دورانهای بد اغلب اوقات مقاطعی جالب هستند. این مطلب درباره رئیس جمهور ترامپ نیز صادق میباشد، که فحاشیها وحملات منتقدانش را ناچار به تفکری مجدد درباره آنچه که از کشور خود میدانند کرده است. در طی سال گذشته، روشنفکران آمریکایی با به راهانداختن مباحث جدید درباره نژاد، طبقه، جنسیت وحتی خود مردمسالاری وسیعا به این چالش پاسخ دادهاند. اینکه آیا این جدلها به یک پیروزی انتخاباتی منجر خواهد شد ویا نه، هنوز روشن نیست، اما مخالفان آقای ترامپ حداقل با نیروهای عامل به قدرت رسیدن او پنجه در پنجه افکندهاند. منتقدین رئیس جمهور دریافته اند که با عفونت دیرپای تفرقههای اجتماعی بایستی برخورد شود. اما بحث درباره یک موضوع، به گونهای چشم گیر راکد مانده است. منتقدین ترامپیسم در پهنه سیاست خارجی، در حسرت یک گذشته طلایی تخیلی پیش از به قدرت رسیدن رئیس جمهور باقی مانده اند.
انتخاب مجدد ترامپ برای بسیاری از مردم غیرقابل تصور به نظر میرسد، همانطور که انتخاب وی قبل از نوامبر 2016 نیز غیرقابل تصور بود. اما با وجود رسوائیها و هرج و مرج ریاست جمهوری او، و با وجود ضررهای میان دورهای حزبش، او با عامل اقتصاد به نفع خود به انتخابات سال 2020 نزدیک می شود. آلن آبراموویتز، دانشمند علوم سیاسی در دانشگاه اموری، عامل اقتصاد را به شدت در مدل پیش بینی انتخابات خود سنجیده است، بر اساس این پیش بینی نرخ رشد 2 درصدی تولید ناخالص داخلی آمریکا برای نیمه اول سال 2020، ترامپ تقریباً یک فرصت برای انتخاب مجدد دارد. بنابراین بارزترین دلیل پیروزی مجدد آقای ترامپ اقتصاد خواهد بود.از طرفی دیگر باید گفت با توجه به اصول سیاست خارجه ترامپ درراهبرد «نخست آمریکا» نشان دهندهی مشی یکجانبهگرایی و انزواگرایی در سیاست خارجی است. اومعتقد است که تعهدات خارجی هزینههای جدی در داخل به همراه دارد. همچنین آمریکا هیچ الزامی برای قبول تعهدات اخلاقی در خارج از کشور را ندارد؛ چرا که تعهدات بینالمللی بر وظایف دولتها در داخل کشور تأثیر منفی میگذارند.همچنین آقای ترامپ به دلیل رویکرد نژادپرستانه ای که دارد شعار گروه نژادپرست کوکلوسکلان ها را تکرار می کند وبا انتشار عبارت اول آمریکا در فضای جامعه او حتی دیگر سفیدپوستان وسایر نژادها را قبول ندارد. مسائل پیش آمده ضربه مهلکی بر استراتژی ترامپ وارد کرده است واین عوامل منفی نمی تواند در انتخابات آینده بی تاثیر باشد.
در رابطه با تاثیر انتخاب مجدد ترامپ در روابط بایران دو دیدگاه مطرح است:
دیدگاه اول اینکه ترامپ طی سخنانی در تبیین استراتژی آمریکا در قبال ایران ضمن تأکید بر اینکه ایران طی چند دهه گذشته همواره با خصومت در قبال آمریکا ظاهر شده است و پس از برجام نیز به رویه ی همیشگی اش ادامه داده اعلام کرد: همچنان که بارها گفتهام، توافق ایران یکی از بدترین و یک طرفهترین معاملاتی است که آمریکا تاکنون به آن وارد شده است. تفکری که این توافق را ایجاد کرده، همان تفکری است که مسئول سالها توافقهای تجاری وحشتناک بوده است و میلیونها شغل را در کشور ما به نفع کشورهای دیگر قربانی کرده است. با توجه به این دیدگاه اگر ترامپ در دور دوم مجدد انتخاب شود و باز هم همین تیم باشد، تحول مهمی نخواهیم داشت چون امثال پمپئو قبل از تصدی وزارت خارجه هم همین افکار منفی را در مورد ایران داشت. دیدگاه دوم اینکه در صورتی که ترامپ برای باردوم انتخاب شود، واقعا باور خواهد کرد که او در سیاست خارجی، بهتر از هر فرد دیگری تصمیم می گیرد و اعتماد به نفس اش در این رابطه، بیشتر خواهد شد. در این صورت، حوادث و تصمیمات جنجالی ترامپ طی یک ماه گذشته، نیز تبدیل به یک امر عادی و معمول در آینده سیاست خارجی آمریکا خواهد گردید، و بر شدت و تکرار بحران های پیش آمده، افزوده خواهد شد و فشار شدیدتری بر ایران وارد خواهد کرد، به ویژه بر فشار بر هم پیمانان ایران اقدام خواهد کرد اوهمچنین با فشار اقتصادی بر کشورهایی مثل چین با افزایش تعرفه ها وسایر اقداماتی که خود استقلالی ندارد می تواند وضعیت ایران را سخت تر از گذشته کند.این در حالی است که در واقع ترامپ علاوه بر وعده های انتخاباتی وشعارهایی که در رابطه با ایران داده نتوانسته در عرصه سیاست خارجه موفق باشد. از طرفی ترور شهید قاسم سلیمانی از طرف نهاد های بین المللی مورد پذیرش نبوده وآمریکا از این منظر نیز محکوم شده است.
سمانه طهماسبی (دانشجوی دکتری مسائل ایران)
هشتمین شماره "نشریه 57" بسیج دانشجویی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی(ره)