
سبک بوهو (Boho) یکی از سبکهای شناختهشده و محبوب در دکوراسیون داخلی، طراحی فضا، مد و حتی طراحی محصولات دستساز است ، سبکی که بیش از آنکه به قوانین سخت و چارچوبهای مشخص وابسته باشد، بر آزادی، خلاقیت، طبیعت، سادگیِ گرم و ترکیب فرهنگها تأکید دارد. در فضای بوهو معمولاً خبری از نظم کاملاً رسمی، رنگهای یکدست و وسایل کاملاً هماهنگ با یکدیگر نیست. در عوض، ترکیبی از بافتها، مواد طبیعی، رنگهای خاکی، عناصر دستساز، پارچههای آزاد و المانهای الهامگرفته از فرهنگهای مختلف دیده میشود.
شاید به همین دلیل است که سبک بوهو برای افرادی که به فضای گرم، صمیمی، هنری و متفاوت علاقه دارند، جذابیت زیادی دارد. در این سبک، یک وسیله دستساز، یک سبد حصیری، یک شمع تزئینی، یک دیوارکوب مکرومه یا حتی یک تکه پارچه با طرح سنتی میتواند در کنار عناصر مدرن قرار بگیرد و بخشی از هویت فضا را شکل دهد.
اما بوهو دقیقاً از کجا آمده است؟ چه چیزی الهامبخش آن بوده و چرا امروزه در دکوراسیون خانه، کافهها، اقامتگاهها، فروشگاهها و طراحی محصولات دستساز تا این اندازه مورد توجه قرار گرفته است؟
واژه Boho شکل کوتاهشدهای از Bohemian است. ریشه تاریخی واژه «بوهمین» به واژه فرانسوی bohème بازمیگردد که در قرن نوزدهم برای توصیف شیوه زندگی برخی هنرمندان، نویسندگان، شاعران و افرادی به کار میرفت که خارج از الگوهای متعارف اجتماعی زندگی میکردند.
در فرهنگ اروپایی قرن نوزدهم، «زندگی بوهمین» بیشتر از آنکه به یک سبک دکوراسیون اشاره کند، نوعی سبک زندگی آزاد، هنری و مستقل از قواعد رایج بود. هنرمندان جوانی که زندگی سادهتری داشتند، به جای تمرکز بر تجملات و چارچوبهای رسمی، هنر، خلاقیت و آزادی فردی را در اولویت قرار میدادند.
به مرور زمان، این نگاه وارد حوزههای مختلف هنر و طراحی شد و مفهوم بوهمین تغییر و گستردهتر شد. در شکل امروزی، بوهو را میتوان نوعی زبان بصری دانست که از هنر، طبیعت، صنایعدستی، فرهنگهای گوناگون و زندگی آزادانه الهام میگیرد.
بنابراین، بوهو را نباید صرفاً به چند رنگ یا چند وسیله تزئینی محدود کرد. یک فضای بوهو زمانی معنا پیدا میکند که حس آزادی، گرما، طبیعت و شخصیت فردی را منتقل کند.
برای شناخت بهتر بوهو باید میان ریشه تاریخی بوهمین و سبک بوهو در طراحی معاصر تفاوت قائل شد.
ریشههای فکری این سبک تا حد زیادی به جریانهای هنری و فرهنگی اروپا در قرن نوزدهم بازمیگردد؛ زمانی که برخی هنرمندان و نویسندگان زندگی متفاوتی را انتخاب کردند و از الگوهای رسمی و طبقات اجتماعی فاصله گرفتند. هنر برای آنها فقط یک حرفه نبود، بلکه بخشی از شیوه زندگی محسوب میشد.
در شکلگیری تصویر مدرن بوهو، همچنین تأثیر سفر، مهاجرت و آشنایی جوامع مختلف با هنر و صنایعدستی یکدیگر بسیار مهم بوده است. پارچههای دستبافت، بافتهای سنتی، طرحهای قومی، حصیربافی، سفال، چوب و دیگر مواد طبیعی در طول زمان وارد دنیای طراحی بوهمین شدند.
