«ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیرو ما بانفسهم» (رعد-۱۱)
خدا سرنوشت قومی را تغییر نمیدهد مگر زمانی که خودشان تصمیم بگیرند که سرنوشتشان را تغییر بدهند.
میدانیم که هرکشوری بر اساس قوانینی پایهگذاری شده و مجری این قوانین، رئیس جمهور آن کشور است. میدانیم اگر در نظام جمهوری اسلامی ایران، دولتی ناکارآمد باشد، اقتدار اسلام زیر سؤال خواهد رفت. میدانیم که باید دولتی کار را به دست بگیرد؛ پس مردم باید اجماع کنند و انتخاب نمایند، یعنی میثاق ببندند و میدانیم که بعد از این میثاق، اولین کسی که متعهد به این میثاق میشود، رهبری است حتی اگر مردم فریب خورده باشند. بنابراین مسئول سرنوشت مردم، فقط خود مردم هستند.
مراجعه به تاریخ:
اگر ماجرای صفین در زمان حضرت علی(ع) را مرور کنیم، میبینیم که دقیقاً این موضوع رخ داد و هنگامی که مردم بعد از حکمیت، متوجه شدند که فریب خوردند، نزد امام آمدند و به ایشان گفتند چرا حرف ما را گوش دادی، باید توبه کنی!
از طرفی دولت در دین مردم نیز تأثیرگذار است. اگر انتخاب بد کنیم در تمام سیئات دولت شریک هستیم و برعکس.
مراجعه به تاریخ :
همانطور که میدانید، انتخاب خلیفهی سوم، در شورایی شش نفره بود؛ در واقع رأیگیری شد و بنا، براین بود که اگر آرا مساوی شد، ختم کلام و نقش تعیین کننده، برعهدهی عبدالرحمانبنعوف باشد. یعنی او حق «وتو» داشت و به هرکسی رأی میداد، همان شخص خلیفه میشد.
عبدالرحمن، ابتدا نزد امیرالمؤمنین آمد و گفت به شرط «عمل به قرآن» و «سنت پیامبر» و «سیرهی شیخین»، به تو رأی میدهم و تو خلیفه خواهیشد. امیرالمؤمنین، فقط عمل به قرآن و سنت پیامبر(ص) را قبول کرد اما هرگز عمل به سیرهی شیخین (ابابکر وعمر) را نپذیرفت؛ پس عبدالرحمن به سراغ عثمان رفت و او هر سه شرط را بیدرنگ پذیرفت.
بعد از آنکه عثمان خلیفه شد، فوراً بنی امیه را بر امور مسلمانان مسلط کرد به گونهای که حضرت امیر، در تعبیری میفرمایند:«بنی امیه چونان شتران گرسنه که به علفهای بهاری رو میآورند، بر بیت المال مسلمین چیره گشتند...». در نتیجه، در زمان خلافت عثمان، مشکلات و بلاهای بسیاری بر سر جامعهی پهناور اسلام آمد تا جایی که مردم، علیه او شورش کردند و بهرغم مخالفت وحتی مقابلهی امیرالمؤمنین، عثمان در آن شورش کشته شد. این در حالی بود که قبل ازشورش، عدهای از اصحاب رفتند که عثمان را نصیحت کنند؛ مثل ابوذر، عبداللهبنمسعود و خود عبدالرحمنبنعوف، که خلیفه با هرکدام به نحوی برخورد ناشایست کرد. مثلاً ابوذر را تبعید کرد و عبدالرحمنبنعوف را کتک زد و بیرون کرد. بعداً عثمان برای دلجویی به عیادت عبدالرحمن رفت که عبدالرحمن از او روی برگرداند و گفت:«مابه تو رأی ندادیم که با جامعهی مسلمین این کارها را بکنی، قرار ما این نبود...»
در ادامه امیرالمؤمنین، به عیادت عبدالرحمن رفته و انتخاب غلط او را یادآور شده و فرمودند:«همهی این اتفاقات، نتیجهی رأی تو بود». عبدالرحمن گفت:«من پشیمانم و از رأی خود به خلیفه، روی گردانم و راضی به هیچ یک از اقدامات وی نیستم».
مولاعلی(ع) در بیان اینکه پشیمانی دیگر فایده ندارد، فرمودند: «تو در تمام اقدامات او شریکی! چه بخواهی! چه نخواهی!»
