نویسنده: فربد احمدی "دانشجوی کارشناسی رشته مواد و متالورژی دانشگاه صنعتی اصفهان"

شرکت اطلسسرام کویر بهعنوان یکی از شرکتهای فعال در حوزه تولید مواد دیرگداز و سرامیکهای مهندسی، در هجدهمین نمایشگاه بینالمللی متالورژی، فولاد، ریختهگری، ماشینآلات و صنایع وابسته (METALEX 2026) حضور داشته و با برپایی غرفه در این رویداد صنعتی، بخشی از توانمندیها، محصولات و فناوریهای تخصصی خود را معرفی کرده است. حضور این شرکت در متالکس ۲۰۲۶، فرصتی برای ارائه دستاوردهای فناورانه در زمینه تولید محصولات دیرگداز، سرامیکهای محفظه احتراق توربینهای گازی و قطعات سرامیکی مورد استفاده در صنایع مختلف فراهم کرده است.
از آنجا که بخش قابل توجهی از فعالیتهای اطلسسرام کویر با صنایع فولاد، ریختهگری، نیروگاه، نفت و گاز، سیمان و تجهیزات حرارتی ارتباط دارد، حضور این شرکت در نمایشگاه متالکس اهمیت ویژهای دارد. محصولات دیرگداز و سرامیکی نقش مهمی در عملکرد کورهها، پاتیلها، تاندیشها، محفظههای احتراق و سایر تجهیزات در معرض دمای بالا دارند و کیفیت آنها میتواند بر طول عمر تجهیزات، پایداری فرایند تولید و هزینههای نگهداری تأثیرگذار باشد.
در ادامه، برای آشنایی بیشتر با این مجموعه، تاریخچه شکلگیری، دانش فنی، فناوری تولید، فرایند فریزکستینگ، محصولات و کاربردهای صنعتی و همچنین جایگاه شرکت اطلسسرام کویر در حوزه مواد دیرگداز و سرامیکهای پیشرفته بررسی میشود.
"معرفی شرکت"
شرکت اطلسسرام کویر (سهامی خاص) از سال ۱۳۹۲ فعالیت خود را آغاز کرده و در زمینه تولید محصولات دیرگداز و سرامیکهای مهندسی مورد استفاده در صنایع مختلف فعالیت میکند. یکی از مهمترین حوزههای فعالیت این شرکت، تولید آجرهای دیرگداز با عنوان سرامیکهای محفظه احتراق توربینهای گازی طرح زیمنس مورد استفاده در نیروگاههای برق کشور است. این شرکت با تکیه بر فناوری نانو و استفاده از روش تولید فریزکستینگ یا فوقسرمایش، اقدام به تولید محصولات سرامیکی با ریزساختار کنترلشده کرده است. این فناوری به شرکت امکان میدهد محصولاتی با کیفیت یکنواخت، تلرانس ابعادی دقیق و خواص مناسب برای شرایط کاری سخت تولید کند. اطلسسرام کویر پس از دریافت تأییدیههای لازم از آزمایشگاههای معتبر بینالمللی و همچنین تأییدیههای مرتبط، در وندورلیست شرکت توانیر قرار گرفته است. این موضوع نشاندهنده توانایی شرکت در تأمین محصولات مورد استفاده در بخش نیروگاهی کشور است. این شرکت همچنین در سال ۱۳۹۵ به جمع شرکتهای دانشبنیان پیوست و در سال ۱۳۹۷ موفق به دریافت گواهینامه نانومقیاس از ستاد ویژه توسعه فناوری نانو شد.
"تاریخچه و توسعه دانش فنی"
یکی از ویژگیهای قابل توجه اطلسسرام کویر، دستیابی به دانش فنی تولید سرامیکهای محفظه احتراق توربینهای گازی بر پایه فناوری نانو و روش فریزکستینگ است. بر اساس اطلاعات ارائهشده توسط شرکت، این دانش فنی از طریق بررسی گزارشهای فنی زیمنس، فعالیتهای تحقیق و توسعه داخلی و همچنین مهندسی معکوس نمونههای تولیدی زیمنس به دست آمده است. فناوری تولید این نوع محصولات در سطح بینالمللی فناوری تخصصی محسوب میشود و اطلسسرام کویر با توسعه دانش فنی داخلی، امکان تولید این محصولات را در داخل کشور فراهم کرده است. توسعه این دانش فنی علاوه بر کاهش وابستگی به تأمین خارجی، امکان تولید قطعات سرامیکی با مشخصات فنی مورد نیاز صنایع نیروگاهی و سایر صنایع دما بالا را فراهم کرده است.
