ویرگول
ورودثبت نام
بسیج دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف
بسیج دانشجویی دانشگاه صنعتی شریفدانشجو موذن جامعه است.
بسیج دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف
بسیج دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف
خواندن ۸ دقیقه·۶ سال پیش

چریک یا مجاهد؟

اگر یک مبارز فلسطینی بودید، حتما بارها و بارها از خود سوال می کردید که «من چرا با اسرائیل می جنگم؟ برای حفظ سرزمین ملی در برابر یهود؟ برای اسلام؟ برای ...؟ » تاریخ مبارزاتی فلسطینی ها بسیار متاثر از همین یک سوال ساده است. امروزه وقتی کسی از مبارزات فلسطینی ها یاد می کند، سریع دو نام به خاطرش می آید: حماس، جهاد اسلامی. اما یک سوال: ۵۰ سال پیش که نه حماسی بود و نه جهاد اسلامی، کدام گروه ها با صهیونیست ها مبارزه می کردند؟ سرنوشتشان چه شد؟

اگر قطار زمان را به مدت ۵ دهه به عقب بازگردانیم، وارد فضایی مبارزاتی می شویم که چریک های فلسطینی جنبش فتح، قهرمانان آن هستند. چریک هایی که پس از شکست خفت بار اعراب از اسرائیل در جنگ ۶ روزه، عملیاتی را در روستای کرامه اردن (آن زمان بخش هایی از اردن در سیطره اسرائیل بود) انجام دادند که باعث دمیده شدن دوباره روح عزت در میان فلسطینیان شد. در این عملیات ده ها نظامی صهیونیست کشته شدند و ارتش این رژیم از کرامه فرار کرد. فقط در طی ۴۸ ساعت پس از این عملیات، ۵۰۰۰ فلسطینی برای عضویت در این جنبش اقدام کردند.


چریک های فتح در پایتخت لبنان، بیروت
چریک های فتح در پایتخت لبنان، بیروت


در این زمان، چریک های چپ فلسطینی مارکسیست را نیز می یابیم که در حال مبارزه با اسرائیل هستند. جبهه خلق برای آزادی فلسطین مهم ترین گروه چپ است. این چریک ها به شهرک های یهودی حمله می کردند، نظامیان صهیونیست را گروگان می گرفتند، اتوبوس ها و اماکن عمومی صهیونیست ها را منفجر می کردند و ...

گروه های مختلف دیگری نیز با انگیزه های ملی یا مارکسیستی یا ... در این زمان در حال مبارزه بودند. تقربیا همه این گروه های فلسطینی در سال ۱۹۶۴ تصمیم گرفتند سازمان آزادی بخش فلسطین، یا همان «ساف» را تاسیس کنند که نماینده تمامی احزاب و جریان های فلسطینی در عرصه های داخلی و بین المللی باشد. اثرگذار ترین عضو این سازمان، جنبش فتح و اصلی ترین شخص این سازمان، رئیس فتح یعنی یاسر عرفات بود. ساف در دنیا بسیار سر و صدا به پا کرد و حتی در سال ۱۹۷۴ به عضویت سازمان ملل (!) درآمد. یاسر عرفات به عنوان یکی از اثرگذار ترین چهره های منطقه ای شناخته می شد.


یاسر عرفات
یاسر عرفات


وضعیت مبارزه در صحنه فلسطینی به این صورت جلو میرفت اما صحنه منطقه ای نیز اثرات بسیار مهمی بر گروه های فلسطینی می گذاشت. صهیونیست ها در دهه های ابتدایی اشغال، سرکشانه به تمام کشور های همسایه مانند مصر، اردن، سوریه و لبنان حمله می کردند. صهیونیست ها در جبهه های داخلی و خارجی زیادی در حال جنگ با جنبش های فلسطینی و کشورهای عربی بودند و این جبهه های زیاد باعث کاهش توانایی آنها شده بود.

بدلیل سلسله وقایعی که بیان آنها خارج از مطلب وتوان این نوشتار است، صهیونیست ها به این نتیجه رسیدند که باید با حکام عرب سازش انجام دهند و در قبال این سازش، امتیازهای ویژه ای همچون به رسمیت شناخته شدن دریافت کنند. شاه کشور اردن، یعنی یکی از مهم ترین طرف های درگیر با صهیونیست ها، قطعنامه ۲۴۲ را برای برقراری صلح پایدار در منطقه پذیرفت. این اتفاق اهمیت بسیار زیادی داشت چراکه اردن اصلی ترین مقر جنبش فتح بود و از سال ۱۹۶۹ بسیاری از عملیات های گروه های فلسطینی علیه صهیونیست ها، از داخل اردن انجام می گرفت. در نتیجه سازش اردن، ارتش این کشور به مقرهای گروه فتح حمله کرد و در سپتامبر سیاه سال ۱۹۷۰، بسیاری از فلسطینیان را کشت. اعضای جنبش فتح نهایتا مجبور شدند تا از طریق سوریه به لبنان بروند.


نخست وزیر اسرائیل بگین، رئیس جمهور امریکا کارتر، رئیس جمهور مصر سادات
نخست وزیر اسرائیل بگین، رئیس جمهور امریکا کارتر، رئیس جمهور مصر سادات


انور سادات، رئیس جمهور اصلی ترین کشور درگیر با صهیونیست ها در آن زمان، یعنی مصر هم در سال ۱۹۷۸ اسرائیل را به رسمیت شناخت و سازش کرد. صهیونیست ها، جبهه های درگیری خود را کم کرده بودند و در نتیجه توان بیشتری برای مقابله با جنبش های فلسطینی پیدا کرده بودند. در نتیجه افزایش فشارها، زمزمه هایی در بین اعضای جنبش های فلسطینی به وجود آمد که «ما هم باید سازش کنیم تا حداقل سرزمین کنونی را ار دست ندهیم، مبارزه دیگر فایده ای ندارد.»

