دیشب مسیجی از طرف استاد اومد که دانشجوها رو توی عید سرگرم کنین که مشغول باشن و توی این اوضاع افسردگی نگیرن. صحبتش هم یه بخش فان داشت که میشد باهاش شوخی کرد، هم یه بخش ظریف و به جا که نمودی از یه رفتار مسئولانهست. به بهونه این حداقل آگاهی استاد و البته بعد از گذروندن قلهی یه فرایند عجیب و غریب که توی وضعیت این روزا اتفاق افتاد، میخوام از فروپاشی بنویسم، فروپاشی عصبی یا نروس بریک داون. مشخص هست که این بیان یه تجربهی شخصیه، برای هرکس میتونه متفاوت باشه و نحوهی برخورد باهاش از فرد به فرد فرق میکنه.
تقریبا دو هفتهی پیش و بعد از گذروندن اتفاقات پیوستهی نه چندان زیبایی که هممون حس کردیمشون، متوجه نشونههایی شدم که بنا به تجربهی بار اول چند سال پیش که بعد از یه اتفاق زشت بزرگ بود، شاخکهام تیز شد و گفتم که بله به نظر میاد دوست قدیمی نروس بریک داون خودمون داره ظهور میکنه انگار :)
نشونههاش؟ برای من افتادن توی قعرِ قعر دپرشن، از دست دادن امید (من "همیشه" یه ذره امید حالا به هر چیزی ته جیبم دارم، همیشه که میگم یعنی "همیشه" و این از دست دادن امید ولو موقتی خیلی نشونهی بزرگیه)، بیخوابی و بد خوابیهای پیوسته، تغییر خلق از اوج خشم به غم، انگزایتی اتکهای پیوسته و پشت هم.
اما قلهش میشه هجوم همهی این نشونهها با هم و البته هجوم افکار suicide و self-harm. یه چیز جالبی که این سری متوجهش شدم حس بی پروایی مطلقی بود که نسبت به عمل کردن به این افکار suicide داشتم، موضوعی که تا به حال تجربه نکرده بودم. من یه فانتزی بامزهای دارم برای وقتهایی که عمیقا ناراحتم، یه اسلحهی خیالی رو از جیبم درمیارم و میگرم سمت قلبم و شلیک میکنم و هربار هم با خودم میگم اما اگه اسلحه واقعی بود احتمالا لحظهی آخر کلی فکر میاد تو کلهم و منصرفم میشم. ولی توی اون لحظات مطلقا چنین حسی نداشتم و واقعا انجامش رو دور و ترسناک نمیدیدم. به suicide به شکل یه عمل با درجه اهمیت معمولی مثل آب خوردن یا دوش گرفتن نگاه میکردم. اصلا باید از اون حس یه بار جداگانه بنویسم.
وضعیت وقتی بغرنجتر میشه که شما تعمدا سعی میکنی نشونهها رو از دیگران پنهان کنی حالا به هر دلیلی که این خودش یه چالش طاقت فرساست. یه عکسی از فکر کنم یه بازیگر هست که گرفتار افسردگیه و زیرش نوشته چهرهی افسردگی در حالی که اون فرد داره تو عکس میخنده، احتمالا کسی که تجربه نکرده حسی نسبت به این جمله نداشته باشه ولی خیلی حرکت معناداریه. برای نمایش یه وضعیت نرمال ممکنه مجبور باشی به کار و فعالیتهایی ادامه بدی که برات واقعا تهی از معنا شدن. خیلی فرایند غریب و عجیبیه. یعنی واقعا یه case study عجیبیه این دوران. بخشهایی از وجودت و شکلی از دنیا و زندگی رو میبینی که خیلی غریبه ولی اگه بتونی دوام بیاری یه تجربهی منحصر به فرده.
توی فروپاشی عصبی واقعا حس میکنی تک تک ستونهایی که تو، معنای زندگی و امید رو توی ذهنت نگه داشتن شروع میکنن به سست شدن و در هم شکستن. نروس بریک داون میتونه بعد از سپری کردن اتفاقات ناگوار پیوسته، درگیری طولانی مدت با افسردگی شدید، وقوع یه اتفاق ناگوار یا حتی برای بعضیها به دنبال مشکلات پیوسته در خوابیدن و ریلکس کردن پیش بیاد. ممکنه علائم و نشانههای خفیف یا شدیدتری داشته باشه ولی حس شخصیم میگه ویژگی مشترک فروپاشی عصبی همونجاییه که تهی میشی از معنی.
خب چی من رو هنوز تو بازی نگه داشت (داشته و میداره)؟ اون لحظاتی که داشتم قله رو میگذروندم با هجوم قدرتمند اون افکار شروع کردم به نوشتن از حسی که داشتم تجربه میکردم توی یه کانال تلگرامی که فقط خودم دارمش. مدتهاست اونجا مینویسم، یه فضای کاملا شخصی که توش از هر چیزی مینویسم، مثل یه انباری نه چندان تر و تمیز که مطلقا هیچ کس از محتواش خبر نداره. اون لحظات نوک نوک قلهی فروپاشی بعد از نوشتن از اون افکار نوشته بودم "نمیدونم من رو چی داره نگه میداره، واقعا نمیدونم." شاید همون نوشتن، نمیدونم.
من شنیدم که بعضیها خودشون رو با شعر، با نقاشی کردن بی محابا هم نگه داشتن. البته یکی از بهترین راههاش اینه که به محض پی بردن به نشونهها اگر امکانش فراهمه با یه تراپیست صحبت کنی. این کار هم به شناخت بهتر نشونهها کمک میکنه هم چون هر بار ممکنه به یه شکل خودش رو نشون بده یه متخصص میتونه کمک خیلی خوبه باشه.
نمیخوام خیلی فانتزیش کنم یا یه پردهی خوشگل بکشم جلوی چشمم ولی برای من تجربهی تلخ، سخت و البته جالبی بود که امیدوارم کسی تجربه نکنه. ولی آگاهی از وجودش و دربارهش خوبه. شاید کسی در اطراف شما باشه که داره به سمتش میره و نیازه که شما "سرگرمش کنین که مشغول بشه" یعنی دستکم درک کنین چه اوضاعیه.