✍آرش چایچی | ? دانشجوی کارشناسی مهندسی برق علم و صنعت | ? پرونده «صلح»
? قرار است درباره صلح بنویسم، درباره اینکه چرا باید به صراحت از صلح دفاع کنیم. ضرورت دفاع از صلح در ایران مسئلهای فراتر از منطق جنبشهای صلحطلبانه جهان است. صلحطلبی به معنای مرسوم آن شاید ما را به سویهٔ اشتباهی بیافکند. سویهای که «صلح» را همچون مدینه فاضلهای به تصویر میکشد و از ترس جنگ به هر ظلمی در وضع موجود تن میدهد.
"امنیت تنها در امنیت دولت و دولتیان خلاصه نمیشود. بحث از امنیت انسانی است و امنیت انسانی در آزادی از ترس و رهایی از نیاز به دست میآید. کسانی که سوار بر زره پوشهای امن دولتی چشم خود را میبندند و صحبت از عرضه نان به قیمتهای بینالمللی میکنند، درد و ترس مردم را لمس نمیکنند."
«میرحسین موسوی»

«جنگ» را ندیدهام؛ اما (حدود) یک میلیون شهید و مجروح ایرانی بعد از هشت سال جنگ فرسایشی طاقت فرسا با عراق، حداقل برای زنده نگهداشتن جنگ در ذهنم کافی است. [۱] جنگی که زندگی کل مردم این کشور را تحت تاثیر قرار داد. از خانوادهٔ شهدا و مجروحین گرفته تا کودکان زیر بمباران و پزشکانی که هر روز قطعههای جدا شده بدن کودکی را میدوختند و زنانی که در پشت جنگ زندگی زیر بمباران را اداره میکردند، آنان همگی جنگ را به چشم دیدهاند. جنگی که بعد از سه دهه از آن، هنوز انتقاد از طولانی شدنش جز خط قرمزهاست و در میان انبوه برنامههای تبلیغاتی تلویزیون درباره جنگ، یک برنامه انتقادی درباره نحوه اداره جبههها ساخته نمیشود.
قرار است درباره صلح بنویسم، درباره اینکه چرا باید به صراحت از صلح دفاع کنیم. ضرورت دفاع از صلح در ایران مسئلهای فراتر از منطق جنبشهای صلحطلبانه جهان است. صلحطلبی به معنای مرسوم آن شاید ما را به سویهٔ اشتباهی بیافکند. سویهای که «صلح» را همچون مدینه فاضلهای به تصویر میکشد و از ترس جنگ به هر ظلمی در وضع موجود تن میدهد.
دفاع از صلح در ایران، در کشور جهان سومی که تحریم شده و تهدید به جنگ میشود به راحتی میتواند به دفاع از وضع موجود تعبیر شود. اما این مسئله ضرورت ایستادگی بر این خواسته را کم نکرده بلکه اتفاقا دفاع از صلح از جایگاه ایرانی ضروریاتی دوچندان نیز دارد. اگر برخلاف رسانهها که سیاست را عرصه چگونگی مدیریت مردم توسط دولتها میدانند، سیاست را به عرصه مبارزه مردم بر علیه وضع موجود تعبیر کنیم؛ جنگ دو دولت - که با هزینهٔ جان و مال و زندگی مردم دو کشور تمام میشود- تنها به تعویق اندازندهٔ سیاست راستین است.
امروز وضعیت منطقهای و عقب نشینی ایالات متحده در عراق و افغانستان و کاهش هژمونی ایالات متحده و همچنین وضعیت اسفبار مردم فلسطین و ناتوانی ایالات متحده در برقراری صلح حداقلی در فلسطین آنهم بعد از چندین پیمان، و از سوی دیگر افزایش تنش میان ایران و عربستان آنهم بعد از سالها جنگ نیابتی، همگی معنای جنگ را از معنای درگیری نظامی صرف، توسعه داده است. در نتیجه دفاع از صلح در ایران (و در خاورمیانه) نه تنها ضدیت با «درگیری نظامی» بلکه موضعگیری علیه «سیاستهای جنگ طلبانه و تنشآفرین» نیز هست.