در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی نیز عناصر بوهمین با فرهنگهای ضدجریان، جنبشهای جوانان و علاقه به زندگی طبیعیتر و آزادانهتر ترکیب شدند. در این دوره، استفاده از لباسهای آزاد، پارچههای طرحدار، بافتهای دستی، عناصر طبیعی و اکسسوریهای متنوع بیش از گذشته رواج پیدا کرد.
به این ترتیب، چیزی که ابتدا بیشتر یک نگرش و سبک زندگی هنری بود، به مرور به یک زبان طراحی تبدیل شد.
یکی از جذابترین ویژگیهای بوهو این است که منشأ آن را نمیتوان به یک فرهنگ یا کشور خاص محدود کرد. این سبک در طول زمان از منابع مختلفی تأثیر گرفته و همین موضوع باعث شده تنوع بسیار زیادی داشته باشد.
طبیعت یکی از مهمترین منابع الهام در طراحی بوهو است. به همین دلیل در این سبک استفاده از چوب، سنگ، حصیر، الیاف طبیعی، پنبه، کتان، سفال و گیاهان بسیار رایج است.
رنگهایی مانند کرم، بژ، قهوهای، خاکی، سبز زیتونی و طیفهای گرم و طبیعی نیز ارتباط مستقیمی با این نگاه به طبیعت دارند.
در یک فضای بوهو، هدف این نیست که طبیعت فقط به عنوان یک عنصر تزئینی حضور داشته باشد؛ بلکه تلاش میشود فضای داخلی، حس آرامش و ارتباط با طبیعت را منتقل کند.
دستساز بودن یکی از عناصر بسیار مهم در روحیه بوهو است.
مکرومه، بافت، حصیربافی، سفال دستساز، سبدهای طبیعی، پارچههای دستبافت، گلیم، فرشهای طرح سنتی و اشیای چوبی میتوانند بهراحتی در چنین فضایی قرار بگیرند.
در طراحی بوهو، نقصهای جزئی یک محصول دستساز الزاماً ایراد محسوب نمیشوند. برعکس، تفاوتهای کوچک در بافت، رنگ و فرم میتواند به محصول شخصیت و هویت بدهد.
به همین دلیل محصولات دستساز مانند شمعهای تزئینی، مکرومه، دیوارکوب، آویزهای بافتنی و ظروف سفالی ارتباط بسیار خوبی با این سبک دارند.
بوهو به دلیل ماهیت ترکیبی خود، از هنر و صنایعدستی فرهنگهای گوناگون نیز تأثیر پذیرفته است.
طرحهای سنتی، پارچههای نقشدار، بافتهای قومی، الگوهای هندسی، منسوجات دستساز و عناصر تزئینی مناطق مختلف جهان میتوانند در یک فضای بوهو کنار یکدیگر قرار بگیرند.
البته استفاده از این عناصر بهتر است با شناخت و احترام به خاستگاه فرهنگی آنها انجام شود. بوهو در معنای امروزی بیشتر از آنکه به تقلید مستقیم از یک فرهنگ خاص وابسته باشد، بر ترکیب خلاقانه و شخصی عناصر تأکید دارد.
اگر بخواهیم سبک بوهو را از نظر بصری بشناسیم، چند ویژگی بیش از همه به چشم میآیند.
رنگ در سبک بوهو معمولاً حس گرما و آرامش ایجاد میکند. طیفهای کرم، شیری، بژ، قهوهای، خاکی، آجری، سفالی و سبزهای طبیعی کاربرد زیادی دارند.
البته بوهو الزاماً محدود به رنگهای خنثی نیست. در بعضی نسخههای این سبک، رنگهای قویتر مانند نارنجی سوخته، زرشکی، خردلی، آبی عمیق یا سبز تیره نیز دیده میشوند.
