائیل ایجاد کرده است.
عملیات گستردهتر منطقهای| دانشگاه براون هزینه فعالیت نظامی مرتبط آمریکا را تا سپتامبر ۲۰۲۵ بین ۹٫۶۵ تا ۱۲٫۰۷ میلیارد دلار برآورد کرده است.[۳]| عملیات منطقهای بار عملیاتی قابلتوجهی ایجاد کرده است.| اینکه تمام این عملیات در صورت سیاست متفاوت آمریکا در قبال اسرائیل حذف میشدند.
جنگ سال ۲۰۲۶ با ایران| دفتر بودجه کنگره هزینههای وزارت دفاع را تا اول اوت ۳۸ میلیارد دلار برآورد کرد؛ برآورد نقلشده از فرماندهی مرکزی در گزارش رسانهای، تا ۳ سپتامبر ۴۳٫۶ میلیارد دلار بود.[۴][۵]| تشدید نظامی میتواند هزینههای مستقیم بسیار بالایی ایجاد کند.| اینکه این ارقام هزینه نهاییاند یا میتوان آنها را بهطور کامل به اسرائیل نسبت داد.
آمادگی نظامی| دفتر بودجه کنگره، کاهش ذخایر موشکهای رهگیر را یکی از هزینههای فرصت معرفی کرد.[۴]| مصرف منابع در یک منطقه ممکن است آمادگی برای مناطق دیگر را محدود کند.| اینکه درگیری مشخصی در آینده حتماً رخ خواهد داد یا بازدارندگی قطعاً شکست خورده است.
صنایع دفاعی| کمکها و فروش تسلیحات از تولید دفاعی آمریکا و خدمات مرتبط حمایت میکنند.| منافع صنعتی و اشتغال باید در ارزیابی خالص لحاظ شوند.| اینکه ارزش ناخالص قراردادها معادل سود یا منفعت خالص مالیاتدهندگان است.
تجارت دوجانبه| نماینده تجاری آمریکا تجارت کالا و خدمات با اسرائیل را در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۴٫۲ میلیارد دلار برآورد کرد.[۶]| رابطه تجاری قابلتوجه است.| اینکه حجم تجارت یا کسری تجاری بهتنهایی ارزش اقتصادی خالص اتحاد را مشخص میکند.
افکار عمومی| در مارس ۲۰۲۶، ۶۰ درصد بزرگسالان آمریکایی دیدگاهی نامطلوب نسبت به اسرائیل داشتند.[۷]| اتحاد با محیط سیاسی داخلی دشوارتری روبهرو است.| اینکه اکثریت آمریکاییها خواهان پایان کمک نظامیاند.
اعتبار دیپلماتیک| قطعنامه ۴۹۷ شورای امنیت، اثر حقوقی بینالمللی اعمال قوانین و اداره اسرائیل بر بلندیهای جولان اشغالی سوریه را رد کرد.[۸]| برخی تصمیمهای آمریکا میتوانند اصطکاک دیپلماتیک ایجاد کنند.| اینکه تمام هزینههای دیپلماتیک به اسرائیل مربوطاند یا میتوان آنها را با دقت کمی اندازه گرفت.
هماهنگی سیاستی| گاردین اختلافی را درباره دسترسی به محل احداث تأسیسات نیروی تثبیتکننده در غزه گزارش کرد.[۹]| مشکلات هماهنگی ممکن است اجرای ابتکارهای مورد حمایت آمریکا را دشوار کنند.| اینکه یک اختلاف گزارششده، فروپاشی عمومی یا دائمی اتحاد را ثابت میکند.
۹. چرا شواهد عمومی هنوز برای اثبات زیان خالص راهبردی کافی نیستند؟
شواهد نشان میدهند که این رابطه هزینههای مالی و عملیاتی قابلتوجهی دارد و عملیات نظامی آمریکا در منطقه میتواند هزینههای مستقیم و اقتصادی سنگینی ایجاد کند. درعینحال، شواهد از وجود همکاری امنیتی، فعالیتهای صنایع دفاعی، مبادلات تجاری و پیوندهای راهبردی دیرپا نیز حکایت دارند.
