آدمها دو دستهاند رفیق؛ یک دسته برای زندگی آفریده شدهاند و دستهی دیگر برای مردن.
آن دسته که اهل مردند را نمیشود با صحبتها و کارهایی که اهل زندگی را برمیانگیزانند برانگیخت. اهل مرگ ادبیات خاص خود را دارند. آنها را نمیشود با امید به بهبودی زنده نگه داشت؛ به آنها باید از مرگ گفت؛ از بعد فانی جهان هستی. از کپکهای سمی که روی شیر سفید مینشیند و از شاخههای پوسیدهی بلوط که در باد گم میشود و بادی که از وزیدن میافتد.
اهل مرگ را نمیتوان از رفتار روزمره تشخیص داد چرا که سخت مشغول تقلا و کارند و لحظهای را هم بیهوده هدر نمیدهند. آنها اول هر مسیری آخرش را میبینند و چون میدانند که همه چیز پایان میپذیرد، با سر به استقبال کارهای دشوار میروند. چرا که پایانی برای آن میپندارند و پایان محتملتری برای خودشان. آنها را شاید آدمهای بیعاطفهای بدانی ولی اینطور نیست رفیق! آنها در بذل محبت مانند ندارند. دیوانهوار مهر میورزند و جواب سلامی را با گرو گذاشتن شاهرگشان میدهند. چون میداند هیچ محبت و دوستی و انسانی باقی نیست و بزودی تمام فرصتها میسوزند و دوستان غریبه میشوند و داغها سرد و بیش از این مرگ را در چهرهی خود میبینند و از آنجا که نمیدانند آخرین سلام گرمشان کدام خواهد بود، سلام سردی به کسی نمیدهند.
اهل مرگ بسیار با هنر اخت میشوند بدون اینکه به فکر ثبت آثارشان باشند. یا به فکر نشر نامشان. فقط مخلوقات هنریشان را از کتم عدم بیرون میکشند که بیرون کشیده باشند. چون قبل از آنکه گلهای نیلوفر حکاکی شده بر سنگهای تخت جمشید را ببینند، فرسودگی نقش آن و قسمتهای از بین رفته گلبرگهای سنگی را میبینند.
آنها میدانند "به مو که میرسد پاره هم میشود"، "از این بدتر هم میشود"، "بالاتر از سیاهی هم رنگی هست"، "از این ستون تا آن ستون هیچ فرجی نیست"، "آب که از سر بگذرد یک وجبش با صد وجبش فرق میکند" و... . آنها میدانند که فرصتی برای اندیشیدن به مرگ ندارند و نمیاندیشند که خود را سر به نیست کنند که میکوشند که به نیستی که رسیدند، با آغوش باز تسلیم شوند.
اهل مرگ عاشق نمیشوند. گول نمیخورند. همراه میشوند ولی یار نمیشوند. دل نمیبندند ولی دل هم نمیشکنند. سیاسی نمیشوند چون بقایی برای حکومتی نمیبینند. تسلیم زندگی نمیشوند چون پایانپذیر است. دوستداشته نمیشوند چون ماندنی نیستند و بعد از اینکه مجلس را گرم کنند آرام آن را ترک میکنند. بیآنکه کسی متوجه عدم حضورشان شود.
اهل مرگ را فقط یک جا میشود شناخت؛ وقتی که میمیرند!
اگر دنبال جنازهای که با او گرم بودهای خرامان رفتی، آنکه تشییع کردهای اهل مرگ بوده است که روزگار به تو نشان خواهد داد که آنها کم هم نیستند و یکی از آنها به تو میگوید رفیق!
آنان که چینشان را با چانه باز کردی
پشت جنازهی تو آرام میخرامند....

سجاد
۲.۲
سال پنج