نکته مهم، ایجاد یک ترکیب هماهنگ است؛ نه اینکه تمام عناصر دقیقاً یک رنگ داشته باشند.
یکی از دلایلی که یک فضای بوهو حتی با رنگهای ساده هم جذاب به نظر میرسد، تنوع بافت است.
پارچه کتان در کنار چوب، مکرومه در کنار سفال، حصیر در کنار شیشه و بافتهای نرم در کنار سطوح طبیعی قرار میگیرند.
در واقع در طراحی بوهو، گاهی بافت به اندازه رنگ اهمیت دارد.
برای مثال یک دیوار ساده کرمرنگ را میتوان با یک دیوارکوب مکرومه، چند گیاه طبیعی و یک چراغ حصیری به فضایی کاملاً متفاوت تبدیل کرد.
مکرومه یکی از شناختهشدهترین عناصر بصری سبک بوهو است. دلیل این ارتباط نیز کاملاً قابل درک است؛ زیرا مکرومه بر اساس گرهزنی نخ و ایجاد فرم با دست ساخته میشود و با تأکید بوهو بر صنایعدستی و مواد طبیعی هماهنگی زیادی دارد.
آویزهای دیواری، دیوارکوبها، پردهها، آویز گلدان، رومیزی، رانر، آویزهای دکوراتیو و حتی برخی عناصر پوشیدنی میتوانند با تکنیک مکرومه طراحی شوند.
رنگ نخ در بسیاری از پروژههای بوهو به سمت رنگهای طبیعی مانند سفید، شیری، کرم، بژ و قهوهای روشن میرود؛ اگرچه استفاده از رنگهای متفاوت نیز امکانپذیر است.
ترکیب مکرومه، چوب، گیاهان طبیعی و نور گرم یکی از سادهترین روشها برای ایجاد حالوهوای بوهو در یک فضاست.
شمع نیز به دلیل فرم، نور و ماهیت تزئینی خود، یکی از محصولات بسیار مناسب برای فضای بوهو محسوب میشود.
در طراحی بوهو معمولاً شمعهایی با فرمهای خاص و دستساز، شمعهای مجسمهای، استوانهای، طرحدار و شمعهای ساده با رنگهای طبیعی کاربرد زیادی دارند.
یک شمع دستساز با فرم خاص میتواند حتی زمانی که روشن نیست، مانند یک عنصر دکوراتیو عمل کند.
اگر شمع در کنار یک ظرف سفالی، چوب طبیعی، پارچه کتان، مکرومه یا گیاه خشک قرار بگیرد، ارتباط بصری آن با سبک بوهو بیشتر میشود.
برای همین، در طراحی و عکاسی محصولات شمع، استفاده از یک پسزمینه ساده با رنگهای گرم، چوب طبیعی و چند عنصر محدود بوهو میتواند هویت محصول را بهتر نشان دهد.
امروزه یکی از مهمترین کاربردهای سبک بوهو در دکوراسیون داخلی خانه است.
اتاق نشیمن، اتاق خواب، تراس، بالکن و حتی ورودی خانه میتوانند با الهام از این سبک طراحی شوند.
در اتاق نشیمن بوهو معمولاً ترکیبی از مبلمان راحت، کوسنهای متنوع، فرش، گیاهان طبیعی، سبدهای حصیری، میز چوبی و عناصر دستساز دیده میشود.
در اتاق خواب، استفاده از پارچههای طبیعی، نور گرم، روتختی ساده، مکرومه، گیاهان و رنگهای آرام میتواند فضایی گرم و آرام ایجاد کند.
در این سبک لازم نیست همه چیز کاملاً جدید یا گرانقیمت باشد. حتی یک وسیله قدیمی، یک صندلی چوبی یا یک سبد دستساز میتواند بخشی از طراحی باشد.
