محمدطه علینژاد؛ ورودی 97 مهندسی عمران
سال سوم دبیرستان بابت استرسهای ناشی از نزدیکی کنکور و چالشهایی از جنس روابط انسانی که برای هر نوجوانی در آن سنین به وجود میآید، مشوش شده بودم و البته به سختی افتادن برای عمل به برخی احکام به خاطر شرم از پرسیدن آنها. دوست هم نداشتم هیچ کدام را با هرکسی مطرح کنم؛ چون میدیدم بعضی از بچهها به راحتی درباره این مسائل صحبت میکنند و میخندند، اما بعداً خود آنها به خاطر بعضی حرفهایی که زدهبودند، مسخره میشدند. همچنین در ذهنم نگاهی به شخصیت آنها داشتم که دوست نداشتم خودم دچار همچین تصویری در ذهن دیگران بشوم. البته به جز همه اینها، حسی درونی هم داشتم که مانع از صحبت درباره چالشهای دوستانه و خصوصیام میشد.
معلم فیزیکی داشتیم که از دوران راهنمایی به شکلهای مختلف با ما در ارتباط بود؛ اردوهایمان را میآمد، یک سال مشاور بود و بعضی شبها هم ما را به هیئت میبرد. اتفاقاً در همین شریف هم درس میخواند. کلاً در مدرسه ما، برای هر نوع شخصیت، حداقل یک معلم یا مشاوری بود که همه بچهها با او بتوانند بهتر ارتباط برقرار کنند و در مدرسه آرامش داشتهباشند. یک شبی در ایام محرم، بعد از هیئت به آن معلم فیزیکم زنگ زدم و خواستم بیاید، تا مشکلاتم را با او مطرح کنم؛ اول گفت نمیتوانم، من الآن افسریه هستم و تو در اتوبان صدر، اصلا به هم نمیرسیم. با ناامیدی گوشی را قطع کردم، پیاده به راه افتادم. گذشت و بعد از پنج دقیقه معلم عزیزم زنگ زد و گفت: «طه، آدرس دقیق بده تا من خودمو بهت برسونم.» سریع از ترس اینکه یک وقت پشیمان نشود آدرس را فرستادم و همانجا پارکی پیدا کردم و نشستم. بعد از یک ربع که نمیدانم با چه سرعتی رانندگی کرده بود، به من رسید. همانجا روی چمن نشستیم و دو سه ساعت صحبت کردیم؛ از چالشهایی که با دوستانم داشتم تا مسائلی که هرچند با خجالت، ولی مطرح کردم؛ چون حس میکردم مطرح نکردنشان آرامشم را بیشتر تحت تاثیر قرار میدهد. اما او با عوض کردن ضمایر به سوم شخص، که برای من هم بسیار لذتبخشتر بود، جواب تمام سوالهایم را داد و مرا تا خانه رساند. هنوز هم مرور خاطره آن شب برایم آرامشبخش است. فردایش هم وقتی فیزیک داشتیم، معلم عزیزم با من طوری سلام و احوالپرسی کرد که انگار نه انگار دیشب درباره خصوصیترین مسائل زندگیام، با هم گفتوگو کردیم. این نهایت آرامش برای من بود؛ هم جواب پرسشهایم را گرفتهبودم و هم انگار هیچکس از آن مسائل باخبر نبود. الآن خود معلم شدهام و در ذهنم، خودم را روبروی خودم روی چمنهای پارک تصور میکنم و با خود فکر میکنم چرا من باید از رازداری معلمم خوشحال میشدم؟ چرا از بیپرده درباره این مسائل حرف زدن بدم میآمد؟ آیا اینها فقط احساسات تحمیلی از هنجارهای جامعه بود یا فطرت انسان به این نوع گفتوگوها با هرکسی راضی نمیشد؟ اصلًا برداشته شدن این حریمها و هنجارها واقعاً ضرری داشت؟

مطرح شدن بعضی مسائل، اگر کسی فردی را ببیند و به یاد آنها بیفتد بدترین اتفاق ممکن است. زیرا انسانی که میخواهد استعدادهایش شکوفا و به تبع دیده شود، توجه باقی به سمتی میرود که اتفاقاً نامربوطترین، به انسانیت انسان است. گفتوگو درباره این دست از مشکلات، تا جایی صحیح است که جلوی بروز استعدادهای انسان را نگیرد و با ایجاد کردن دلمشغولیهای شخصی، مانعی بر سر راه حضور اجتماعی انسان نشود. اما گفتمان شدن اینها، که به دنبالش تصور عمومی در جامعهای محدود، درباره این مسائل دارد، اتفاقاً توجه اجتماعی را به جای ویژگیهای انسانی (آن ویژگیهایی که به خاطرش انسان را از حیوان جدا کردهاند)، به این مسائل میکشاند.
هر عقل و فطرت انسانیای حتی بدون استدلال درک میکند صحبت از این مسائل، در صورتی که دو طرف تعرف عمیق و صمیمی و اعتمادی اطمینانآور نسبت به هم نداشتهباشد، امری مذموم است. (عموم جامعه با پدر و مادر، یکی از معلمها، برادر یا خواهر و یا روحانی محل چنین رابطهای دارند.)
یا اینکه یک طرف از یک جایگاه حقوقی و نه حقیقی مثل مجتهد علوم دینی یا متخصص این دست از علوم با فرد دیگر تخاطب کند؛ که حتی در آن صورت هم همجنس بودن هردو طرف ارجح است.
همانطور که از متن هم پیدا بود، ما به طور مطلق، مخالف گفتوگو درباره این مسائل نیستیم؛ اما هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد.
یادداشت؛ ویژهنامه مشترک نشریات ثمین، ریحانه و طلوع
فایل کامل این نشریه را در اینجا ببینید.