بسم الله الرحمن الرحیم
? «مسلمان امریکا»؛ چه عبارت عجیبی! اگر در ساحت منطق گویند که اجتماع نقیضین محال است، حال در ساحت اجتماعی-سیاسی دوست دارم بدانم که در به هم رسیدن این دو نقیض اجتماعی-سیاسی یعنی «مسلمان» و «امریکا» چه اتفاقی میافتد.

? در ابتدای کلام مقداری به پیشینه حضور تاریخی مسلمانان در آمریکا میپردازیم. طبیعتا با وجود دور بودن قاره امریکا از دیگر بخشهای جهان، پیشینه حضور مسلمانان در آمریکا نیز برای قرون اخیر میباشد منتها در روند اولیه مهاجرت به امریکا، اروپاییان سهم اصلی را داشتند و خیلی خبری از مسلمانان نبوده است. مهاجرت مسلمانان امری متاخرتر می باشد. پس هنگام بررسی عقبه هر مسلمانی که در آمریکا میبینید، نسبتا سریع به اجداد نزدیک او میرسید که به این کشور مهاجرت نمودهاند.
? دلیل این مهاجرت نیز در اغلب موارد، دوری از سختیهایی است که افراد در کشورهای خود متحمل گشتهاند و مهاجرت به امریکا را به عنوان راهی برای برون رفت از آن سختیها، برگزیدهاند. با این مقدمه، طبیعتا از نسل های اول مهاجران خیلی نباید انتظار اسلامگرایی و تحمل مشقت در این راه را داشت. این زمینه خود را در مقایسه رفتار نومهاجران با دیگر مسلمانان جا افتاده در جامعه امریکا، نشان می دهد. معمولا حرکات اسلام گرایانه برای مسلمانانی است که تاریخ مهاجرت اجداد خود به امریکا را دقیق نمی دانند!
? مسلمانان نومهاجر چه بروز مذهبی از خود دارند؟ مهاجرت این دسته تقریبا بدین معناست که نه با سیاست های دولت امریکا مخالفت شدیدی داشته اند و نه با فرهنگ امریکا؛ پس نه فعالیت سیاسی شدیدی از آنها خواهید دید و نه فعالیت اجتماعی (البته تک افرادی یافت میشوند که فعالیت اجتماعی یا سیاسی جدی داشتهاند منتها قاعده کلی به این صورت نیست). فعالیت های این دسته به حضور در مسجد، کمک مالی به فقرا و انجام برخی مناسک محدود می شود. البته بعضا کمک های مالی برای مسلمانان خارج از امریکا نیز جمع می کنند منتها فقط کمک مالی و نه هیچ همگرایی سیاسی-اجتماعی با آنان.

? اوضاع مسلمانان جا افتاده در امریکا مقداری متفاوت است. نسل های بعدی مهاجران، بیشتر از نسل های ابتدایی به بنیاد های اسلامی رجوع کرده اند و بعضا فعالیت هایی جدی و خارج از ساختار دولت امریکا انجام می دهند. اما واقعیتی که همیشه اسلامگرایان غیر امریکایی را به سوال واداشته این است که چرا هیچ جنبش مخالفی در امریکا نمی بینیم که مسلمانان رو حول یک هدف جمع کند؟ پاسخ بدین سوال را باید در روش برخورد دولت امریکا با مسلمانان و ویژگی های اجتماعی این کشور جست.
? نبود امامت: در اولین مرتبه این واقعیت مشهود است که رهبران اثرگذار و مبارزی در میان مسلمانان و حتی سیاهپوستان وجود ندارد؛ البته بهتر است بگویم که نمی گذارند وجود داشته باشد. هنگامی که یک شخص امریکایی از خود استعداد رهبری یک جمع مبارز را نشان می دهد، دولت امریکا در وهله اول اقدام به تخریب شخصیت عمده او می کند. به طور مثال عبدالعلی موسی، امام یکی از مساجد در واشنگتن که سر سازگاری با دولت امریکا نداشت، به شیوه های مختلفی مورد تخریب همه جانبه قرار گرفت؛ از نسبت شیعه دادن به او برای تخریبش در مقابل اهل سنت و در طرف مقابل تاکید بر سنی بودن او برای فاصله انداختن بین او با شیعیان تا ایجاد روزانه درگیری های کاذب در مسجد او و حتی تخریب سرویس های بهداشتی مسجدش. این تخریب های نرم درباره رهبران بالقوه به صورتی جدی دنبال می شود منتها اگر جایی این اقدامات نرم به نتیجه نرسد، قبل از شکل گیری هر نوع اجتماع جدی مسلمانان (و سیاهپوستان)، آن شخص به صورت سخت حذف می شود. از قتل جان افریکا و همراهانش به وسیله بمبگذاری محل سکونت شان در فیلادلفیا بگیرید تا قتل مشکوکانه مالکوم ایکس و زندان های چند ده ساله برای افراد مختلف.