در همین دوران، اتفاق جدید بسیار مهمی روند مبارزات را تغییر داد. این اتفاق مهم، پدید آمدن انگیزه های اسلام گرایانه برای آزادی فلسطین بود. در سال ۱۹۷۹، یکی از مهم ترین حامیان اسرائیل در منطقه یعنی رژیم پهلوی سرنگون شد و انقلاب اسلامی در ایران به پیروزی رسید. در زمانی که کشورهای درگیر با صهیونست ها در حال سازش بودند، کشوری جدید در منطقه به دشمنان صهیونیسم اضافه شد.


شهید دکتر فتحی شقاقی، بنیان گذار جنبش جهاد اسلامی
شهید دکتر فتحی شقاقی، بنیان گذار جنبش جهاد اسلامی


شهید دکتر فتحی شقاقی، پزشک فلسطینی ساکن مصر در همین سال ۱۹۷۹ کتابی را با عنوان «خمینی، راه حل اسلامی و جایگزین» نوشت که اولین کتاب عربی در سطح جهان اسلام درباره انقلاب اسلامی بود که به دلیل نوشتن این کتاب دستگیر شد. وی در بخشی از این کتاب متذکر شد: « امام خمینی مظهر جریانی نو است که اسلام را به عنوان یک ایدئولوژی مطرح می کند تا از طریق برپایی حکومت اسلامی، همۀ ابعاد زندگی و مشکلات آن را حل و فصل نماید.» وی سپس در سال ۱۹۸۰ جنبش «جهاد اسلامی» را تاسیس کرد. شاید بتوان این جنبش را اولین جنبشی دانست که از زمان تاسیس اسرائیل با انگیزه اسلامی به صورتی وسیع به مبارزه با صهیونیست ها می پرداخت.

در نتیجه اقبال زیاد مردم فلسطین به انتفاضه علیه صهیونیست ها در دهه ۸۰ میلادی، اخوان المسلمین نیز که تا پیش از این فعالیت های مبارزاتی انجام نمیداد، به این نتیجه رسید که باید با این خیزش همراهی کند. در نتیجه جنبش «حماس» را با مبانی مبارزاتی اسلامی و با گرایشات اخوانی تاسیس کرد. در حالی که مبارزات علیه اسرائیل با انگیزه های اسلامگرایانه در حال شدت گرفتن بود، جنبش های ملی گرا و مارکسیست فلسطینی در حال خسته شدن و ناامید شدن از مبارزه بودند. نهایتا ساف در سال ۱۹۹۳ طی قرار داد اسلو، اسرائیل را به رسمیت شناخت. آرام آرام تقریبا همه گروه های ملی گرا یا مارکسیست دست از مبارزه کشیدند. تنها گروه هایی که مبارزه را ادامه دادند، گروه های اسلامگرایی مانند جهاد اسلامی و حماس بودند.


حمایت از جهاد اسلامی، غزه
حمایت از جهاد اسلامی، غزه


این خسته شدن عجیب نیست! تشخیص اینکه صهیونیست ها ظالم هستند و باید مقابل ظالم ایستاد، کار سختی نیست اما وقتی که فشارها زیاد می شود، آنانی که نیت های غیر الهی داشته اند، حاضر نیستند زیر بار جهاد بروند. آنکه برای اسلام مبارزه میکند به شهادت و سختی دیدن در راه خدا عشق می ورزد اما آنکه برای سرزمین عربی و یا برای آرمان های خلق مارکسیست مبارزه می کند، کشته شدن و سختی را ضرر می بیند و همیشه از آن فرار می کند. نتیجه این دو رویکرد در حال حاضر نیز در فلسطین نمایان است. اهالی اسلامگرا و مجاهد غزه، با عملیات های خود توانستند در سال ۲۰۰۵ این سرزمین را آزاد کنند اما احزاب سازشکار صاحب قدرت در کرانه باختری مانند فتح، با سازش خود تا جایی پیش رفتند که کرانه باختری را در سیطره اسرائیل قرار داده اند و طمع الحاق رسمی کرانه به اسرائیل را برای سران صهیونیست به وجود آوردند.

“اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، يهود و نصارى را به ولایت مگيريد، بعضى از آنان در ولایت بعضى ديگرند. و هر كس از شما آنها را به ولایت گيرد، از آنان خواهد بود. آرى، خدا گروه ستمگران را هدایت نمی کند. مى‌بينى كسانى كه در دلهايشان بيمارى است، در [دوستى‌] با آنان شتاب مى‌ورزند. مى‌گويند: «مى‌ترسيم به ما حادثه ناگوارى برسد.» اميد است خدا از جانب خود فتح يا امر ديگرى را پيش آورد، تا از آنچه در دل خود نهفته داشته‌اند پشيمان گردند. و كسانى كه ايمان آورده‌اند، مى‌گويند: «آيا اينان بودند كه به خداوند سوگندهاى سخت مى‌خوردند كه قطعا با شما هستند؟» اعمالشان تباه شد و زيانكار گرديدند.“ مائده/ ۵۱ تا ۵۳



آدرس کانال جهان اسلام بسیج شریف :

◼ @OmatVahedeh

مطالب مرتبط:

⬛ قیصر نو برای سوریه!

⬛ «اخوان المسلمین ۳ » / تحلیل اکنون

۴
۱
بسیج دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف
بسیج دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف
دانشجو موذن جامعه است.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید