
سالها پیش از آنکه نشانهای برای سنجشِ پیش و پس در ادراکِ آدمی شکل گیرد و نامی بر رفتنِ سایهها نهاده شود، آن سرزمین در گسترهای از سکونِ بیکران و خوابگونه غنوده بود؛ سرزمینی که در آن، طلوع و غروب بیهیچ شتابی، همچون دم و بازدمی آهسته بر پیکرِ دشتها میگذشتند و هیچ روحی در بندِ شمارشِ آغازها و فرجامها نمیزیست، کلمات تا هر زمان که میلِ ماندن در دهان داشتند بر زبان جاری میشدند، و گامبرداشتنِ مردمان، نه برای دررسیدن به نقطهای موعود، که تنها جلوهای سیال و بیدغدغه از زیستن در ابدیتِ لحظهی اکنون بود.
تا آنکه بادی غریب، خاکستری و انباشته از سنگینیِ افقهای دوردست وزیدن گرفت و در آغوشِ پیچانِ خویش، بذری ناشناخته را به قلبِ شهر آورد؛ بذری که درست در نقطهی تلاقیِ همهی راههای خاموش و در میانهی خاکِ بیقرارِ میدانگاه فرود آمد و بیهیچ درنگی، گویی تازیانهای پنهان و مهیب بر ریشههایش فرود میآمد، در دلِ زمین چنگ انداخت و پیش از آنکه نگاهی بتواند به نازکیِ ساقهاش خو کند، تنهای ستبر و قیرگون از خاک جهید که پوستهاش چون رگهای متورمِ دوندهای در تبوتاب نبض میزد و شاخههایش با عطشی پایانناپذیر بر فرازِ آسمان چنگ میانداختند.
دورانِ باروریِ این گیاهِ هولانگیز دیری نپایید و شاخسارش گویهایی کدر، تپنده و باردار از اضطرابی ناپیدا به بار آورد؛ میوههایی که گرچه نشانی از فلز و چرخدنده و عقربه نداشتند، اما هر آنکس که لب بر عصارهشان میسایید یا حتی بوی سنگین و مهوعِ برآمده از آنها را فرو میداد، ناگهان شرارهای از تنگیِ جانفرسای فرصت در سینهاش گر میگرفت و به هراسی مبهم دچار میشد، گویی دروازهای نادیدنی رو به نیستی بسته میشد؛ سفالگر با دستانی لرزان پیش از خشکیدنِ گل از چرخ فاصله میگرفت، نانوا هراسان به زبانههای تنور خیره میماند و نگاهِ همگان به افقهایی دوخته میشد که گمان میکردند لحظهای بعد دیگر وجود نخواهد داشت.
سکونِ دیرینهی سرزمین جای خود را به سرسامی کور و طوفانی داد، و مردمان که جانشان از تحملِ این تپشهای موهوم و شتابِ بیامان به تنگ آمده بود، دستپاچه و با چشمانی مالامال از هراس، با تبرهای سنگین بر تنهی ستبرِ درخت فرود آمدند تا این منبعِ ناآرامی و ریشهی این اضطرابِ جاری را از تنِ خاک جدا سازند؛ با هیاهویی سهمگین و ضرباتی پیاپی، تنه از پای درآمد و با غباری انبوه بر زمین کوفته شد، و برای لحظاتی کوتاه، توهمی از بازگشتِ آرامش و فرونشستنِ آن دلهرهی غریب بر فضای شهر سایه افکند.
لیک سرشتِ آن درخت از همان مادهای مایه میگرفت که در شریانهای مردم تزریق کرده بود: عجله، بیصبری و شتابی گریزناپذیر؛ از این رو هنوز برادههای چوب بر زمین سرد نشده بودند که جوانههایی خونرنگ و تازه با تلاطمی باورنکردنی از ژرفای ریشههای نامرئی سر برآوردند و در چشمبرهمزدنی، تنهای فراختر و شاخههایی پُرشمارتر بر فرازِ میدانگاه گسترانیدند، تا با باروریِ دوباره و رویشِ بیوقفهی میوههای تیرهگون، موجی عمیقتر و برندهتر از کابوسِ «دیر رسیدن» را در تاروپودِ شهر بدوانند.
آدمیان که بازگشتِ برقآسای درخت را پیشِ روی خود دیدند، این بار با جنونی مضاعف و شتابی مرگبارتر به تیز کردنِ تبرها روی آوردند تا مبادا رویشِ دوباره مجالی برای بالیدن بیابد، غافل از آنکه هراندازه دستهایشان برای فرود آوردنِ تیغهها شتاب میگرفت، درخت نیز حیاتِ خویش را از همان التهاب و تقلا وام میستاند و تندتر از پیش از بسترِ خاک فواره میزد؛ گویی ترس و هیاهوی تبرزنان، تبدیل به شیرهی جانِ خاک میشد و به رشدِ هیولاوارِ شاخهها نیرویی مهارنشدنی میبخشید.
بدینسان، مرزِ میانِ انهدام و آفرینش در غباری از جنون محو گردید و میدانگاهِ شهر به باتلاقی از تکههای پراکندهی چوب، تبرهای افتاده و گامهای سراسیمه بدل گشت که در آن، مردمان پیوسته میانِ بریدن و رستن دستوپا میزدند؛ قومی سرگردان که هرگز رمزِ اعداد و تیکتاکِ عقربهها را درنیافتند، اما در سیاهچالهای دوّار از اضطرابِ بیپایان به بند کشیده شدند؛ محکوم به دویدنی جاودانه در پیِ فرار از زمانی که بذرش را در دلِ خود پرورده بودند و با هر ضربهی تبر، بر سرعتِ عبورش میافزودند.