مردم، به مثابه یک خطر؟!
هر نهضتی که از متن ملت برخاسته، برای تداوم نیاز مداوم به سه رکن مردم، رهبری و عقیده دارد. در این میان، بین مردم و عقیدهی نهضت باید وحدت بلامنازع باشد؛ اگر در مسیر پیشروی نهضت کوچکترین ناهماهنگی در این وحدت به چشم بخورد همین رخنه کوچک ممکن است روزی تبدیل به شکافی عمیق شود و چه بسا زمینهی شکست و انحراف را حاصل آورد. طبعا هر جریان، هر مکتب فکری و هر شخصی که در مسیر ایجاد این رخنه گام بردارد و حرکت کند، احتمالا از اساس، یا هدف نهضت را نمیدانسته و فراموش کرده و یا منافع شخصی و جریانی بر منافع نهضت و ملت ترجیح دادهشده.
در نگاه بنیانگذار انقلاب اسلامی، هر آن کس که در نهضت دارای مسئولیتی است تکالیف بسیاری نسبت به مردم دارد زیرا این مردم برای تحقق انقلاب حاصل از عقیده هر آنقدر که توانسته از خود گذشته. در این نگاه شریک دانستن مردم در حکومت و شرکت دادن آنها در همه امور از جمله راهکارهایی برای ادای دین به مردم است. طبیعتا منظور از مشارکت، صرفا مشارکتهای کلاسیک که در چارچوب انتخابات، احزاب و نهادهای مدنی و خیریه انجام میشود نیست؛ بلکه مشارکت جدید در قالب حرکتهای شهروندی و جنبشهای مردمی و... نیز مدنظر است.
بحران معنا
برای آنکه آن رخنه شکل بگیرد و فلسفه مردم رو به خاموشی گراید از بهترین راهها عدم شفافیت و وجود تناقض در رفتار و گفتار کسانی است که مسئول به تحقق رساندن اهداف نهضت و توجه به ملتاند. زوال فلسفه مردم، جامعه را با بحران معنا مواجه میکند و در فقدان فلسفه مردم برایِ ایجادِ کنش، جامعه ترجیح میدهد در لاک خود فرو رود و آن اهداف را به فراموشی بسپارد. این وضعیت به انفعال جامعه و کاهش نقش جامعه میانجامد و فلسفه مردمی که آمده بود تا جامعه را به اصلیترین رکن تبدیل کند، تنها به ابزار بودن جامعه میانجامد و جامعه در نهایت، خود را ابزاری منفعل و بیرمق مییابد.
پنبهای به نام رفاه!
محیط یکی از اصلیترین عوامل از یاد بردن و تغییر در نوع نگاه، نوع تفکر و جنس اهداف است. برای تحقق یافتن اهداف و عدم دوری از آنها نیاز به مبارزه همیشگی است و الفبای این مبارزه، چشیدن محیطی است که برآمده از بطن جامعه است. «تنها آنهایى تا آخر خط با ما هستند که درد فقر را چشیده باشند.» بهترین ترسیم کننده این الفبا است. اگر سردمداران این مسیر دچار سبک زندگی رفاهگونه شوند دیگر دردی را نخواهند شنید، به گونهای که انگار بدون آنکه متوجه شوند پنبه نرم رفاه در گوش آنان فرو رفته و جز صدای ذهن خود را نمیشنوند؛ افرادی که یا از ابتدا درگیر رفاه بودند یا رفاه در طول مسیر نهضت آنها را به خود درگیر کرده و ارادهی آنها را سست کرده. نتیجه آن میشود که هر حرکتی که صورت گیرد، در جهت آن صدای ذهنی و به دور از درد جامعه است و ملت همانگونه که اشاره شد هم تبدیل به ابزاری میشوند در راستای اهدافی غیر از منافع نهضت و ملت و هم به مثابه خطر و مانع در راستای اهدافشان تلقی میشوند. اگر هم مخالفتی صورت گیرد یا این پنبه مانع از شنیدن دردها میشود یا اگر صدای فریادها آنقدر بلند باشند که صدایی از این مانع عبور کند خیلی به آن توجه نمیشود و چون جامعه جز ابزاری انگاشته نمیشود سعی میشود تا حد ممکن این صداها خاموش شوند. «آنهایى هم که تصور مىکنند سرمایهداران و مرفهان بىدرد با نصیحت و پند و اندرز متنبه مىشوند و به مبارزان راه آزادى پیوسته و یا به آنان کمک مىکنند آب در هاون مىکوبند.»
بازگشت به سوی ...
اینکه مردم در دید برخی سیاهی لشگری باشند که فقط در کارهای محدود انتخابی مشارکت داده شوند و تنها به درد پر کردن مجالس و سالنها و فعالیتهای ما میخورند تا بتوانیم برچسب مردمی به آن فعالیتها بزنیم به شدت از مکتبی که با آن انقلاب 57 رخ داد به دور است. مردم به عنوان رکن اصلی، یعنی رجوع منظم و همیشگی -نه انتخابی- به آرای مردم و مشارکت دادن آنان در ادارهی جامعه است و این با معنای تماشاگر بودن و مشارکت انتخابی زمین تا آسمان فرق میکند.
قبل از آنکه آن بحران معنا با فعالیتهای برخی خائنین نهضت اوج یابد و آن، وحدت بین مردم و نهضت و عقیده را خدشهدار کند باید برخی به اصطلاح مصلحتها را کنار گذاشت و هر آنقدر که میشود جلوی خسارت بیشتر و جلوی عامل دوری ملت از نهضت را پیش از آنکه دیر شود گرفت. امید به اصلاح آب در هاون کوبیدن است.
پیش از آنکه کارمان به نوش داروی بعد از مرگ سهراب رسد باید به مکتبی بازگردیم که با آن در سال 1357 انقلاب کردیم و اصول مردممحوری و مشارکت «پذیری» حداکثری را بازیابی کنیم و آن جریان فکری و آن جریانی را که با فراموشی آرمانها و جدا کردن جامعه از انقلاب به انقلاب خیانت میکند را گرفت...