البته دولت امریکا فقط به جلوگیری از شکل گیری رهبران اکتفا نمی کند بلکه خود دولت، اشخاصی که کاملا همسوی با دولت هستند را با رسانه های بسیار پر تعداد خود (که تقریبا برای هر سلیقه ای یک رسانه موجود است) به شخصیت هایی اثرگذار در جامعه مسلمانان و سیاهپوستان بدل می کند. همین رهبران به اصطلاح مسلمان در جریان اعتراضات ضد وال استریت، مسلمانان را دعوت به صلح و آرامش(!) می کردند.
? غل و زنجیرها: عجیب است که عموما نمی دانیم در امریکای لیبرال، دو نهاد به اسم ISNA و ICNA وجود دارد که هر مسجدی بخواهد تاسیس شود باید زیرمجموعه آن دو باشد. حتی هر سخنرانی بخواهد در مسجدی حضور پیدا کند باید توسط این دو نهاد همسو با دولت، تایید شود و گرنه اجازه سخنرانی نخواهد داشت. اشخاص اگر مقداری خلاف جهت دولت سخن بگویند، دیگر اجازه سخنرانی ندارند. منتها از آن سو، شرایط برای سخنرانان مورد تایید این دو نهاد مهیاست؛ از سراج وهاج و حمزه یوسف بگیرید تا زید شاکر. سخنرانانی که کاملا با دولت هماهنگ می باشند و علاوه بر مسجد خود، برای سخنرانی در شهرهای مختلف نیز دعوت می شوند. البته صحبت درباره این دو نهاد، خود مجال مجزایی میطلبد اما به صورت خلاصه باید گفته شود که با یک روند تاریخی تلخ، این دو نهاد که ساخته خود مسلمانان بود، به یکی از وسایل کنترل مسلمانان توسط دولت بدل گشته بدون اینکه بخواهد هزینه این کنترل به پای دولت نوشته شود.


? مخدر معنوی: 5 دهه پیش، خطر سلفی ها و سیاهپوستان مبارز که ابایی از مبارزه مسلحانه نیز نداشتند برای دولت زیاد شده بود. اقدام مقطعی دولت امریکا ترویج مواد مخدر در مناطق مورد نفوذ این جریان بود منتها این جنس اقدامات صرفا مقطعی است! مخدرهای معنوی قطعا اثر خارق العاده تر و ادامه دار تری دارند. دولت امریکا برای حذف سلفی ها در بین آنان تبلیغ کرد که «جهاد اکبر مبارزه با نفس است و بهتر است خودتان را بسازید تا جامعه را.» ترویج اسلام منهای سیاست در بین مسلمانان توسط رسانه ها و رهبران قلابی تا جایی پیش رفته است که طبق برخی برآوردها، در سال 2019 اکثریت قاطع مسلمانان امریکا طرفدار قانون ازدواج همجنس گرایان بودند. مسلمانان امریکا حتی در انتخاباتها نیز حضور جدی دارند و جزو سبد رای دموکراتها به شمار میآیند. به طور مثال در همین انتخابات اخیر، مسلمانان جزو سبد رای بایدن بودند و استفاده از نمادهای اسلامی توسط شخص بایدن حتی در مناظرات، امری مشهود برای ناظران بود.
? نفوذ: به باور بسیاری از فعالان مسلمان، دولت امریکا عناصر خود را در جنبش های مختلف اسلامی نفوذ می دهد تا آنان سمت و سوی اصیل جنبش ها را به بیراهه بکشانند. البته این بیشتر تحلیلی است از آنچه تا به حال بر سر جنبش هایی مثل امت اسلام و البته دیگر جنبش ها آمده تا خبر.

? امانیسم: فردگرایی در انسان شناسی غرب، یکی از اصولی ترین مفاهیم است تا جایی که ارزش های اجتماعی نیز نهایتا به دلیل تاثیرات فردی ارزش گذاری می شوند. فرهنگ امریکا به عنوان نماد تام تمدن غرب، بیشترین اثر را از این مفهوم پذیرفته است. در چنین بستر فرهنگی، جمع شدن افراد حول یکدیگر آنقدر سخت می شود که حتی در یک شهر امریکا، شاهد چند ده نماز جمعه خواهید بود؛ نماز جمعه هایی پر تعداد با نمازگزارانی کم تعداد!

? در جمع بندی کلام لازم است اشاره کنم که دولت ایالات متحده امریکا در مواردی حتی برای مسلمانان مسجد هم ساخته است منتها مساجدی که صاحبان سمع از ماذنه های آنان فقط «الله» را می شنوند و نه «لا اله الا» را.
مصاحبه پایگاه شعوبا با آقای برنا دانش
مصاحبه بسیج شریف با خانم مرضیه هاشم
@OmatVahedeh