غایت زندگی!
"زندگی نمی‌تواند خود را تسلیم عقل کند، زیرا غایت زندگی، زیستن است نه دانستن!!
این حرف اونامونو را که در ستایش از ذات زندگی و حرمت حیات است، میتوان با خیالی آسوده، افزون بر عقل و علم و فلسفه، به مفاهیم و پدیده‌های دیگری همچون دین، اخلاق، سیاست و بسی چیزهای دیگر تسرّی داد.
یعنی تمام مفاهیم و پدیده‌هایی که به‌جایِ خدمت به زندگی، چنان جایگاه و اهمیت فوق العاده‌ای یافته‌اند که اندک اندک زندگی را به اسارت و خدمت گرفته و خود بر جای آن نشسته‌اند. و این آغاز جهنم است. جهنمی که البته مدعی است پیام آور بهشت است. بهشتی موهوم و دروغین! پس اجازه دهید سرودِ سرخوشانه‌ی اونامونو را در ستایش زندگی همچون نت‌های موسیقی بدین‌سان تا بی‌نهایت گسترش دهیم:
زندگی نمی‌تواند خود را یکسره تسلیم دین کند، زیرا غایت زندگی، زیستن است نه دین ورزیدن!
زندگی نمی‌تواند خود را تسلیم اخلاق کند، زیرا غایت زندگی، زیستن است نه اخلاق ورزیدنِ خشک و عبوس و محض!
زندگی نمی‌تواند خود را تسلیم سیاست کند، زیرا غایت زندگی، زیستن است نه سیاسی شدن و سیاست ورزیدن!
آری! دل و دین و عقل و علم و فلسفه و اخلاق و سیاست، همه و همه، زمانی واجد ارزش است که فقط و فقط در خدمت زندگی باشد و زندگی را شادی و شور و گرما و اعتلا و غنا و معنا دهد.
