
آمریکا؛ خداحافظ؟
از اتحاد آمریکا و اسرائیل تا قفلشدگی نهادی رابطه
نویسنده: فوآد شعبانی
پژوهشگر حوزه علوم راهبردی
۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶
چکیده
رابطهٔ ایالات متحده و اسرائیل در سال ۲۰۲۶ در حال ورود به مرحلهای است که تحلیل آن صرفاً با مفاهیمی مانند کمک نظامی، حمایت سیاسی یا انتقال تسلیحات کافی نیست. مجموعهای از ابتکارات قانونگذاری در کنگره، پیشنهادهای جدید برای همکاری دفاعی و فناورانه، پیوندهای صنعتی و امنیتی، و بحث دربارهٔ بازآرایی حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه، نشانههایی از حرکت رابطه به سمت همکاری نهادی عمیقتر ارائه میکنند.
این مقاله با استفاده از مفهوم قفلشدگی نهادی (Institutional Lock-in) و وابستگی به مسیر (Path Dependence) بررسی میکند که آیا تعمیق رابطهٔ آمریکا و اسرائیل میتواند در بلندمدت هزینهٔ تغییر مسیر سیاست واشنگتن را افزایش دهد. استدلال اصلی مقاله این نیست که اسرائیل بر ایالات متحده «کنترل» دارد یا حاکمیت آمریکا به اسرائیل منتقل شده است؛ شواهد موجود چنین نتیجهای را تأیید نمیکنند. مسئلهٔ اصلی، احتمال شکلگیری شبکهای از وابستگیهای متقابل در چهار حوزهٔ امنیت، فناوری، اقتصاد سیاسی و سیاست داخلی است که میتواند هزینهٔ خروج یا کاهش سطح همکاری را افزایش دهد.
در این چارچوب، مقاله میان همکاری، وابستگی و کنترل تمایز میگذارد و همچنین میان افکار عمومی، تصمیمات کنگره، بوروکراسی دفاعی، صنایع نظامی و شبکههای سیاسی تفاوت قائل میشود. تحلیل H.R.8800، S.4784، همکاریهای دفاعی و فناورانه، روندهای افکار عمومی آمریکا، رقابت انتخاباتی توماس مَسی و ادبیات سیاستپژوهی طرفدار تعمیق رابطه، نشان میدهد که برای ارزیابی قفلشدگی باید از بررسی یک رخداد منفرد فراتر رفت و هزینهٔ جایگزینی، سرمایهگذاری اختصاصی، یکپارچگی فناوری و تعداد ذینفعان نهادی را در طول زمان سنجید.
کلیدواژهها: ایالات متحده، اسرائیل، قفلشدگی نهادی، وابستگی به مسیر، سیاست خارجی آمریکا، کنگره، همکاری دفاعی، فناوری دفاعی، اقتصاد سیاسی امنیت، خاورمیانه
---
۱. مقدمه
رابطهٔ ایالات متحده و اسرائیل یکی از پایدارترین روابط امنیتی آمریکا در خاورمیانه است. با این حال، ثبات یک اتحاد لزوماً به معنای ثابتماندن ماهیت آن نیست.
اتحادها میتوانند در طول زمان تغییر ماهیت دهند.
یک رابطه ممکن است ابتدا بر کمک مالی و انتقال تسلیحات استوار باشد؛ سپس به همکاری اطلاعاتی و عملیاتی برسد و در مرحلهای دیگر، به شبکهای از همکاریهای فناورانه، صنعتی و سازمانی تبدیل شود.
در این مرحله، مسئله دیگر صرفاً میزان کمک مالی نیست.
پرسش اصلی این است که چه مقدار از ظرفیتهای دو طرف در یکدیگر ادغام شده است؟
این تمایز در ارزیابی وضعیت آمریکا و اسرائیل در سال ۲۰۲۶ اهمیت ویژهای پیدا کرده است. در کنگره آمریکا پیشنهادهایی برای توسعهٔ همکاری دفاعی و فناورانه مطرح شده، در محافل سیاستگذاری پیشنهادهایی برای بازطراحی رابطه و حتی تغییر مرکز ثقل حضور نظامی آمریکا در منطقه ارائه شده و همزمان افکار عمومی آمریکا در قبال اسرائیل نسبت به سالهای گذشته منفیتر شده است.
