افایتیاف(FATF) واژه ای است که در سالهای اخیر بارها شنیدهایم!
سوالی که کشور ما با آن درگیر است این است که پیمان پولی مالی افایتیاف را کامل اجرا کند یا نه؟
قبل از اینکه به این سوال بتوانیم جواب بدهیم، باید سعی کنیم شناخت دقیقی از این پیمان به دست بیاوریم.
گروه ویژه اقدام مالی یا به اختصار fatf یک سازمان بین دولتی است که مأموریت خودش را مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریست قرار داده است.
یعنی به زبان ساده میخواهد کاری بکند که آدم بدها نتواند با خیال راحت پول های خودشان را در شبکه بانکی جابهجا بکنند.
برای این هدف خلاصه ایدهای که دارد این است که به هر تراکنش بانکی که شک میکند میرود و آن را بررسی میکند!البته برای انجام این کار باید کشورهای مختلف همکاری لازم را انجام بدهند؛ مثلا اگر به تراکنشی در یک کشور شک کردند که پول شویی یا تامین مالی آدم بدها(تروریست) هست باید آن کشور تراکنش را بررسی کند و شفاف سازی انجام بدهد که این تراکنش چه وضعیتی دارد و اگر تراکنش ناسالمی بود با آن برخورد بکند و آن فرد ناسالم را از شبکه بانکی حذف کند.
حالا کشورهایی که با fatf همکاری کردند میشوند بچه های خوب و سفید. آنهایی که یک جاهایی لایی کشیدند میشود خاکستری و آنهایی که برای افایتیاف اثبات نشده که تامین مالی تروریست نمیکنند(یعنی اطلاعات لازم را به افایتیاف نداند) یا مطمئن شده است که تامین مالی تروریست میکنند، آدم بد و سیاه میشوند!الان آدم بدها فقط ایران و کره شمالی هستند!حالا سوالی که پیش میآید این هست که خب مهم نیست ما از نظر یک جایی آدم سیاهی باشیم که چی؟
خب اتفاق جذابی که رقم میخورد این هست که اگر شما با یک جای مشکوک و سیاه معامله کنید در این صورت شما هم سیاه مشکوک میشوید! پس کشورها و جاهایی که سفید هستند نمیخواهند خودشون رو به درد سر نیندازند و با یک جای سیاه مبادله کنند تا به آن مشکوک بشوند. وقتی کشوری سیاه یا آدم بد میشود تقربیا در مبادلات رسمی بانکی دچار مشکل میشود چون که همه دوست دارند از نظر افایتیاف سفید باشند.
سفید بودن یا نبودن از نظر افایتیاف به این دلیل مهم است که همه دنیا آن را به عنوان مرجعی معتبر پذیرفته اند و یکی از مواردی که قبل از مبادله بررسی میشود این است که طرف معامله آدم خوبی است یا نه(از نظر سلامت مالی).برای اینکار همه به fatf رجوع میکنند و اعتماد دارند چون که آن رفته بررسی کرده که این فرد پولشویی کرده است یا نه و مرجع سالم بودن یا نبودن از نظر مالی، fatf است!
حالا چرا ما داخل لیست سیاه fatf هستیم؟چه کار کنیم که ما را fatf از لیست سیاه خارج کنند؟
خب ماجرا برای ایران از اینجا شروع میشود که بخش خوبی از کشور ما از نظر افایتیاف تروریست و آدم های بد هستند. مثلا همه آن ها که داخل لیست تحریمی سازمان ملل هستند یا مثلا همه آنها که داخل لیست گروه های تروریستی سازمان ملل هستند! پس طبق تعریف آدم بدها ما چه افایتیاف رو بپذیرم چه نپذیریم آدم بد داستان هستیم!پس تا وقتی که ما داخل لیست تحریمی سازمان هستیم تا وقتی مثلا سپاه عضو گروه های تروریستی است ما هر کاری کنیم باز هم سیاه هستیم!(کره شمالی با وجود همکاری هنوز هم سیاه است!) پس مقدمه پذیرش fatf لغو "همه" تحریم ها هست که این امر و این شرایط در حال حاضر اصلا فراهم نیست و حتی بعد از برجام هم فراهم نبوده است چون که با توافق برجام تحریم های هستهای فقط لغو شده بود.
پس fatf خوب هست اگر ما دیگر تحریم نباشیم و دیگر از نظر سازمان ملل تروریست نباشیم! اینکه ما با دنیای خارج مشکل مبادلاتی داریم به خاطر تحریم هاست نه fatf. تازه با تصویب fatf پازل تحریم ها تکمیل میشود و چون که ما باید تراکنش های مشکوک را شفاف سازی کنیم و راه دور زدن تحریم ها را با دست خود از بین ببریم و با رصد تراکنش های بانکی ما میتوانند جاهایی را که با نهاد های تحریمی معامله کردند را شناسی کنند و همه آنها را نیز تحریم کنند! لذا در شرایط کنونی کشور تصویب افایتیاف دردی را دوا نمیکند بلکه به مشکلات ما اضافه میکند و شرایط تحریمی را برما سخت تر میکند