یکی از دلایل محبوبیت بوهو در کافهها، ایجاد فضایی صمیمی، آرام و مناسب عکاسی است.
چوب، نور زرد و گرم، گیاهان، دیوارهای ساده، مکرومه، صندلیهای حصیری، میزهای چوبی و شمعهای تزئینی میتوانند فضای یک کافه را از حالت رسمی و سرد خارج کنند.
در چنین محیطهایی، جزئیات اهمیت زیادی دارند. برای مثال یک شمع دستساز روی میز، یک گلدان سفالی کوچک یا یک آویز مکرومه روی دیوار میتواند بدون اشغال فضای زیاد، هویت بصری محیط را تقویت کند.
به همین دلیل سبک بوهو در کافههایی که میخواهند فضایی متفاوت و قابلتشخیص ایجاد کنند، کاربرد زیادی پیدا کرده است.
اقامتگاههای بومگردی، ویلاها، کلبهها و بعضی هتلهای کوچک نیز از عناصر بوهو استفاده میکنند.
دلیل این موضوع ارتباط نزدیک این سبک با طبیعت، سفر، صنایعدستی و حس غیررسمی زندگی است.
چوب طبیعی، حصیر، پارچههای دستبافت، فرشهای سنتی، گیاهان، سفال و نورپردازی گرم میتوانند محیطی ایجاد کنند که برای استراحت و دور شدن از فضای رسمی زندگی شهری مناسب باشد.
ترکیب بوهو با عناصر معماری محلی نیز میتواند نتیجه بسیار جذابی داشته باشد؛ زیرا به جای ساخت یک فضای کاملاً مصنوعی، ویژگیهای بومی را با زبان طراحی امروزی ترکیب میکند.
سبک بوهو فقط برای طراحی فضای داخلی نیست. این سبک در هویت بصری برندها، بستهبندی، عکاسی محصول و طراحی ویترین نیز کاربرد دارد.
برندهایی که محصولات دستساز، شمع، مکرومه، محصولات چوبی، سفالی، منسوجات طبیعی یا اکسسوریهای هنری تولید میکنند، میتوانند از زبان بصری بوهو استفاده کنند.
در این نوع طراحی معمولاً از پسزمینههای کرم و خاکی، چوب، کاغذهای با بافت طبیعی، تایپوگرافی ساده، گیاهان خشک و عناصر دستساز استفاده میشود.
البته یک نکته مهم وجود دارد: بوهو نباید به معنی شلوغی باشد.
یک اشتباه رایج این است که تصور کنیم هرچه تعداد عناصر بیشتر باشد، فضا بوهوتر خواهد بود. در حالی که بوهو میتواند کاملاً مینیمال باشد.
در سالهای اخیر، ترکیب Minimal + Boho یا همان بوهو مینیمال بسیار مورد توجه قرار گرفته است.
در بوهو کلاسیک ممکن است تعداد زیادی طرح، رنگ، پارچه و وسیله در کنار یکدیگر قرار بگیرند؛ اما در بوهو مینیمال، عناصر محدودتر هستند.
رنگهای خنثی، فضای خالی، چوب طبیعی، یک یا دو عنصر دستساز، گیاهان محدود و نور طبیعی از ویژگیهای آن هستند.
برای مثال به جای قرار دادن چندین وسیله تزئینی در اطراف یک شمع، میتوان تنها یک شمع دستساز را روی یک سطح چوبی قرار داد و در پسزمینه از یک گلدان سفالی و مقدار کمی گیاه خشک استفاده کرد.
نتیجه، فضایی آرام، شیک، طبیعی و امروزی خواهد بود.
یکی از دلایل مهم محبوبیت بوهو، فاصله گرفتن آن از طراحیهای بیش از حد رسمی و بیروح است.
در بسیاری از سبکهای مدرن، خطوط صاف، رنگهای محدود و سطوح ساده اهمیت زیادی دارند. اما بوهو اجازه میدهد افراد بخشی از شخصیت و خاطرات خود را وارد فضای زندگی کنند.