اما ارزیابی جامع ارزش خالص، صرفاً با جمعکردن هزینههای قابلمشاهده و کمکردن منافع بهسادگی قابلاندازهگیری، امکانپذیر نیست.
چهار مشکل روششناختی بهویژه اهمیت دارند.
۹.۱. مشکل انتساب
همه عملیات نظامی آمریکا در خاورمیانه برای اسرائیل انجام نمیشوند. واشنگتن منافع منطقهای مستقلی دارد؛ از جمله حفاظت از نیروهای آمریکایی، امنیت دریانوردی، بازدارندگی، مبارزه با تروریسم و دفاع از سایر شرکا.
برخی عملیات ممکن است ضمن پشتیبانی از اهداف اسرائیل، اهداف مستقل آمریکا را نیز پیش ببرند. برخی دیگر نیز ممکن است علل متعدد داشته باشند.
بدون روشی قابلدفاع برای تخصیص این هزینهها، نسبتدادن کل صورتحساب نظامی منطقه به اسرائیل، شواهد موجود را بیش از حد تفسیر میکند.
۹.۲. مشکل خلافواقع
مقایسه مناسب، صرفاً مقایسه هزینه رابطه کنونی با فرض هزینه صفر نیست.
گزینههای واقعبینانه ممکن است شامل مشارکت امنیتی محدودتر، کمک مشروط، همکاری نظامی انتخابیتر، تعهدات دیپلماتیک متفاوت یا تأکید بیشتر بر تقسیم بار امنیتی در منطقه باشند.
هر گزینه ممکن است پیامدهای امنیتی و هزینههای متفاوتی ایجاد کند. تحلیل خلافواقع باید برآورد کند که در هر گزینه محتمل چه اتفاقی میافتد؛ از جمله تغییر در بازدارندگی، دسترسی اطلاعاتی، ثبات منطقهای و رفتار بازیگران دیگر.
دادههای عمومی پاسخ کاملی به این پرسش نمیدهند.
۹.۳. مشکل اندازهگیری
برخی هزینهها در اسناد بودجه، برآوردهای عملیاتی یا نیازهای جایگزینی تسلیحات آشکارند. برخی دیگر غیرمستقیمتر هستند؛ مانند اصطکاک دیپلماتیک، کاهش انعطافپذیری راهبردی، قطبیشدن سیاسی داخلی یا آثار بلندمدت بیثباتی منطقهای.
منافع نیز با مشکلات مشابهی روبهرو هستند. سهم اطلاعاتی، یادگیری فناورانه، بازدارندگی و جلوگیری از بحران ممکن است بهسختی به ارزش مالی تبدیل شوند.
راهحل این نیست که منافع اندازهگیرینشده را صفر فرض کنیم یا هزینههای اندازهگیرینشده را ناچیز بدانیم. راه درست، شناسایی این عوامل، ارزیابی شواهد موجود و بیان صریح موارد نامطمئن است.
۹.۴. مشکل شفافیت
اطلاعات عمومی تمام ارزیابیهای اطلاعاتی، تبادلات دیپلماتیک یا محاسبات عملیاتی پشت این رابطه را آشکار نمیکنند.
این محدودیت، میزان اطمینان تحلیلگر بیرونی به برآورد ارزش خالص راهبردی اتحاد را کاهش میدهد. بااینحال، مانع نظارت عمومی بر تخصیص بودجه، انتقال تسلیحات، هزینههای عملیاتی، پیامدهای سیاستی یا سازگاری توجیهات رسمی نمیشود.
بنابراین، یک ارزیابی معتبر باید میان آنچه شواهد عمومی اثبات میکنند و آنچه همچنان نامعلوم است، تمایز قائل شود.
۱۰. چارچوبی پاسخگوتر برای سیاستگذاری
شواهد موجود، بازنگری در ساختار کنونی حمایت آمریکا از اسرائیل را توجیه میکنند. چنین بازنگریای لازم نیست با این فرض آغاز شود که اتحاد باید پایان یابد. نقطه شروع باید این اصل باشد که تعهدات راهبردی به ارزیابی دورهای نیاز دارند.
۱۰.۱. انتشار حسابرسی سالانه و یکپارچه
دولت آمریکا باید گزارش سالانهای یکپارچه منتشر کند که میان موارد زیر تمایز بگذارد:
- کمک نظامی تخصیصیافته و پرداختشده؛
- بودجه دفاع موشکی؛
- کمکهای تکمیلی زمان جنگ؛
- تحویلهای تکمیلشده تسلیحات؛
- توافقهای فروش تسلیحات در حال اجرا؛
- هزینه عملیات نظامی آمریکا در منطقه؛
- نیازهای جایگزینی و بازسازی ذخایر تجهیزات؛
- و برآورد آثار اقتصادی یا دیپلماتیک، در مواردی که روشهای معتبر برای سنجش آنها وجود دارد.
این گزارش باید منبع، دوره زمانی و دامنه عدم قطعیت هر برآورد را مشخص کند. همچنین باید از محاسبه مضاعف میان کمک مالی، خرید تجهیزات و هزینههای عملیاتی جلوگیری شود.
۱۰.۲. بازنگری در چارچوب کمک پس از سال ۲۰۲۸
تفاهمنامه فعلی، سالهای مالی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۸ را پوشش میدهد. هر توافق جایگزین باید بر اساس اهداف راهبردی روشن و محیط منطقهای در حال تغییر ارزیابی شود.
این ارزیابی باید توانایی اسرائیل برای تأمین مالی دفاع خود، نحوه تقسیم هزینهها میان دو دولت، اثر کمکها بر آمادگی نظامی آمریکا و میزان پیشبرد منافع مشخص ایالات متحده را در نظر بگیرد.
هدف باید ایجاد چارچوبی پایدار باشد، نه اینکه از ابتدا فرض شود سطح فعلی حمایت یا کاهش آن الزاماً بهترین گزینه است.
۱۰.۳. تفکیک کمک دفاعی از مشارکت در جنگهای گستردهتر
واشنگتن باید میان کمکهایی که هدفشان دفاع از قلمرو اسرائیل است و تصمیمهایی که نیروهای آمریکایی را وارد یک درگیری منطقهای گستردهتر میکنند، تمایز روشنتری برقرار کند.
این دو دسته، پرسشهای حقوقی، عملیاتی و راهبردی متفاوتی دارند. نباید آنها را زیر عنوان کلی همبستگی با متحد، یکجا در نظر گرفت.
پیش از اعزام نیروهای آمریکایی یا افزایش کمکها در جریان تشدید عمده تنش، سیاستگذاران باید اهداف، هزینههای پیشبینیشده، حدود مشارکت، نیازهای جایگزینی تجهیزات و شرایط پایان عملیات را مشخص کنند.
۱۰.۴. اعمال شروط شفاف و اهداف قابلاندازهگیری
هر شرطی که به کمکها پیوند میخورد باید تا حد امکان بهصورت عمومی تعریف شود و با قوانین آمریکا و الزامات امنیتی مشروع سازگار باشد.
معیارهای احتمالی میتوانند شامل رعایت تعهدات حقوقی قابلاجرا، حفاظت از غیرنظامیان، دسترسی بشردوستانه، همکاری با اقدامات مورد توافق برای کاهش تنش و خودداری از اقداماتی باشند که مستقیماً اهداف سیاستی اعلامشده آمریکا را تضعیف میکنند.
شروط باید سازگار، قابلبازبینی و به رویههای مشخص متصل باشند. اجرای گزینشی یا غیرقابلپیشبینی میتواند اعتبار سیاستی را که قرار است از آن حمایت کند، تضعیف کند.
۱۰.۵. ایجاد سازوکار رسمی برای حل اختلافهای راهبردی
آمریکا و اسرائیل باید فرایندی ساختاریافته برای رسیدگی به اختلافها درباره تشدید نظامی، عملیات منطقهای، مسائل بشردوستانه و ترتیبات پس از جنگ داشته باشند.
چنین سازوکاری اختلاف میان دو دولت را از بین نمیبرد. هدف آن روشنکردن خطوط قرمز، کاهش تشدید ناخواسته، بهبود هماهنگی و تعیین پیامدهای تصمیمهایی است که بهطور اساسی بر منافع طرف مقابل اثر میگذارند.
۱۰.۶. ارزیابی اتحاد بر اساس اهداف راهبردی صریح
بازبینی منظم باید بررسی کند که آیا رابطه، اهداف تعریفشده آمریکا را پیش میبرد یا خیر؛ نه اینکه صرفاً بر سابقه تاریخی یا اظهارات کلی درباره ارزشهای مشترک تکیه کند.
شاخصهای مرتبط میتوانند شامل اثربخشی اطلاعاتی، هماهنگی عملیاتی، بازدارندگی منطقهای، تابآوری ذخایر نظامی آمریکا، همکاری دیپلماتیک و توانایی جلوگیری از گسترش درگیریها باشند.
هیچ شاخص واحدی نمیتواند تمام ارزش رابطه را نشان دهد. چارچوبی شفاف، مصالحهها و مبادلات راهبردی را آشکارتر میکند و کیفیت بحث عمومی را بهبود میبخشد.
۱۱. جمعبندی راهبردی
شواهد موجود از سه نتیجه متمایز پشتیبانی میکنند.
نخست، هزینههای مالی و عملیاتی قابلتوجهاند. کمکهای تاریخی طی دههها انباشته شدهاند، کمکهای زمان جنگ پس از اکتبر ۲۰۲۳ بهطور محسوسی افزایش یافتهاند و عملیات نظامی آمریکا در ارتباط با درگیریهای گستردهتر منطقهای هزینههای اضافی ایجاد کردهاند. جنگ سال ۲۰۲۶ با ایران نیز هزینه جایگزینی مهمات، هزینه فرصت کاهش ذخایر موشکهای رهگیر و پیامدهای اقتصادی اختلال در بازار انرژی را برجسته کرده است.
دوم، این نتیجهگیری که رابطه هیچ منفعت راهبردی ندارد، نادرست است. همکاری امنیتی، تبادل اطلاعات، فناوری دفاعی، هماهنگی نظامی و پیوندهای تجاری، اجزای واقعی این مشارکت هستند. بااینحال، ارزش خالص کامل آنها را نمیتوان صرفاً از سوابق مالی عمومی تعیین کرد.
سوم، شواهد موجود تردید درباره بهینهبودن ساختار فعلی حمایت آمریکا را توجیه میکنند. حجم هزینهها، خطر تشدید منطقهای، هزینههای فرصت، اصطکاک دیپلماتیک و تغییرات افکار عمومی آمریکا، همگی بررسی دقیقتر شرایط ارائه کمک را ضروری میسازند.
نتیجه سوم یک داوری تحلیلی است، نه نتیجه حسابداریای که بهطور قطعی اثبات شده باشد. شواهد عمومی نشان نمیدهند که کل رابطه آمریکا و اسرائیل ارزش خالص راهبردی منفی دارد. همچنین ثابت نمیکنند که ادامه سیاست کنونی بدون اصلاحات اساسی، الزاماً بهترین گزینه است.
بنابراین، بار استدلال باید بر پرسشی روشن و قابلآزمون متمرکز شود: آیا شکل کنونی حمایت آمریکا، در مقایسه با گزینههای واقعبینانه، منافع امنیتی و راهبردی کافی برای توجیه هزینههای مالی، مخاطرات عملیاتی و پیامدهای سیاسی گستردهتر خود ایجاد میکند؟
پاسخ به این پرسش به چیزی بیش از اعلام وفاداری یا ادعای خیانت نیاز دارد. حسابداری شفاف، اهداف صریح، تحلیل جدی سناریوهای جایگزین و آمادگی برای اصلاح سیاست در صورت تغییر شواهد ضروریاند.