"فناوری تولید و روش فریزکستینگ"
یکی از مهمترین بخشهای فعالیت اطلسسرام کویر، استفاده از روش فریزکستینگ یا فوقسرمایش در تولید محصولات سرامیکی است. در این روش، مواد اولیهای مانند آلومینا، مولایت، اسپینل، محلولهای نانو و سایر افزودنیهای مورد نیاز ابتدا در میکسر با یکدیگر مخلوط میشوند. مخلوط آمادهشده سپس داخل قالب ریخته شده و برای دستیابی به همگنی مناسب تحت عملیات ویبره قرار میگیرد. پس از آن، مواد به کمک پرس کاملاً فشرده شده و قالب برای ورود به مرحله انجماد آماده میشود. یکی از مهمترین مراحل این فرایند، انتقال قالبهای پرشده به تونل انجماد است. در این مرحله، انجماد مواد حامل و افزایش حجم آنها در کنار محدودیت ایجادشده توسط قالب، شرایطی را ایجاد میکند که به شکلدهی قطعه و افزایش استحکام خام آن کمک میکند. پس از خارج کردن قطعه از قالب، محصول وارد مرحله پخت میشود. دمای پخت در این روش پایینتر از دمای مورد استفاده در برخی روشهای پرسی است و همین موضوع میتواند به دستیابی به تلرانسهای ابعادی دقیقتر کمک کند.
یکی دیگر از ویژگیهای این روش، حذف سیمان از ترکیب مواد اولیه است. نبود سیمان در ترکیب میتواند موجب بهبود برخی خواص عملکردی محصول، از جمله مقاومت در برابر خوردگی شیمیایی و شوک حرارتی شود و در نهایت بر افزایش طول عمر قطعات تأثیرگذار باشد.
"کنترل ریزساختار و ثبات کیفیت"
در تولید مواد سرامیکی و دیرگداز، کنترل ریزساختار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا عواملی مانند اندازه و توزیع تخلخل، نوع فازهای تشکیلدهنده و نحوه توزیع اجزای مختلف میتوانند بر خواص مکانیکی، حرارتی و شیمیایی محصول تأثیرگذار باشند. استفاده از فناوری نانو و روش فریزکستینگ در محصولات اطلسسرام کویر، امکان کنترل بهتر ریزساختار را فراهم میکند. به گفته شرکت، این روش موجب کاهش عیوب ریزساختاری و در نتیجه افزایش ثبات و یکنواختی کیفیت محصولات میشود. ثبات کیفیت در محصولاتی که در شرایط دمایی و حرارتی شدید فعالیت میکنند اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا تغییرات قابل توجه در ساختار و خواص قطعات میتواند بر عملکرد تجهیزات و طول عمر آنها تأثیرگذار باشد.
اطلسسرام کویر همچنین اعلام کرده است که محصولات این شرکت مورد ارزیابی آزمایشگاههای معتبر بینالمللی قرار گرفته و تأییدیهها و رضایتمندیهایی از مصرفکنندگان دریافت کرده است.
"محصولات و کاربردهای صنعتی"
اطلسسرام کویر علاوه بر تولید سرامیکهای محفظه احتراق توربینهای گازی، مجموعهای از محصولات دیرگداز و قطعات سرامیکی مورد استفاده در صنایع مختلف را تولید میکند.
مهمترین محصولات معرفیشده توسط شرکت عبارتاند از:
نازلهای داخلی و خارجی پاتیل
این قطعات در فرایندهای مرتبط با انتقال و کنترل جریان مذاب مورد استفاده قرار میگیرند و به دلیل تماس با مذاب، باید از مقاومت حرارتی و شیمیایی مناسبی برخوردار باشند.
راهگاههای مذاب
راهگاهها در مسیر انتقال فلز مذاب قرار داشته و به دلیل قرار گرفتن در معرض دمای بالا، نیازمند مواد دیرگداز با مقاومت مناسب در برابر شوک حرارتی و خوردگی هستند.
آجرهای کف کوره نورد
این آجرها در بخشهای مختلف کورههای نورد قرار گرفته و باید در برابر دمای بالا، تغییرات دمایی و شرایط کاری کوره مقاومت مناسبی داشته باشند.
