
"آزاده نامداری درگذشت."
این خبر روز هفتم فروردین 1400 است. خبر را وقتی خواندم که درجه تب بیمارم پایین نمی آمد. قند خونش بالا نمی آمد. بیمارم میخواست بخوابد و همکاری نمیکرد. آخرین بار سر این که تب سنج را بگذارم زیر بغلش قشقرق به پا کرد و تصمیم گرفت اسباب بازی هایش را کنار تختش بچیند و در زاویه صد و سی درجه تختش چشمانش را ببندد و بخوابد. خبر را شنیدم و در واتس اپم دیدم. همدردی خیر. دیگر آنقدر دنیا دیده شده ام که بدانم هر کسی در این دنیا درد خودش را دارد و این که بتوانم عین دردی را که شخص دیگری تجربه میکند، تجربه کنم، محال است. انگار برای هر کسی، دردهایش متناسب با خودش طراحی شده است. حتی در مورد موضوع های مشترک. مثلاً همین مرگ. درد من در مواجهه با مرگ و از دست دادن با درد دیگری متفاوت است. برای همین است که فکر میکنم اساساً "همدردی" وجود ندارد و یک مفهوم بیش از حد انتزاعی است. اما "همدلی" قطعاً وجود دارد. این که دلت را جای دل دیگری بگذاری و بدون قضاوت از دید او به دغدغه ها و دردهایش نگاه کنی. بالاخره روز هفت فروردین 1400 با دلشوره و خستگی گذشت. امروز که بیدار شدم، دیدم همه جا از "آزاده نامداری" گفته اند. راستش برای من اصلاً مهم نیست که بود و چه شد. چنان مرگ های حزن انگیزی در زندگی هر کسی میتواند رخ دهد که فکر میکنم پرداختن به موضوع مرگ دیگری، به خصوص دیگری های نامدار، فقط میتواند با انگیزه دیده شدن باشد یا مثلاً برای در میان گذاشتن افکار. اما در بین همه توئیت ها و پست های اینستاگرامی، دو پیام توجه مرا جلب کرد. پیامی با این محتوا که دنیا با بچه هایی که در کودکی پدر و مادرشان را از دست میدهند خوب تا نمیکند. ...و من چقدر با تک تک واژه های این جمله کوتاه همدلم. چقدر آن را تجربه کرده ام. چقدر آن را دیده ام. پیام دیگر هم هشداری در مورد این که بین افسردگی و خودکشی ارتباط تنگاتنگی وجود دارد و سگ سیاه معروف افسردگی، خودش را موذیانه پشت لبخندها و هیجانات دیگر پنهان میکند. اینطور است که شخصی مثل "آزاده نامداری" اوایل نوروز 1400 ویدئویی شاد و پرانرژی از خودش، دخترش و سفره هفت سینش پخش میکند و چند روز بعد ممکن است جسدش را در خانه اش پیدا کنند. من نمیدانم مرگ او خودخواسته بوده یا نه، اما این هشدار دلم را لرزاند. کلمه لرزش کم است برای توصیف آن چه در دلم میگذرد. انگار واقعیت آینه گرد و خاک گرفته ای در گوشه ای شلوغ از انباری ذهنم باشد و خیلی وقت باشد که سراغش نرفته باشم. آنقدر در شلوغی انباری و حجم وسایل به دردنخور مانده باشد که اصلاً یادم رفته باشد آن آینه، آن واقعیت وجود دارد. بعد یکباره، کسی برود در انباری، آینه را پیدا کند. دستمالی به آن بکشد. تمیز و نویش کند و برش دارد بیاورد بگذاردش صاف روبرویم. هان! آینه ات را پیدا کرده ام. حالا من از زیر تلی از آوار سرم را بیرون آورده ام، به دور و برم نگاه میکنم. آن دورترها مادرم نشسته دارد با محمدامین بازی میکند. چند متر آن طرف تر پدرم عینک ذره بین اش را گذاشته نوک بینی اش و کتاب کلفتی را در دست دارد. با فاصله زیاد، همسرم پشت کامپیوترش نشسته و صفحه گوشی اش را بالا پایین میکند. رفیق کودکی هایم، برایم پیام صوتی در واتس اپ گذاشته و خودم.... و خودم هاج و واج، بین تلی از خاک، مثل دوربین زیردریایی، سر میگردانم و به هر کدامشان که زل میزنم یک نفر سطلی از دلشوره در دلم خالی میکند. در برابر این تصویر که تمامش به کوتاهی یک پلک زدن از سرم میگذرد، هیچ واکنشی نمیتوانم نشان دهم. مگر اولین بار است؟ تمام راه خانه تا مسیر کار را با همین دلشوره میگذرانم. مگر اولین بار است که می فهمم چقدر از مرگ میترسم؟ باشد. تو بگو اگر زندگی را به تمامی زندگی کنی، مرگ زشتی ندارد. اما تو خود بگو، مرگ مادرِ کودکی نوباوه زشتی ندارد؟ حالا هر چقدر هم مادر، زندگی کرده باشد. اصلاً مگر نه این که جناب شاملو میفرماید: "بودن به از نبود شدن." من اما از ویرانی بازماندگان خبر دارم. چه اهمیتی دارد آن که میرود بازیگر و فوتبالیست و مجری باشد یا زنی روستایی. چه اهمیتی دارد آن که میرود در زمان رفتنش اسمش به زبان همه باشد یا نباشد. چه اهمیتی دارد روی سنگ قبرش چه مینویسند؟ مهم این است که او رفته است و چیزهایی از او به جا مانده است. کسی رفته است و رفتن پیوسته درد دارد. به خصوص برای کسی که سنش به درد کشیدن قد نمیدهد. به خصوص برای کسی که قرار است با دردش بیشتر زندگی کند. بله. آزاده نامداری درگذشت. کسان دیگری هم درگذشتند و کسانی بازماندند و هر کدام در مواجهه با مرگ به روش خودشان درد کشیدند و حفره عزیز قلبشان را شعله ور نگه داشته اند. که آتشی که نمیرد همیشه در دل ماست.