آنچه ما در زندگی مشاهده کرده و با کمی دقت دریافت میکنیم، از هم گسیخته شدن و تحول ساختارهای این جهان است. حالتهای مختلف را میبینیم: درخت سبز و درخت زرد و بیبرگ و دوباره سبز و زرد و... تا روز مرگش. روزی اجزای بزرگترین ساختارها هم متلاشی خواهد شد. برای مثال روزی اجزای کهکشان ما دیگر از هم گسیخته خواهند شد و تحول مییابند و حالت جدیدی را به وجود میآورند.
دندان انسان در کودکی با درد روی لثههای ما ساختار مییابد و در نهایت فرسوده میشود و از دست میرود. عقل و فکر ما به خوبی رشد میکند و در سالیان پیری زوال پیدا میکند. چه بسا زودتر هم این اتفاق بیافتد. چشمی که قوت داشت، قوتش کم شده و گوش کمشنوا میشود و اجزای بدن نهایتا ساکن میشوند و مرگ همه را در بر میگیرد. به اصطلاح علمی بدن با محیط اطرافش به تعادل ترمودینامیکی میرسد! حالا بسته به شرایط، فرد را یا دفن میکنند یا میسوزانند یا... . که در هر حال اتفاق مشهود، جدایی اجزا و از هم گسیخته شدن آنهاست.
حیات با زیبایی بسیار دلربایش با از هم گسیخته شدن مقابله میکند و با زرنگی مسیر را ادامه میدهد. جریان حیات مانند دوندگان امدادی است. مرحلهای را طی میکند، میایستد و با نفس تازهتر و قالبی دیگر ادامه مییابد. در مسیر مسابقۀ زندگی، ظاهر ماجرا تغییر میکند، اما جریان و روح حیات متوقف نمیشود. منظورم از روح حیات، جریان همیشگی آن در نسلها و گونهها و تحول آنهاست. بالاخره روزی حیات و ترفندهایش شکست خواهد خورد.?
اینجا به نکات قابل توجهی میرسیم:
چرا حیات از مرگ فراری است؟ چرا باید برای اجزای سازنده سلول، برای مثال یک DNA، استقرار در آن جایگاه مهم باشد؟ چه چیزی آن را وادار به تبعیت از یک سری شرایط خاص میکند؟ اصلاً این اجزای هماهنگ چه نیازی به هم دارند؟ اولین ساختارهای حیاتی چه نیازی به دوتا و چندتا شدن داشتند؟ یعنی صرفاً بودن شرایط و رخدادهای خاصی آنها را در زنجیره واکنشهای به نسبت پیچیدهای وارد میکرد که منجر به تقسیم و ادامه یافتن آنها میشد؟ در این صورت مگر اینها ماده نبودند؟ بالاخره ما در زندگی روزمره چنین خودجوشیای در ماده نمیبینیم که بخواهد همواره به انجام کاری ادامه دهد. آیا دلیل دیگری ندارد؟
حیات به این هماهنگی نیاز دارد، اما آن اجزا خیر. مولکول آمینو اسید میتواند در بسیاری مکانها وجود داشته باشد. اما چرا حیات آنها را وادار به استقرار در جایگاهی برای مدتی میکند و سپس دوباره آنها متحول میشوند؟ به نوعی مرگ DNAقبلی و تولد DNA جدید... مرگ سلول قبلی و تولد سلول جدید... مرگ نسل قبلی و تولد نسل جدید... مرگ گونه قبلی و تولد گونه جدید و... .
و در نهایت با کمی دقت به ما یادآوری میشود که تفاوتی عمیق با سنگ و گچ و دیوار داریم.?
خیلی بدیهی است؟ خندهتان گرفت؟ شاید به نظر مسخره باشد اما خیلی عمیق است.
کوه و سنگ هر چند در تحول هستند، اما تجربه حیات و از هم گسیختن را نداشتهاند. اما ما (تمام موجودات با ویژگی حیات شناختهشده) تجربه حالت حیات را داشتهایم و دریافتهایی میکنیم و در نهایت از هم گسیخته و دوباره خاک و سنگ میشویم. معنای این تحولات زیبا چیست؟ چرا حیات، توالی هستیهای مستمر را ایجاد کرده است؟ چرا میگویم حیات ایجاد کرده است؟! نمیدانم چه واژهای به کار ببرم که به اندیشههای انسانهای مختلف برنخورد.
خب چرا اصلا کربنی وارد این چرخه شود و دوباره خارج شود؟ صرفاً برای یکسری واکنشهای شیمیایی؟ آیا میشود صرفاً حیات را به یکسری فرایند شیمیایی و فیزیکی فروکاست؟
پ.ن: این سوالات برای بنده ایجاد شده بود و از شنیدن نظرات و دیدگاهها و نقدهای شما در مورد آنها بسیار خوشحال خواهم شد.
پ.ن۲: تصویر استفاده شده از کتاب تاریخچه حیات، نوشته باستانشناس مایکل جی.بنتون بوده که کتاب جذابی است.
