
این یک داستان واقعی است؛ داستان کودکی که پیش از تولد، کسانی با اسم رمز «کورتاژ» برای قتل او فرستاده شدند ، و در دوسالگی درگیر هشت سال درگیری خونین برای دفاع شده. یازدهساله نشده بود که پدر پیرش را از دست داد و طی سالها زندگی و مبارزه میان زوزهی درندگان به چهل سالگی، یعنی نهایت قدرت رسیده تا امروز کسی توانایی قتل او را نداشته باشد.
او در چهل سال گذشته بارها به قصد کشت کتکخورده، به جهت انتقام صبر کرده و به خودش تمرین داده و در نهایت جواب سیلی را با سود و اضافاتش پس داده؛ آنقدری که هر حرکتی را امروز، پیشزمینهی یک ضربهی غافلگیرکنندهی بالقوه میبیند. منتظر ضربهایست که به سمت او بیاید و پس از درگیری سربلند بیرون بیاید و بلند فریاد بزند که «هی لعنتیها ما هنوز زندهایم!»
کسی که سالها در رقابت برای بقا قرار داشته، و از هیچ فرصتی برای نابودیاش دریغ نشده، حق دارد و باید مترصد باشد؛ اما چیزی که در سالها تغییر کرده این است که قدرت او با روز تولد و سالهای کودکیاش قابل مقایسه نیست و ایضاً هژمونی دشمنانش افول کرده؛ او حالا به تناسب این افزایش بازدارندگی میتواند قدرت ریسک پذیری خود را بالا برده و ضمن درنظرگرفتن دقیق حرکات به رشد ابعاد دیگر خود بپردازد.
زمانی که امنیت وبازدارندگی برقرار شد میتوان پیشرفت در دیگر ابعاد را بهطور جدی پیگیری کرد؛ از آن جمله داشتن تحلیل و درک عمیق سیاسی و امکان بروز دادن انتقادات و اعتراضات به شکل آرام است. اما امنیت بدون پیشرفت نه به اندازه کافی مفید است و نه حتی پایدار خواهد ماند.
سالها قصور یا مصلحتبینی اشتباه در فضای رسانهای باعث شده تحلیل مردم از سیاست و جامعه در حد جملات تکراری از هر دو طرف محدود شود؛ عباراتی که مردم را در دوقطبیهای ناسالم از هم جدا میکند و در بزنگاهها با ضربهی کوچکی میتواند فرو بریزد.
اصلاً بگذارید طور دیگری بگویم؛ این قصور درانتقال آگاهی و بینش اجتماعی-سیاسی خود میتواند به بزرگترین نقطه ضعف امنیتی تبدیل شود. برای قدرتهای فاسد داخلی و استکبار خارجی، چه چیزی بهتر از تودههای ضعیفشده و تحمیقشدهی مردم وجود دارد؟
چه چیزی مردم را آنقدر ضعیف کرده که در دامان دروغهای تخیلی رسانههای توهمزدهی ضدانقلاب درگیر آشوب شوند؟
نقشآفرینی اجتماعی مردم درحکومت اسلامی، برخلاف آرمانهای انقلاب اسلامی، در این مدل به رأیگیریها محدود شده و رأیدادنشان هم وابسته به دوقطبی های تَکراری، وعدههای مشابه و هجمههای رسانهای خواهد شد.
وقتی مسائل پیچیده برای عموم مردم، کودکوار مطرح شود، کودکانی خواهید داشت که در فتنهها باید مواظبشان باشید؛ فکر مردم را به کار بیندازید تا ایشان خودشان از انقلاب، جمهوریت و اسلامشان دفاع کنند. این همان بصیرتیست که ازآن به عنوان گمشدهی فضای سیاسی ما یاد میشود. در این قصور، متهم شمارهی یک بیشک صداوسیما و نهادهای فرهنگیاند؛ اما نقش نهادهای مختلفی مثل دولت وشورای عالی امنیت ملی که محافظهکارانه مانع حرکت میشوند قابل انکار نیست.
اهداف طولانیمدت و دشوار همواره در معرض فراموششدن هستند؛ مخصوصاً آنهایی که یک جایگزین سادهی موقتی دارند.

تابهحال برای شما پیشآمده که یکی از وسایلتان نیاز به تعمیر داشته باشد اما شما موقتاً آن را به همان صورت و با وجود خرابی تحمل کنید یا به بیماری مزمنی دچار شوید که موقتاً آن را سالها به زور مُسکّن همراه داشته باشید؟ وضعیت ما در مورد امنیت چیزی شبیه به این حالت است؛ به بلوغ سیاسی رسیدن گروهها، اقشار و سندیکاها و برپایی اعتراضات مسالمت آمیز نیاز به زمان، حوصله و کنترل دقیق نهادهای مختلف دارد. چیزی که حوصلهاش را نداریم و به تأخیر میاندازیم؛ یا جامعه را با مُسکّنهای فرهنگی - بخوانید ضد فرهنگی- آرام و بیدندان میکنیم.
برگزاری اعتراض و تجمع میتواند محل ورود و موجسواری آشوبگران و مزدوران باشد، همانطور که شد. یا خوراک چند روز چند لاشخور سیاسی را تأمین کند اما نهایتاً در صورت کنترل، تأمین و پوشش رسانهای میتواند دوای درد مزمن ما شود.
حتماً برای شما هم سوال شده که تفاوت یک تجمع در منطقهی آسیا با تجمع دراروپا چیست؟ چطور تجمع در برخی مناطق با آشوب شروع میشود اما در دیگر کشورها آشوب محدود و از جانب همه محکوم میشود؟
از وجود دستی که منتظر غفلت شما و سیلی زدن به شماست نباید غفلت کرد؛ وقتی منافع گروههای قدرتمند و زیادی در به آشوبکشیدهشدن شماست همه چیز محتمل است. در کنار مزدوران، عنصر هیجان هم از عناصر مهم آشوب است؛ اما هردردی را درمانی هست. سعی کنیم در کنار کنترل عنصر مزاحم، پیشزمینههای موجسواری را حذف کنیم؛ زخمِ باز محل تجمع انگلها خواهد بود.
بسیاری از تجمعات فقط برای شنیدهشدن برپا میشود؛ کسانی که حس میکنند دغدغهشان میان نمایندگان و نامه نگاریهای ادارات نادیده و حقیر شمرده شده است، سعی میکنند آنرا به عرصه جامعه بکشند تا به مطالبه و تظلمخواهی عمومی تبدیل شود. نمونهاش تجمعات مالباختگان مؤسسات مالی است. متأسفانه این تجمعات تا زمانی که به درگیری منجر نشد خبری از آن در رسانههای رسمی منتشر نشد.

غیراز صداوسیما حضور مسئولان و وکلای ملت در تجمعات میتواند بسیار حائز اهمیت باشد. چه چیزی بهتر از تدارکدیدن مکانی برای اعتراض در کنار مجلس؟
پر رنگ شدن نقش احزاب، گروه های صنفی و صدور مجوز برای گروههای شناسنامهدار موجب خود کنترلی آنان خواهد شد. گروهی که صاحب یک تجمع باشد، مانع بدنامی و انحراف در اعتراضش خواهد شد. لیدرهای شناسنامهدار در برابر قانون و دستگاه اطلاعاتی پاسخگو خواهند بود؛ اما میان تجمعاتی مثل حوادث اخیر و سال 96 که با رهبریِ رسانههای ضد انقلاب برگزار میشود هر خشونتی قابل انتظار است.
در حدیثی به مضمون داریم که هرچند گناهکار، بین خود و خدایتان حریمی قائل شوید و ازآن تجاوز نکنید. آنکس که حریم و حد خود را بگذراند، دیگر در برابر خود حدی نمیبیند و چیزی برای ازدست دادن نخواهد داشت؛ چون حرمت حریم در ذهن او شکسته شده. در مقابل کسی که کرامتش حفظ شده دست به دیوانگی و خودکشی نمیزند.
حریم باید در جای مناسب قرار بگیرد؛ اگر دور باشد موجب بینظمی وخرابیمیشود و اگر زیادی نزدیک باشد کسانی را که لایق رانده شدن نیستند از خود عبور میدهد.
مردم ما در تلویزیونشان تجمع اعتراضی ندیده اند؛ آنقدری که تجمع برایشان یک تابوشکنی محسوب میشود. تابوشکن خود را گناهکار و یاغی میبیند و حریمی در برابر خود قائل نخواهد بود. او اگر رسماً طرد شود و حس کند آشوبگر خوانده شده دیگر دلیلی برای آشوب نکردن نخواهد داشت.

گاهی، حتی اگر بین گروهی از مردم آشوب کوچکی دادیم باید بگوییم شتر دیدی ندیدی!
استفاده از تجربهی دیگر کشورها میتواند در این مسیر کمک دهنده باشد. کنگره به دولت ایالات متحده اجازه داده که زمان، مکان و نحوهی تجمع را کنترل کند. محدود کردن مکان و محصور کردن آن میتواند مانع شروع درگیری یا گسترش آن گردد.
مشخصکردن مکانهایی برای این امر که تمهیدات امنیتی مناسب در آن تعبیه شده باشد، روشیست که تحت عنوان مناطق اعتراض در آمریکا و فیلیپین اجرایی شده است.