نتیجهگیری
رابطه آمریکا و اسرائیل را نباید صرفاً به دلیل سابقه تاریخی آن، خودبهخود سودمند دانست؛ همانطور که نباید صرفاً به دلیل هزینههایش، ذاتاً زیانبار تلقی کرد.
سوابق عمومی نشان میدهند که کمک آمریکا به اسرائیل قابلتوجه است، فعالیتهای نظامی مرتبط در منطقه میتوانند هزینههای اضافی مهمی ایجاد کنند و جنگ سال ۲۰۲۶ با ایران پرسشهای جدی درباره مخارج عملیاتی، ذخایر مهمات و پیامدهای اقتصادی تشدید درگیری مطرح کرده است. درعینحال، این رابطه ابعاد مهم امنیتی، فناورانه، صنعتی و تجاری نیز دارد.
بنابراین، مسئله اصلی سیاستگذاری این نیست که رابطه بهطور مطلق یک دارایی یا بدهی است؛ بلکه این است که آیا توازن کنونی تعهدات، منافع و مخاطرات در شرایط راهبردی متغیر همچنان قابلدفاع است یا خیر.
رویکردی پاسخگوتر میتواند همکاریهایی را که ارزش آنها اثبات شده است حفظ کند، درعینحال شفافیت هزینهها را افزایش دهد، حدود مشارکت آمریکا در جنگهای گستردهتر را روشن سازد، شروط سیاستی قابلاندازهگیری تعریف کند و چارچوب کمکها را همزمان با تغییر محیط منطقهای مورد بازبینی قرار دهد.
ازاینرو، قابلدفاعترین نتیجه، مشروط است: شواهد، بازبینی جدی و احتمال اصلاح چارچوب کنونی حمایت آمریکا را توجیه میکنند، اما هنوز ثابت نمیکنند که کل اتحاد برای ایالات متحده زیان خالص راهبردی ایجاد میکند.
---
منابع
۱. سرویس پژوهشی کنگره آمریکا. کمک خارجی آمریکا به اسرائیل: مروری بر وضعیت و تحولات پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳. بهروزرسانیشده در ۲۸ مه ۲۰۲۵. گزارش RL33222.
۲. هارتونگ، ویلیام دی. کمک نظامی و انتقال تسلیحات آمریکا به اسرائیل، اکتبر ۲۰۲۳ تا سپتامبر ۲۰۲۵. دانشگاه براون، پروژه «هزینههای جنگ»، ۷ اکتبر ۲۰۲۵.
۳. بیلمز، لیندا جی. هزینه فعالیتهای نظامی ایالات متحده در خاورمیانه گستردهتر از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به بعد. دانشگاه براون، پروژه «هزینههای جنگ»، ۷ اکتبر ۲۰۲۵.
۴. دفتر بودجه کنگره آمریکا. برآورد هزینه عملیات رزمی علیه ایران. ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶.
۵. فینلی، بن. «هزینه جنگ با ایران در برآورد جدید نظامی آمریکا به ۴۳٫۶ میلیارد دلار رسید.» آسوشیتدپرس، منتشرشده در واشنگتنپست، ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶. این گزارش برآورد را به فرماندهی مرکزی آمریکا نسبت میدهد و تاریخ نهایی محاسبه را ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام میکند.
۶. دفتر نماینده تجاری ایالات متحده. خلاصه تجارت با اسرائیل. دادههای تجارت سال ۲۰۲۵، با دسترسی در اکتبر ۲۰۲۶.
۷. سیلور، لورا. «نگرش منفی آمریکاییها به اسرائیل و نتانیاهو همچنان رو به افزایش است؛ بهویژه در میان جوانان.» مرکز پژوهشی پیو، ۷ آوریل ۲۰۲۶. نظرسنجی انجامشده بین ۲۳ تا ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
۸. شورای امنیت سازمان ملل متحد. قطعنامه ۴۹۷، سند S/RES/497، مصوب ۱۷ دسامبر ۱۹۸۱.
۹. روزنامه گاردین. «اسرائیل مانع ساخت پایگاه کلیدی در غزه میشود که برای هیئت صلح ترامپ ایجاد شده است.» ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶.