
همه ما به تجربه دیدهایم که در بسیاری از مواقع فرستندگان پیام در انتقال کامل و درست پیامشان ناموفق هستند در واقع آنها در بسیاری از موارد نمیتوانند خواسته قلبی و واقعی خود بهدرستی بیان کنند و آن را سانسور میکنند مثلاً به این دلیل که بهتر یا مؤدبتر به نظر برسند و جالب اینجاست که گیرندگان پیام هم معمولاً پیام را بهدرستی دریافت نمیکنند آنها بیشتر اوقات مفهومی را دریافت میکنند که انتظار شنیدن آن را دارند یا دوست دارند آن را بشنوند نه آنکه فرستنده بیان کرده.
در اینجا 12 نمونه از اشتباهات رایج در برقراری ارتباط را با هم بررسی میکنیم.
1. خودسانسوری و تعارف: زمانی که فرد احساس و نظر واقعی خود را بیان نمیکند مثلاً به دلیل احترام به بزرگتر، ترس از طردشدن یا برای اینکه مؤدبتر به نظر بیاید.
2. مفاهیم متفاوت: مفاهیم و کلمات هرچند به نظر بدیهی بیاید معانی متفاوتی در ذهن افراد مختلف دارد بهعنوانمثال وقتی فرستنده پیام میگوید من میخواهمانسان موفقی باشم عبارت موفقیت در ذهن گوینده و شنونده میتواند کاملاً متفاوت باشد و افراد را در گفتگو و درک به سوءتفاهم بکشد.
3. پراکندهگویی و حاشیه رفتن: خیلی از افراد در بیان نظر خود شفاف نیستند و مدام از مسیر گفتوگو خارج شده و مثل راننده سردرگم دور خودشان میچرخند و به موضوعات مختلفی میپردازند که گاهی اوقات ربطی به موضوع اصلی گفتوگو ندارد.
4. زبان گزنده و تلخ: بعضی افراد در گفتگو حتی اگر نیت خیر داشته باشند به دلیل استفاده از کلمات منفی و گزنده موجب آزار شنونده میشوند و او را دچار قضاوت میکنند.
5. نداشتن توجه و تمرکز: تابهحال شده در موقعیتی قرار بگیرید که با کسی حرف میزنید اما او همزمان مشغول انجام کاری دیگر است و حواسش به حرفهای شما نیست یا حتی هیچ کاری انجام نمیدهد و ظاهراً به شما نگاه میکند اما به چیزی غیر از حرفهای شما فکر میکندمثلاً ناگهان در میان کلامتان سؤالی بیربط به صحبتهای شما میپرسد. بدتر از اینکه فرد به دلیل بیتوجهی حرفهای شما را کلاً نفهمد این است که حرفهایتان را اشتباه متوجه شود.
6. سطح ضعیف گوشدادن: گوشدادن با شنیدن کاملاً متفاوت است و انرژی بیشتری را از فرد طلب میکند هر فرد به طور معمول فقط از یکچهارم ظرفیت شنیداریخود استفاده میکند و بقیه را صرف آمادهکردن پاسخ یاراهحلهای ممکن میکند. گوشدادن مهمترین و حیاتیترین مهارت یک کوچ است و در آموزش کوچینگ بخش زیادی از آموزشها در ارتباط با افزایشکیفیت گوشدادن است.
7. بیتوجهی به حال و هوای طرف مقابل: تصور کنید یک روز صبح که دیرتر از خواب بیدار شدهاید و برای رفتن به محل کارتان خیلی عجله دارید یکی از اقوام جلوی شما سبز شود و خیلی باحوصله از زحماتی که شب پیش در میهمانی برایش کشیده بودید تشکر میکند بدون اینکه متوجه استرس و عجله شما شود. در این شرایط شما چهقدر با او و حرفهایش ارتباط برقرار میکنید؟ آیا در آن لحظه آن فرد برای شما یک انسان قدرشناس است یا یک مزاحم وقت نشناس؟
8. پیشداوری و قضاوت: بدون شک قضاوت و پیشداوریجزو خصوصیات ذاتی انسانهاست و در سطحی نسبی در همه ما وجود دارد اما اگر نسبت به آن آگاه نباشیم و به آن استناد کنیم برای روابط ما مثل سم عمل میکند.
9. مدیریت زمان: هیچچیز بدتر از این نیست که در یک گفت و به دلیل اتمام وقت حرفهایتان نصفه و نیمه بماند و یا زمان اضافه داشته باشید اما حرفی برای گفتن نداشته باشید.
10. همدردی: ضربالمثل دوستی خالهخرسه را شنیدهاید؟ به نظر من یکی از نمونههای بارز این مثال همدردی است، چرا که غصه و ناراحتی را افزایش میدهد و مثل یک ویروس همه را مبتلا میکند.
11. : خودبرتربینی: معمولاً در ارتباط با فرد خودبرتربینچیزی جز سرزنش، نصیحت و راهکار دیکته شده نصیبمان نمیشود و این افراد هم در ارتباط با دیگران چیزی دریافت نخواهند کرد چرا که قفلی طلایی به درب ذهنشان افکندهاند و حاضر نیستند هیچ تغییری در دیدگاهشانایجاد کنند.
12. نادیدهگرفتن ارزشها و گذشتن از خط قرمز: پرسشهایجستجوگرانه برای رفع کنجکاویهای شخصی و یا شوخیهای بیمورد و تحقیرآمیز بدون توجه به ارزشهایافراد بسیار خطرناک است و ممکن است نتیجه نامطلوبی به همراه داشته باشد.
برقراری ارتباط درست با دیگران یک هنر است که تأثیربسزایی در موفقیت افراد در زندگی شخصی و اجتماعیشان دارد و قطعاً این مهارت اصول و قواعدی دارد که نیازمند آموزش است. آموزشی که جایش در خانواده و مهدکودکها و مدارس و متأسفانه حتی دانشگاههای ما خالی است.
منبع: کتاب انعکاس کوچینگ در زندگی
(۸ مهارت کوچینگی که ارتباطات را متحول می کند)
نوشته: خانم بهجت صفاری
انتشارات مانیان