یک وسیله قدیمی، یک اثر هنری، یک شمع دستساز، یک فرش سنتی یا یک یادگاری سفر میتواند در این فضا جای داشته باشد.
به همین دلیل بوهو را میتوان سبکی نسبتاً شخصی دانست. دو فضای بوهو ممکن است از نظر ظاهری کاملاً متفاوت باشند، اما هر دو حس آزادی، گرما و زندگی را منتقل کنند.
از طرف دیگر، علاقه روزافزون به محصولات دستساز و مواد طبیعی نیز باعث شده این سبک در سالهای اخیر بیشتر مورد توجه قرار بگیرد.
خیر. بوهو را بهتر است یک رویکرد طراحی و زیباییشناسی بدانیم که میتواند در زمینههای مختلف استفاده شود.
از لباس و اکسسوری گرفته تا دکوراسیون، عکاسی، طراحی محصول، بستهبندی، کافه، اقامتگاه و حتی طراحی فضاهای کاری، عناصر بوهو قابل استفاده هستند.
وجه مشترک این کاربردها معمولاً استفاده از بافتهای طبیعی، آزادی در ترکیب عناصر، دستساز بودن، رنگهای گرم و ایجاد حس صمیمیت است.
برای ایجاد یک فضای بوهو لازم نیست همه وسایل را تغییر دهید. میتوان با چند تغییر ساده شروع کرد.
ابتدا یک پالت رنگی طبیعی انتخاب کنید. کرم، بژ، قهوهای روشن و رنگ چوب میتوانند پایه مناسبی باشند.
سپس یک یا دو عنصر طبیعی به فضا اضافه کنید؛ مانند گیاه، چوب یا حصیر.
در مرحله بعد میتوان از یک محصول دستساز مانند مکرومه، سفال یا شمع تزئینی استفاده کرد.
نور نیز اهمیت زیادی دارد. نور طبیعی در طول روز و نور گرم در شب میتواند حس آرام و صمیمی فضا را تقویت کند.
در نهایت، از شلوغ کردن محیط خودداری کنید. اجازه دهید هر عنصر فضای کافی برای دیده شدن داشته باشد.
سبک بوهو را نمیتوان فقط با رنگ بژ، مکرومه یا چند وسیله حصیری تعریف کرد. روح بوهو در آزادی، خلاقیت، طبیعت و فردیت نهفته است.
این سبک از جریانهای هنری و زندگی بوهمین در اروپا ریشه گرفته و در طول زمان از هنرها، صنایعدستی، طبیعت و فرهنگهای مختلف تأثیر پذیرفته است. به همین دلیل، امروزه یک سبک کاملاً منعطف محسوب میشود و میتواند از بوهو کلاسیک و رنگارنگ تا بوهو مینیمال و بسیار ساده تغییر کند.
استفاده از چوب، حصیر، پارچههای طبیعی، سفال، گیاهان، مکرومه، فرشهای سنتی، نور گرم و محصولات دستساز از مهمترین عناصر آن هستند. این سبک در خانهها، اتاق خواب، تراس، کافهها، رستورانها، اقامتگاهها، فروشگاههای هنری و برندهای محصولات دستساز کاربرد زیادی دارد.
در نهایت، شاید بتوان مهمترین ویژگی بوهو را در یک جمله خلاصه کرد:
بوهو یعنی ساختن فضایی که به جای پیروی از قوانین خشک طراحی، داستانی شخصی، طبیعی و هنری را روایت کند.
به همین دلیل است که یک شمع دستساز ساده، یک دیوارکوب مکرومه یا یک ظرف سفالی میتواند در یک فضای بوهو بسیار بیشتر از یک وسیله گرانقیمت و کاملاً رسمی دیده شود؛ چون در این سبک، احساس و هویت مهمتر از تجمل است.