سیاستهای جنگطلبانهای همچون تحریمهای ضد انسانی علیه مردم ایران در یک سو وانکار هولوکاست و تشدید تنش در منطقه از سوی دیگر. ما دانشجویان باید بیاموزیم که چگونه در بیصدایی صلح، اعتراضات مردمی و مسالمتآمیز سوریها در روزهای نخست و همچون بهارعربی در سایر کشورهای عرب با گلولههای حزب بعث سوریه پاسخ میگیرد، چگونه مردمی که خواستار مبارزه با فساد و عدالت و دموکراسی بودند به گلوله بسته میشوند و درنتیجه فضا برای ظهور و بروز داعش فراهم میشود. سفیر ایران در سوریه به جای سعی در به رسمیت شناختن مردم معترض و حل سیاسی اعتراضات؛ مهمترین توصیه جمهوری اسلامی به اسد در شروع تظاهرات مردمی را پراکنده کردن مردم با استفاده از باطوم و گاز اشکآور به جای اسلحه و گلوله میداند. [۲] جنگ سوریه به شکل جنگ ایران-عربستان، شیعه-سنی بازنمایی میشود و بحرانهای سیاسی و اقتصادی مردمان منطقه را تشدید میکند.
دفاع از صلح نمیتواند دفاع از صلح در داخل ایران و حواله دادن جنگ به خارج از ایران باشد. مطالبه «صلح» مطالبه مشترک ما خاورمیانهای هاست. جنگهای پیدرپی در منطقه امکان توسعه و پیگیری دموکراتیک مطالبات مردمی را از میان برده است. جنگ و تهدید جنگ گوش همهٔ ما را پرکرده و جلوی بلند شدن صدایمان را گرفته است. چه کسی صدای افزایش قیمت مسکن و اجارهبها، وضعیت اسفبار حاشیه نشینی در شهرها، جمعیت ۱۰ تا ۱۲ میلیونی زیر خط فقر را میشنود؟ خصوصی سازی اموال عمومی را به تاراج برده و کارخانهها را ورشکست کرده و فرودستان را از آموزش عالی و حتی آموزش ابتدایی با کیفیت محروم کرده، بهداشت و درمان را طبقاتی نموده و تمام ساحتهای زندگی - از عشق و دوستی و هنر گرفته تا دانش و مبارزه - را بدل به کالا کردهاست.
باید به صراحت از صلح دفاع کنیم، صلحی که «اقتدارگرایی داخلی و خارجی» را هدف قرار میدهد. دفاع از صلح وظیقه ماست، صلحی که رهایی و توسعه ایران و منطقه را درگرو سیاستی میداند که همگام با رسوایی سیاستهای ضدمردمیِ قدرتهای خارجی که خود را پشت حقوق بشر پنهان میکنند به رسوایی سیاستهای اقتدارگرایانه سیاستمدارن داخلی بپردازد که هیچ انتقادی را برنتافته و در مقابل هر انتقادی با برچسبهایی نظیر مخالفت با دین و ارزشها، خود را پنهان مینمایند. امروز دفاع از صلح رویاندن جوانههای سیاست راستین در ایران است، سیاستی که به شهادت تاریخ مدرن این کشور، همیشه در ضدیت با استعمار و اقتدارگرایی داخلی شکل گرفتهاست؛ از مشروطه تا مصدق، از ۵۷ تا ۸۸.
پینوشت:
۱- در جنگ ایران و عراق به نقل از سایت تاریخ ایرانی، ایران ۲۱۰ هزار شهید (در روایتی دیگر ۱۹۰هزار) و ۶۷۲ هزار مجروح داده است.
۲- مصاحبه شیخ الاسلامی سفیر سابق ایران در سوریه با مجله رمز عبور؛ مرداد ۹۳
? برای دسترسی به فایل تمامی مطالب این پرونده، می توانید به لینک فایل سی و یکم آرمان شهر مراجعه کنید.