علاوه بر موارد فوق، محصولات شرکت در صنایع فولاد، مس، سیمان و همچنین پالایشگاههای نفت و گاز مورد استفاده قرار میگیرند.
سرامیکهای محفظه احتراق توربینهای گازی
یکی از شاخصترین محصولات اطلسسرام کویر، سرامیکهای محفظه احتراق توربینهای گازی طرح زیمنس است. این قطعات در بخش محفظه احتراق توربینهای گازی قرار میگیرند و در معرض دماهای بالا و سیکلهای حرارتی قرار دارند.
تولید داخلی این قطعات با استفاده از فناوری نانو و فریزکستینگ، یکی از زمینههای مهم فعالیت اطلسسرام کویر محسوب میشود و بخشی از توانمندی فناورانه شرکت در حوزه سرامیکهای پیشرفته را نشان میدهد.
"حضور اطلسسرام کویر در METALEX 2026"
شرکت اطلسسرام کویر در هجدهمین نمایشگاه بینالمللی متالورژی، فولاد، ریختهگری، ماشینآلات و صنایع وابسته حضور داشته و با برپایی غرفه در این نمایشگاه، امکان معرفی مستقیم محصولات، فناوریها و توانمندیهای خود را برای بازدیدکنندگان و فعالان صنعت فراهم کرده است. حضور شرکت در این نمایشگاه فرصتی برای ارتباط با تولیدکنندگان فولاد، شرکتهای فعال در حوزه ریختهگری، تأمینکنندگان تجهیزات و مواد اولیه و سایر فعالان زنجیره صنایع حرارتی و متالورژی بوده است.
از سوی دیگر، تنوع محصولات اطلسسرام کویر که از قطعات مورد استفاده در پاتیل و تاندیش تا آجرهای کوره و سرامیکهای محفظه احتراق توربینهای گازی را دربرمیگیرد، با طیف گسترده موضوعات مطرح در متالکس ارتباط مستقیم دارد.
برپایی غرفه اطلسسرام کویر در METALEX 2026 همچنین فرصتی برای معرفی ظرفیتهای تولید داخل در زمینه مواد دیرگداز و سرامیکهای مهندسی بود؛ حوزهای که به دلیل شرایط کاری سخت تجهیزات فولادسازی و صنایع دما بالا، از اهمیت فنی و اقتصادی بالایی برخوردار است.
"جمعبندی"
شرکت اطلسسرام کویر از سال ۱۳۹۲ فعالیت خود را در حوزه تولید محصولات دیرگداز و سرامیکهای مهندسی آغاز کرده و در طول فعالیت خود، با تمرکز بر فناوری نانو و روش فریزکستینگ، به تولید محصولات تخصصی برای صنایع مختلف پرداخته است. تولید سرامیکهای محفظه احتراق توربینهای گازی طرح زیمنس، یکی از مهمترین زمینههای فعالیت این شرکت است که با تکیه بر تحقیق و توسعه داخلی، مهندسی معکوس و دستیابی به دانش فنی تخصصی توسعه یافته است. در کنار محصولات نیروگاهی، تولید انواع قطعات دیرگداز مورد استفاده در پاتیل، تاندیش، کورههای نورد و سایر تجهیزات صنایع فولاد، مس، سیمان و نفت و گاز، دامنه فعالیت شرکت را گسترش داده است. استفاده از فناوری نانو و فریزکستینگ، کنترل ریزساختار، کاهش عیوب، دقت ابعادی، مقاومت در برابر شوک حرارتی و خوردگی و امکان ردیابی محصولات، از جمله ویژگیهایی هستند که در فرایند تولید این شرکت مورد توجه قرار گرفتهاند.
حضور و برپایی غرفه اطلسسرام کویر در هجدهمین نمایشگاه بینالمللی METALEX 2026 نیز فرصتی برای معرفی این توانمندیها به فعالان صنعت فولاد، متالورژی، ریختهگری و صنایع وابسته فراهم کرده است. این حضور را میتوان بخشی از مسیر معرفی ظرفیتهای فناورانه و تولید داخل در حوزه مواد دیرگداز و سرامیکهای پیشرفته دانست؛ حوزهای که ارتباط مستقیمی با دانش مهندسی مواد و نیازهای واقعی صنایع دما بالا دارد.