سمیه اصلانی؛ ورودی 98 مدیریت آموزشی دانشگاه امام صادق (ع)

اِلاگاندرسون، یکی از هزاران دختری است که به دنبال زندگی متفاوتی است؛ دختری ۱۳ ساله که در ۱۱ سالگی بخاطر نیافتن شلوار مناسبی توسط خواهرش که تنگ یا کوتاه نباشد و برخورد فروشنده، به یک فروشگاه لباسفروشی به نام نردستروم نامه مینویسد و از فروشندگان میخواهد لباسهای مناسبتری بفروشند. هر چند، چندماه بعد نامهای از فروشگاه دریافت میکند مبنی بر عذرخواهی و اینکه دنبال راه حلی برای این مشکل هستند، این خبر در روزنامهها و مجلات مختلف انعکاس یافته و مصاحبههای رادیویی و تلویزیونی فراوانی با اِلا و آقاي پیت نوردستروم صورت میگیرد. در مصاحبه باCNN آقای نوردستروم اعلام میکند که از نامهٔ اِلا تعجب نکرده چون سالهاست که شکایات مشابهی را از دختران نوجوان دریافت میکند.
ما از طریق کتاب خانم «وندی شلیت» با اِلا آشنا شدیم. بنظر وی، علت اینکه مسئلهٔ اِلا سریع از اذهان پاك نشد و مورد توجه واقع شد، این بود که نامهٔ وی، حرف دل افراد زیادی بوده است. او در خصوص انگیزهٔ نوشتن کتابش نیز میگوید:
«حدود ده سال پیش متوجه شدم تمایل بسیاري از زنان جوان به برقراری روابط جنسی کوتاه مدت(موقت/ نامشروع) کاهش یافته، در حالی که مجرد بودم، تصمیم گرفتم در دفاع از عفت جنسی دست به قلم شوم.
من بیش از ۱۰۰ مصاحبهٔ عمیق با دختران و زنان جوانِ ۱۲ تا ۲۵ ساله، ۱۵ مصاحبه با مردان جوان، بیش از ۳۰۰۰ میل رد و بدل شده با جوانان و نوجوانانی که با سایت من در ارتباط بودند، با پیش زمینههای مختلف نژادي، اقتصادي و دین، داشتم. اما چیزي که پی در پی از زبان همه میشنیدم، ناراحتی آنها از پیدایش یک سري الگوهای تازه در جامعه بود.
هدف من این نیست که به کسانی که میخواهند زندگی بی قیدوبندي داشته باشند، حمله کنم بلکه قصد دارم گزینههای بیشتري را فراروی جوانان قرار دهم؛ جوانانی که به نظرم به خاطر گزینههای محدودی که در دسترس آنها قرار دارد، رنج می کشند.»
کمی از شرایط اجتماعی که عنوان میکنید برایمان بگویید؟
«آنچه در جامعه میگذرد، خواهید خواند. ما از نظر فرهنگی در لحظهٔ حساسی قرار گرفتهایم. دو حرکت به طور همزمان در جامعه جریان دارد؛ یک سمت افزایش بيماریهای مقاربتی، موسیقیهای زننده و خشن، عروسکهای بیش از اندازه تحریک کننده برای کودکان و چیزهاي مشابه که روز به روز بیشتر میشوند و اما به رغم وجود این موارد، یک شورش نیز آغاز شده است. روشن است یکی از دلایلی که مرا به نگارش این کتاب ترغیب کرد، صحبتهایی بود که با این زنان جوان شورشگر داشتم. امیدوارم شما هم از مطالعه دربارهٔ آنها لذت ببرید.
حتی اگر بتوانم فقط یک نفر را که قصد داشته احساس «دختر عفیف» را به سُخره بگیرد و تحقیر کند، قانع کنم که در رفتار خود تجدیدنظر کند، همهٔ زحماتی که کشیدهام، ارزشمند بوده است.»
به کودکان و عروسکهای مبتذل اشاره کردید، چه ارتباطی با موضوع کتابتان دارد؟
آمریکا در فوریه ۲۰۰۷ ،یک گروه ضربتی را برای بررسی گرایش دختران به مسائل جنسی، پایه گذاری کرد. در گزارشی که منتشر شد، انجمن روانشناسی، نگرانی خود را حتی در مورد شکل ظاهری مبتذل عروسکهای براتز و تأثیر آن بر کودکان ابراز کرد. در بخشی از این گزارش آمده :«عروسکهای براتز در پوششهای تحریک کننده و مبتذل مانند دامن کوتاه، جورابهای ساق بلند توری و شالپر عرضه میشوند. نگران کننده است عروسکهایی در سن ۴-۸ سال تولید شده که از لحاظ جنسی شبیه بزرگسالان است.»