این همزمانی یک مسئلهٔ راهبردی ایجاد میکند:
«آیا ترجیحات سیاسی جامعهٔ آمریکا با سرعتی مشابه زیرساخت نهادی رابطهٔ آمریکا و اسرائیل تغییر میکند؟»
و پرسش مهمتر:
«اگر فاصله میان این دو افزایش یابد، آیا ساختارهای ایجادشده طی دهههای گذشته میتوانند مسیر سیاست خارجی آیندهٔ آمریکا را محدود کنند؟»
---
۲. چارچوب مفهومی: از اتحاد به قفلشدگی
مفهوم قفلشدگی نهادی به وضعیتی اشاره دارد که در آن انتخاب اولیهٔ یک مسیر، از طریق ایجاد سرمایهگذاری، منافع، استانداردها و هزینههای تغییر، مسیرهای بعدی را تحت تأثیر قرار میدهد.
در چنین وضعیتی، یک سیاست الزاماً به این دلیل ادامه پیدا نمیکند که در هر مقطع زمانی بهترین گزینه تلقی میشود؛ ممکن است بخشی از هزینهٔ تغییر آنقدر افزایش یافته باشد که حفظ وضعیت موجود از نظر نهادی آسانتر شود.
در تحلیل روابط بینالملل باید میان سه مفهوم تمایز گذاشت:
همکاری: دو طرف از طریق توافق و تعامل، منافع مشترکی ایجاد میکنند.
وابستگی: هزینهٔ جایگزینی یک طرف یا خروج از رابطه افزایش مییابد.
کنترل: اختیار تصمیمگیری یک طرف به شکل معناداری تحت سلطهٔ طرف دیگر قرار میگیرد.
این سه مفهوم هممعنی نیستند.
وجود همکاری عمیق میان آمریکا و اسرائیل بهخودیخود اثباتکنندهٔ کنترل اسرائیل بر سیاست خارجی آمریکا نیست.
بنابراین پرسش علمی مقاله، «آیا اسرائیل آمریکا را کنترل میکند؟» نیست.
پرسش این است:
«آیا شبکهٔ همکاریهای ایجادشده میان دو کشور به نقطهای نزدیک میشود که تغییر مسیر برای دولتهای آینده هزینهٔ بیشتری داشته باشد؟»
---
۳. گذار از کمک نظامی به همکاری فناورانه
یکی از مهمترین نشانههای تحول رابطه را باید در تغییر نوع همکاری جستوجو کرد.
توافق ۲۰۱۶ آمریکا و اسرائیل برای دورهٔ مالی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۸، مجموعاً ۳۸ میلیارد دلار کمک امنیتی را در بر میگیرد؛ معادل متوسط سالانهٔ ۳.۸ میلیارد دلار.
این رقم بهتنهایی نشاندهندهٔ قفلشدگی نیست.
اما ساختار رابطه در سالهای اخیر تنها بر انتقال منابع مالی متمرکز نمانده است.
همکاری دفاعی، تحقیق و توسعه، دفاع موشکی، اطلاعات، سایبری و فناوریهای نوظهور، رابطه را از مدل سادهٔ «کمکدهنده–دریافتکننده» به سمت رابطهای پیچیدهتر حرکت میدهد.
در این مدل، هر دو طرف میتوانند تولیدکننده و دریافتکنندهٔ قابلیت باشند.
این تغییر از نظر راهبردی مهم است، زیرا قابلیت مشترک میتواند هزینهٔ خروج را نسبت به یک کمک مالی ساده افزایش دهد.
---
۴. H.R.8800 و مسئلهٔ نهادینهشدن همکاری دفاعی
یکی از نمونههای مهم سال ۲۰۲۶، H.R.8800، لایحهٔ مجوز دفاع ملی برای سال مالی ۲۰۲۷ است.
مجلس نمایندگان این لایحه را در ژوئیهٔ ۲۰۲۶ تصویب کرد. در نسخهٔ مجلس، Section 219 با عنوان United States–Israel Defense Technology Cooperation Initiative به تعمیق همکاری دفاعی و فناورانهٔ دو کشور اختصاص یافته است.
اهمیت این بخش صرفاً در رقم بودجهای آن نیست.
منطق چنین ابتکاری، ایجاد سازوکارهایی برای همکاری در حوزههایی است که در آینده میتوانند بخش مهمی از قدرت نظامی را شکل دهند:
- هوش مصنوعی؛
- سامانههای خودکار؛
- امنیت سایبری؛
- تحقیق و توسعه؛
- داده؛
- شبکهها؛
- آزمایش و ارزیابی؛
- و همکاری صنعتی.
از این منظر، مسئلهٔ اصلی مقاله این نیست که آیا یک بخش از یک لایحه تصویب شده است یا نه.
مسئله این است که آیا قانونگذاری آمریکا در حال حرکت به سمت ایجاد زیرساختهای دائمی برای همکاری دفاعی با اسرائیل است؟
این دو گزاره با یکدیگر تفاوت دارند.
---
۵. ضرورت تفکیک لایحه از قانون
از منظر روششناختی، نباید نسخهٔ مجلس نمایندگان یا سنا را با قانون نهایی یکسان دانست.
H.R.8800 نسخهٔ مجلس نمایندگان بود و S.4784 نسخهٔ سنا برای NDAA سال مالی ۲۰۲۷.
در متن سنا، مقررات مرتبط با همکاری دفاعی و صنعتی آمریکا و اسرائیل نیز مطرح شد، اما مسیر قانونگذاری تا رسیدن به متن نهایی نیازمند تفکیک دقیق میان گزارش کمیته، متن مجلس، متن سنا، مذاکرات میان دو مجلس و قانون نهایی است.
این تمایز از نظر تحلیل سیاستی اهمیت دارد.
زیرا:
«پیشنهاد قانونی ≠ قانون مصوب ≠ اجرای سیاست»
هر سه مرحله باید جداگانه بررسی شوند.
از این رو، H.R.8800 و S.4784 در این مقاله نه بهعنوان «قانون ایجادکنندهٔ یک نظم جدید»، بلکه بهعنوان شواهدی از تلاش برای نهادینهکردن همکاری بررسی میشوند.
---
۶. سازوکار قفلشدگی
برای اینکه مفهوم قفلشدگی صرفاً یک استعاره نباشد، میتوان سازوکار آن را در پنج مرحله خلاصه کرد:
همکاری
↓
سرمایهگذاری اختصاصی
↓
ایجاد ذینفعان
↓
استانداردسازی و یکپارچگی
↓
افزایش هزینهٔ تغییر مسیر
در مرحلهٔ نخست، دولتها تصمیم میگیرند همکاری کنند.
در مرحلهٔ دوم، منابع مالی و سازمانی برای همکاری اختصاص مییابد.
در مرحلهٔ سوم، شرکتها، سازمانهای نظامی، متخصصان و نهادهای دولتی به آن وابسته میشوند.
در مرحلهٔ چهارم، فناوریها، استانداردها، دادهها و رویهها به یکدیگر متصل میشوند.
در مرحلهٔ پنجم، خروج از رابطه دیگر فقط یک تصمیم سیاسی نیست؛ بلکه مستلزم جایگزینی زیرساخت، فناوری، قراردادها و سازمانهاست.
در این نقطه میتوان از قفلشدگی نهادی سخن گفت.
---
۷. فناوری؛ مهمترین آزمون فرضیه
اگر رابطهٔ آمریکا و اسرائیل قرار باشد به قفلشدگی نهادی منجر شود، احتمالاً مهمترین عرصهٔ آن فناوری خواهد بود.
زیرا پول قابل انتقال است.
قرارداد قابل فسخ است.
اما یک معماری فناورانهٔ مشترک میتواند بسیار دشوارتر جایگزین شود.
فرض کنیم دو کشور در یک سامانهٔ دفاعی مشترک سرمایهگذاری کنند.
پس از آن:
- نیروها آموزش میبینند؛
- نرمافزارها یکپارچه میشوند؛
- دادهها به اشتراک گذاشته میشوند؛
- زنجیرهٔ تأمین شکل میگیرد؛
- متخصصان تربیت میشوند؛
- و استانداردهای عملیاتی ایجاد میشوند.
در این وضعیت، هزینهٔ خروج فقط قیمت خرید یک سامانه نیست.
هزینه شامل بازآموزی نیروها، جایگزینی نرمافزار، تغییر زیرساخت، تغییر زنجیرهٔ تأمین و بازطراحی دکترین عملیاتی نیز خواهد بود.
بنابراین شاخص مهم برای سنجش قفلشدگی این نیست که:
««چقدر دو کشور همکاری میکنند؟»»
بلکه:
««اگر همکاری متوقف شود، چه مقدار از زیرساخت باید دوباره ساخته شود؟»»
---
۸. قفلشدگی آمریکا–اسرائیل در مقایسه با سایر اتحادها
قفلشدگی نهادی پدیدهای منحصر به اسرائیل نیست.
روابط آمریکا با ژاپن و بریتانیا نیز در طول دههها از طریق پایگاههای نظامی، استانداردهای عملیاتی، اطلاعات، آموزش، تجهیزات، زنجیرههای تأمین و نهادهای مشترک عمق یافته است.
بنابراین وجود یک رابطهٔ بسیار عمیق میان آمریکا و اسرائیل بهتنهایی نمیتواند نشانهٔ «استعمار» تلقی شود.
معیار مهمتر، شدت و ساختار وابستگی است.
برای مقایسه باید پرسید:
- میزان یکپارچگی فناوری چقدر است؟
- چه تعداد نهاد به رابطه وابستهاند؟
- هزینهٔ جایگزینی چقدر است؟
- آیا زیرساختهای اختصاصی ایجاد شدهاند؟
- آیا گزینههای جایگزین عملی وجود دارد؟
این مقایسه میتواند در آینده به یک پژوهش تطبیقی مستقل تبدیل شود.
---
۹. سیاست داخلی؛ از لابی تا شبکهٔ نهادی
یکی از دشوارترین بخشهای تحلیل رابطهٔ آمریکا و اسرائیل، توضیح نقش سیاست داخلی آمریکا است.
در اینجا یک خطای رایج، تقلیل همهچیز به «لابی اسرائیل» است.
واقعیت نهادی بسیار پیچیدهتر است.
در فرایند سیاستگذاری آمریکا بازیگران مختلفی حضور دارند:
- دولت اسرائیل؛
- سازمانهای لابی؛
- کمیتههای سیاسی؛
- اهداکنندگان؛
- صنایع دفاعی؛
- وزارت دفاع؛
- کنگره؛
- احزاب سیاسی؛
- گروههای مذهبی؛
- سازمانهای مدنی؛
- و رأیدهندگان.
این بازیگران لزوماً اهداف یکسانی ندارند.
بنابراین بهتر است به جای پرسش کلی:
««چه کسی آمریکا را کنترل میکند؟»»
پرسیده شود:
«کدام بازیگر در کدام مرحله از فرایند تصمیمگیری، با چه منابعی و با چه میزان اثر قابلاندازهگیری وارد میشود؟»
این پرسش امکان تحقیق تجربی فراهم میکند.
---
۱۰. رقابت توماس مَسی؛ یک مطالعهٔ موردی
رقابت مقدماتی جمهوریخواهان در کنتاکی در سال ۲۰۲۶ نمونهای مناسب برای مشاهدهٔ تعامل سیاست داخلی و رابطهٔ آمریکا و اسرائیل است.
توماس مَسی با انتقاد از برخی سیاستهای دولت ترامپ و مواضع متفاوت دربارهٔ اسرائیل و جنگ، هدف حملات سیاسی شد.
در مقابل، دونالد ترامپ مستقیماً از رقیب او، Ed Gallrein، حمایت کرد.
همزمان، گروههای طرفدار اسرائیل نیز هزینهٔ قابلتوجهی در این رقابت انجام دادند.
بنابراین شکست مَسی را نمیتوان با یک متغیر توضیح داد.
مدل دقیقتر باید مجموعهای از عوامل را همزمان بررسی کند:
حمایت ترامپ + ساختار حزبی + هزینههای انتخاباتی + مواضع سیاست خارجی + ویژگیهای حوزهٔ انتخابیه + رقابت نامزدها
این مثال اهمیت یک اصل روششناختی را نشان میدهد:
«همزمانی دو عامل، بهتنهایی رابطهٔ علّی میان آنها را اثبات نمیکند.»
---
۱۱. افکار عمومی؛ چرا تغییر نگرش لزوماً تغییر سیاست نیست؟
دادههای Pew Research Center در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که نگرش عمومی آمریکا نسبت به اسرائیل نسبت به سالهای گذشته منفیتر شده است.
در نظرسنجی مارس ۲۰۲۶، ۶۰ درصد آمریکاییها دیدگاه نامطلوبی نسبت به اسرائیل داشتند.
در نظرسنجی مه نیز اکثریت دیدگاه نامطلوبی نسبت به دولت اسرائیل داشتند.
اما این دادهها نباید بیش از آنچه واقعاً اندازهگیری کردهاند تفسیر شوند.
نگرش به اسرائیل با نگرش به:
- کمک نظامی؛
- جنگ؛
- دولت اسرائیل؛
- مردم اسرائیل؛
- همکاری اطلاعاتی؛
- دفاع موشکی؛
- یا اتحاد امنیتی
یکسان نیست.
بنابراین نمیتوان از کاهش محبوبیت اسرائیل مستقیماً نتیجه گرفت که جامعهٔ آمریکا خواهان پایان اتحاد امنیتی است.
---
۱۲. افکار عمومی و نهادهای سیاستگذاری؛ دو ساعت متفاوت
یکی از مهمترین فرضیههای این مقاله، وجود تأخیر نهادی است.
افکار عمومی میتواند در چند ماه تغییر کند.
اما تغییر:
- قراردادهای دفاعی؛
- بودجهها؛
- ساختار نیروهای نظامی؛
- استانداردهای فناوری؛
- برنامههای تحقیق و توسعه؛
- و ترتیبات سازمانی
ممکن است سالها طول بکشد.
از این منظر، ممکن است جامعهٔ آمریکا در یک جهت حرکت کند، در حالی که زیرساخت سیاست خارجی با سرعت دیگری حرکت میکند.
این وضعیت لزوماً به معنای بیاعتنایی به افکار عمومی نیست.
ممکن است صرفاً حاصل تفاوت سرعت تغییر در نظام سیاسی و نهادهای آن باشد.
---
۱۳. دیدگاه مخالف: اتحاد بهعنوان منبع قدرت
تحلیل قفلشدگی تنها زمانی اعتبار دارد که استدلال مخالف را نیز جدی بگیرد.
برخی مؤسسات سیاستپژوهی، از جمله JINSA، استدلال میکنند که اسرائیل برای آمریکا صرفاً دریافتکنندهٔ کمک نیست؛ بلکه میتواند منبعی برای:
- اطلاعات؛
- فناوری؛
- تجربهٔ عملیاتی؛
- دفاع موشکی؛
- نوآوری نظامی؛
- و قابلیتهای منطقهای
باشد.
از این دیدگاه، تعمیق رابطه الزاماً به معنای افزایش وابستگی آمریکا نیست.
ممکن است آمریکا با استفاده از قابلیتهای یک متحد، هزینهٔ حضور مستقیم خود را کاهش دهد.
این استدلال در تحلیل رابطه اهمیت زیادی دارد.
بنابراین دو فرضیهٔ رقیب وجود دارد:
فرضیهٔ نخست
تعمیق همکاری → افزایش قابلیت مشترک → افزایش کارآمدی اتحاد.
فرضیهٔ دوم
تعمیق همکاری → افزایش وابستگی نهادی → افزایش هزینهٔ تغییر مسیر.
ممکن است هر دو سازوکار همزمان وجود داشته باشند.
مسئلهٔ پژوهشی این است که وزن هر کدام چقدر است.
---
۱۴. حضور نظامی آمریکا و مسئلهٔ بازآرایی منطقهای
در تابستان ۲۰۲۶ گزارشهایی دربارهٔ بازنگری در وضعیت استقرار نیروهای آمریکا در خاورمیانه منتشر شد.
این گزارشها در پی آسیبپذیری برخی پایگاههای آمریکا در جریان درگیریهای منطقهای، احتمال کاهش یا بازآرایی بخشی از حضور آمریکا در برخی کشورهای منطقه را مطرح کردند.
اما باید میان سه سطح تمایز گذاشت:
بررسی گزینهها
≠
تصمیم دولت
≠
اجرای تصمیم
در همین زمان، مؤسساتی مانند JINSA پیشنهاد کردند مرکز ثقل حضور نظامی آمریکا در منطقه به سمت اسرائیل تغییر کند.
بنابراین میتوان گفت:
بحث دربارهٔ بازآرایی حضور آمریکا وجود دارد.
اما نمیتوان صرفاً از این گزارشها نتیجه گرفت:
آمریکا تصمیم گرفته است پایگاههای منطقهای خود را به اسرائیل منتقل کند.
این تمایز برای اعتبار تحلیل حیاتی است.
---
۱۵. چهار حلقهٔ قفلشدگی
بر اساس شواهد فوق، میتوان یک مدل چهارحلقهای برای بررسی آیندهٔ رابطه پیشنهاد کرد.
حلقهٔ اول: امنیت
شامل:
- اطلاعات؛
- دفاع موشکی؛
- عملیات؛
- بازدارندگی؛
- دسترسی نظامی.
حلقهٔ دوم: فناوری
شامل:
- هوش مصنوعی؛
- سایبر؛
- داده؛
- سامانههای خودکار؛
- تحقیق و توسعه.
حلقهٔ سوم: اقتصاد سیاسی
شامل:
- بودجه؛
- صنایع دفاعی؛
- قراردادها؛
- زنجیرههای تأمین؛
- سرمایهگذاری اختصاصی.
حلقهٔ چهارم: سیاست
شامل:
- کنگره؛
- انتخابات؛
- گروههای ذینفوذ؛
- احزاب؛
- افکار عمومی.
نکتهٔ اصلی این است که قفلشدگی، در صورت وجود، نه در یک حلقه بلکه در اتصال میان حلقهها شکل میگیرد.
---
۱۶. یک مدل مفهومی برای پژوهش آینده
عمق رابطه را میتوان به صورت مفهومی چنین نمایش داد:
[
L=f(S,T,E,P)
]
که در آن:
S = همکاری امنیتی
T = همکاری فناورانه
E = پیوند اقتصادی و صنعتی
P = پیوند سیاسی و نهادی
اما عمق رابطه بهتنهایی قفلشدگی ایجاد نمیکند.
برای آن باید متغیر دیگری تعریف کرد:
[
C_{exit}=f(I,T,O,D)
]
که در آن:
I = سرمایهگذاری اختصاصی
T = یکپارچگی فناوری
O = وابستگی سازمانی
D = ذینفعان داخلی
هرچه هزینهٔ خروج افزایش یابد، احتمال قفلشدگی بیشتر میشود.
این معادلات مدل مفهومی هستند، نه برآورد آماری.
هدف آنها تعریف متغیرهایی است که پژوهش آینده بتواند اندازهگیری کند.
---
۱۷. چگونه میتوان قفلشدگی را آزمود؟
برای تبدیل این فرضیه به یک پژوهش تجربی، حداقل پنج شاخص باید در طول زمان بررسی شوند:
نخست: هزینهٔ جایگزینی
در صورت کاهش همکاری، هزینهٔ جایگزینی تجهیزات و فناوریها چقدر خواهد بود؟
دوم: تعداد نهادهای وابسته
چه تعداد سازمان، شرکت، کمیته و نهاد نظامی از استمرار رابطه منتفع میشوند؟
سوم: سرمایهگذاری اختصاصی
چه مقدار زیرساخت یا سرمایه برای همکاری ایجاد شده که استفاده از آن خارج از این رابطه دشوار است؟
چهارم: یکپارچگی فناوری
آیا فناوریهای دو طرف واقعاً به یکدیگر وابسته شدهاند؟
پنجم: مقاومت نهادی در برابر تغییر
اگر دولت آینده بخواهد رابطه را کاهش دهد، چه بازیگرانی برای حفظ وضعیت موجود بسیج خواهند شد؟
اگر این پنج شاخص در طول زمان افزایش یابند، فرضیهٔ قفلشدگی از یک استعاره به یک گزارهٔ قابلآزمون تبدیل میشود.
---
۱۸. پیامدهای راهبردی
تحلیل فوق چند پیامد برای سیاستگذاری آمریکا و همچنین تحلیلگران روابط بینالملل دارد.
۱۸.۱. تعمیق اتحاد الزاماً برابر با وابستگی نیست
ممکن است همکاری عمیقتر، قابلیتهای نظامی آمریکا را افزایش دهد.
بنابراین باید میان قفلشدگی سودمند و وابستگی پرهزینه تمایز گذاشت.
۱۸.۲. هزینهٔ خروج باید قبل از ایجاد وابستگی سنجیده شود
هر قرارداد یا برنامهٔ فناوری مشترک باید نهفقط بر اساس منافع فوری، بلکه بر اساس هزینهٔ احتمالی خروج ارزیابی شود.
۱۸.۳. تنوعبخشی میتواند هزینهٔ تغییر مسیر را کاهش دهد
هرچه فناوری و زنجیرهٔ تأمین از منابع متنوعتری برخوردار باشند، وابستگی به یک شریک کاهش مییابد.
۱۸.۴. شفافیت کنگره اهمیت دارد
هرچه برنامههای همکاری بلندمدتتر و فناورانهتر شوند، نظارت کنگره و انتشار اطلاعات دربارهٔ هزینهها و تعهدات آتی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۱۸.۵. افکار عمومی باید در کنار، نه در برابر، ساختار نهادی تحلیل شود
کاهش حمایت عمومی میتواند یک متغیر سیاسی مهم باشد، اما اثر آن ممکن است با تأخیر ظاهر شود.
---
۱۹. نتیجهگیری
شواهد موجود در سال ۲۰۲۶ برای این ادعا کافی نیست که اسرائیل کنترل ایالات متحده را در اختیار گرفته یا آمریکا به مستعمرهٔ اسرائیل تبدیل شده است.
اما همین شواهد، پرسش مهمتری را مطرح میکنند.
رابطهٔ آمریکا و اسرائیل در برخی حوزهها در حال حرکت از مدل سنتی کمک و انتقال تجهیزات به سمت همکاری امنیتی، فناورانه و صنعتی عمیقتر است.
این تحول بهخودیخود نه مثبت است و نه منفی.
اهمیت آن در پیامد نهادی آن است.
اگر همکاریها موقت و قابلجایگزینی باشند، رابطه صرفاً یک اتحاد عمیق خواهد بود.
اگر همکاریها زیرساخت، سرمایهگذاری اختصاصی و منافع مشترک ایجاد کنند، وابستگی متقابل افزایش خواهد یافت.
و اگر این وابستگیها در فناوری، سازمان، بودجه، صنعت و سیاست داخلی به یکدیگر متصل شوند، امکان شکلگیری قفلشدگی نهادی افزایش مییابد.
از این منظر، مسئلهٔ اصلی آینده نه «سلطه» بلکه هزینهٔ انتخاب است.
دولت آمریکا همچنان میتواند دربارهٔ اتحادهای خود تصمیم بگیرد.
اما ممکن است در آینده هزینهٔ برخی تصمیمها بسیار بیشتر از گذشته باشد.
و این همان پرسش مرکزی است که باید در سالهای آینده دنبال شود:
«آیا واشنگتن هنوز صرفاً در حال انتخاب یک اتحاد است، یا در حال ساختن ساختاری است که انتخاب دیگری را برای دولتهای آینده پرهزینهتر میکند؟»
پاسخ این پرسش را نمیتوان از یک لابی، یک انتخابات، یک لایحه یا یک قرارداد استخراج کرد.
پاسخ در نقطهای شکل میگیرد که امنیت، فناوری، اقتصاد سیاسی و نهادهای تصمیمگیری به یکدیگر متصل میشوند.
اگر این اتصال موقت باشد، با یک اتحاد عمیق مواجهیم.
اگر هزینهٔ خروج ایجاد کند، با وابستگی متقابل مواجهیم.
و اگر هزینهٔ خروج بهصورت فزاینده در ساختارهای بودجهای، فناورانه، نظامی و سیاسی توزیع شود، آنگاه «قفلشدگی نهادی» دیگر صرفاً یک استعاره نخواهد بود؛ بلکه به یک فرضیهٔ قابلآزمون دربارهٔ آیندهٔ رابطهٔ آمریکا و اسرائیل تبدیل خواهد شد.
---
منابع منتخب
- U.S. House of Representatives, H.R. 8800, National Defense Authorization Act for Fiscal Year 2027, 119th Congress.
- U.S. House Committee on Rules, H.R. 8800, 2026.
- U.S. Senate Committee on Armed Services, S. 4784, National Defense Authorization Act for Fiscal Year 2027, 2026.
- U.S. Government Publishing Office, S. Rept. 119-127, 2026.
- Pew Research Center, Negative views of Israel, Netanyahu continue to rise among Americans, April 2026.
- Pew Research Center, Americans’ views of the Israeli people and government, 2026.
- JINSA, Shifting the Center of Gravity: Transforming the U.S.-Israel Security Partnership, August 2026.
- Steven Simon, Quincy Institute for Responsible Statecraft, Cooperation without Oversight: The United States-Israel Defense Technology Cooperation Initiative, 2026.
- Reuters, reporting on the Thomas Massie–Ed Gallrein Kentucky Republican primary, May 2026.
- Washington Post, reporting on the Kentucky Republican primary, May 2026.
تاریخ تهیه: ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶
نوع سند: یادداشت تحلیلی ـ راهبردی
حوزه: مطالعات راهبردی / سیاست خارجی آمریکا / روابط آمریکا و اسرائیل