وقتی از ابتدا، در یک دریاچهٔ لبریز از مسائل جنسی شنا میکنی، دیگر نمیتوان گفت کم کم نوک پایت را فقط در آبهاي قسمت بزرگسالان بگذار. دیگر مسائل جنسی، برای این افراد راز آلود نیست. از همان اول انتظار دارد همه چیز با مسائل جنسی آمیخته باشد و این به نظر من جنایت بزرگی است. بسیاري از دختران اصلًا دوران کودکی را تجربه نمیکنند.
یعنی شما با دادن آموزشهای جنسی به کودکان مخالف هستید؟
باید از خود پرسید آیا مانع تراشی برای طرح بحث تناسب سنی برای مسائل جنسی، بکاربردن پوشش مناسب و... واقعاً دختران را در برابر آسیبها نگه میدارد یا باعث پدید آمدن قربانیان بیشتر میشود؟ ما تصور میکنیم تنها دلیل حفظ حریم خصوصی، خجالت کشیدن از چیزي است. اینکه گفته میشود با بدن خود راحت برخورد کن، صنعت جدیدی را با خود آورده است: آموزش مسائل جنسی به کودکان در سالهای اولیهٔ دبستان و حتی آنهایی که هنوز به سن دبستان نرسیدهاند. دور از انتظار نیست که والدین تصور کنند با بمباران فرزندانشان توسط واژههای جنسی، آنها زودتر وارد زندگی شوند و نسبت به این مسئله حس خوبی داشته باشند.
اما من فکر نمیکنم این طرز تفکر بتواند در برابر بررسیهای دقیق، دوام بیاورد. شاید روزی فرا رسد که دیگر اَموزش زود هنگام مسائل جنسی، عاقلانه به نظر نرسد. در عوض شاید عاقلانهتر آن باشد که براي محافظت از معصومیت فرزندانمان بیشتر بکوشیم.
تیتری در کتاب دارید تحت عنوان «توجه بیش از اندازه به ظاهر و غفلت از خود»
شاید از ابتدا در مورد جسم خود اشتباه فکر میکردیم. آدم و حوا پس از تناول از درخت ممنوعه و از دست دادن پوشش خود، براي حفظ کرامت انسانی خود، به سرعت خود را پوشاندند. آنها میخواستند نشان دهند هنوز هم مهمترین بخش وجود آنها همان روح است که از جانب خدا آمده است. این روزها از اینکه کسی به ما بگوید: «چه خوش اندام هستی» خوشمان میآید و تشکر میکنیم. اما آیا آزادی که به دنبالش هستیم این است؟ ما به ارزیابیهای سطحی دیگران خو گرفتهایم و کم کم احساس میکنیم جا به جا شدنی هستیم. (ظاهرمان را به جاي خود حقیقی مان نشاندهایم). شاید جاي تعجب نباشد که اعتماد به نفس پایین، عمومیترین مشکل یک زن پست مدرن است. ما انقدر عادت کردهایم فقط به جنبهٔ ظاهری خود توجه کنیم که تقریباً از خود حقیقیمان غافل شدهایم.
نسلی که از آزادیهای بی حد و حصر به ستوه آمده و میخواهد طعم شیرین دیگری را بچشد، نسلی جدید در جامعهٔ آمریکاست. نسلی که«وندي شلیت» مسیحی و«نانسی لی دموس» یهودی در کتاب مشترک خود، با عنوان «دختران به عفاف روی میآورند» که سال ۲۰۰۷ در آمريکا منتشر شده، از آن پرده برمیدارند. در مصاحبهٔ نمادین فوق که پاسخهای آن با اندک تصرف از متن کتاب انتخاب شده، پای بخشهایی از کتاب و دغدغههای نویسنده نشستیم. شلیت بارها با معرفی موارد و مثالهایی مانند ساخت مستندی به نام «یک انقلاب عفیف» سال ۲۰۰۶؛ که در آن دختران دیدگاههای جالبی دربارهٔ مدهای جدید دارند و حتی حاضر نیستند مدلهای جدید بدننما را استفاده کنند، سعی دارد نشان دهد که علیرغم روند کنونی که شاهد هنجارشکنیهای ارزشی در جامعهٔ آمریکا هستیم، ظاهراً میل به عفاف نیز به همان صورت در حال افزایش است.
مقاله؛ ویژهنامه مشترک نشریات ثمین، ریحانه و طلوع
فایل کامل این نشریه را در اینجا ببینید.