اینکه دوست نداشتم با وحشت بمیرم. از آن طرف هم دوست نداشتم بین دو ترم را به خانه برگردم. پس وقتی آخرین امتحان ترم پنجم را دادم، دست و رویم را شستم و با خودم گفتم که... دروغ چرا؛ راستش با خودم چیزی نگفتم. هیچ رفتار حماسی یا تحول بزرگی در کار نبود. من فقط انتخاب کردم به جای گرفتن بلیت بازگشت به خانه، به دنبال بلیت برای جنوب کشور بگردم. دلیل اینکه دوست نداشتم بین دو ترم به خانه بازگردم را نمیگویم؛ لج میکنم و نمیگویم. اما دلیل اینکه چرا جنوب را انتخاب کردم این بود که از سرمای مشهد و یخبندان همیشگیاش در زمستان خسته شده بودم. از امتحاناتی که به خاطر نبود گاز و سرمای شدید به تعویق میافتادند خسته شده بودم. دوست داشتم جایی بروم که گاز داشته باشد و یخبندان هم نباشد.
چپ و راست فکر کردم، کجا میتواند مرا از این وضعیت فعلی، دست کم برای مدتی نجات دهد؟ انتخاب کرده بودم و در سایت میگشتم. دنبال بلیت بودم، اما چیزی پیدا نمیکردم. خب، برای یک دانشجوی طبقهی متوسط جامعه معمولا قطار بهترین گزینه است. هم قیمتش خوب است و هم دردسرش کم است. برای همین -همینکه اکثر مردم کشور ما را دانشجویان طبقهی متوسط تشکیل میدهند- دستکم تا یکم ماه آینده بلیت قطار موجود نبود. همه را این همقطاران من، یعنی دانشجویان متوسط خریده بودند. پس بین سفر با اتوبوس یا هواپیما باید یکی را انتخاب میکردم. چون برای یک دانشجوی طبقهی متوسط سفر با هواپیما معادل با فشارهای مالی بود، پس ترس از سفر با اتوبوس را بغل کردم. وسایلم را جمع کردم و رفتم به سمت ترمینال. لذت سوار شدن در ابتدای پایانه اتوبوس را با حضور سریعم در ترمینال، مجدد تجربه کردم. من به عنوان اولین مسافر سوار اتوبوسی شدم که چندین ساعت به خاطر یخزدگی جادههای اطراف مشهد تاخیر داشت.
زندگی خوابگاهی مجبورم کرده بود با پدیدههایی سر و کله بزنم که هرگز نزدیکشان نشده بودم. اما اینبار خودم تصمیم گرفتم با یکی از ترسهایم رو به رو شوم. پس بدون چمدان، بدون برنامه ریزی خاص و حتی بدون رزرو کردن مکانی برای اسکان، سفرم را آغاز کردم. منی که تنها یک کوله پشتی داشتم، آمادهی پیمودن مسیری به طول ۱۴۰۰ کیلومتر مسافت معادل ۲۰ ساعت رانندگی بودم! با خودم خوراکی و دفترچه هم برده بودم و شارژ گوشیام را پر کرده بودم. من ترس از سفر با اتوبوس را به جان خریدم.
مشهد یخ زده داشت تمام میشد و کم کم ترسهایم داشتند تبدیل به خاطره میشدند و در این تبدیل شدن، درد و رنج هم وجود داشت. بگذارید از ترس دومم شروع کنم: سفر با اتوبوس. منطقیتر است که آدمها از هواپیما یا کشتی بترسند، چون پای آدم روی زمین نیست. اما برای من، اتوبوسهای در جاده ترسناکتر هستند. دلیلش هم این است که دوست ندارم با وحشت بمیرم؛ یا مثلا چندین سال بعد به کسی بگویم: دست چپم در تصادف جاده بود که آسیب دید. اما خوابگاه برای یک دانشجوی سطح متوسط جامعه، میتواند بهانهای باشد برای اتوبوس سوار شدن، در جاده بودن و ترسیدن! گرچه این دو یا سومین باری بود که تقریبا بالاجبار با اتوبوس سفر میکردم، اما هنوز هم از گارد ریل و خط کشیهای جاده و رانندگان گرامی اتوبوس میترسیدم.(جان من و جان شما آقای راننده!)
ممکن است استدلالهایم برای ترسیدن از اتوبوس و جاده منطقی نباشند ولی ترس اگر منطق سرش میشد، وضع ما اینگونه نبود. اما چرا از ترس دوم شروع کردم، ترس اول چه بود؟ اجازه بدهید؛ برایتان میگویم.
مسیر کش میآمد. میخوابیدم، بیدار میشدم و چیزی میخوردم. میخوابیدم، بیدار میشدم و پادکست گوش میدادم. وانمود میکردم دارم کار مفیدی میکنم، وانمود میکردم قرار نیست ۲۰ ساعت را پیوسته به آقای راننده نگاه کنم و حواسم باشد که خوابشان نبرد. وانمود میکردم بیکار نیستم اما دروغ چرا؛ ۲۰ ساعت در اتوبوس بودن مصداق بیکاریست. چه در مسیر رفت و چه در مسیر برگشت، اغلب، خطهای تلفن آنتن نمیداد. برای منی که دوست داشتم جام ملتهای آسیا را دنبال کنم خبر خوبی نبود. جام ملتها میتوانست مرا از گرداب نگاه به راننده و فکرهای بیهوده نجات دهد. وقتی آنتندهی داشتم، بازیها و نتایج جام ملتهای آسیا را چک میکردم و وقتهایی که قطع میشد، روی به پادکست میآوردم با این تفاوت که اینبار خبری از پادکستهای روانشناختی و غلبه بر اهمالکاری و اینها نبود. اینبار با احترام زیاد آقای مکری را انتخاب نمیکردم و البته این انتخاب نکردن، چیزی از ارزشهای آقای مکری کم نمیکرد. در بین این چرخهی خوابیدن و چیز میز خوردن، هرازگاهی فکر میکردم؛ به بندرعباس، به معشوقی که نتوانست با من بیاید، به بدون برنامه سفر کردن و البته به اولین ترسم: "تنها سفر کردن" این فکرها که نکند خوش نگذرد یا نکند جایی برای خوابیدن پیدا نکنم آزارم میداد. اگر مریض شوم چه؟ اگر سفر خوبی نباشد و با دماغ آویزان و حال گرفته برگردم مشهد چه؟ این هزینه را میتوانستم جای دیگری بکنم و لذت بیشتری هم ببرم. واقعا به تنهایی سفر کردن لذتبخش است؟! در کنار این فکرها، فکر آنکه هرگز به بندرعباس نرسم هم آزاردهنده بود. من دوست نداشتم با وحشت، در یک تصادف در جاده بمیرم. معشوقی که نتوانسته بود بیاید را تصور میکردم، اگر میآمد، به جای صندلی تکی در اتوبوس، صندلی دونفره میگرفتیم و تا خود مقصد حرف میزدیم. آنوقت صدای پرت و پلاهای توی سرم کمتر میشد، آنوقت با وحشت کمتری میمردم! اما چه میشود کرد؟ در نهایت به خودم یادآور میشدم که از سرمای سخت مشهد فرار کردهام و همین یک جمله برای وزن دادن به حسهای خوبم کافی بود.(باز هم تاکید میکنم آقای راننده، جان من و جان شما!)
بعد از همهی وانمود کردنها، از سر بیکاری بنا کردم به بازی کردن و ور رفتن با چیزهای دم دستم. دکمههای لباسم، دوخت پایین تیشرتم، چک کردن صفحات خالی دفترچه و چیزهایی از این قبیل. در میان همهی این کارهای بیهوده که تلاشی ناشیانه بر اتلاف وقت بودند، وقتی داشتم قولنج انگشتانم را میشکانم، متوجه شدم قولنج مفصل دوم انگشت میانی دست چپم نمیشکند؛ نه تنها نمیشکند بلکه آن مفصلم درد هم میکند. درست مثل فوت کردن در بادکنک هرچه بیشتر زور میزدم تا قولنجش را بشکانم درد هم بیشتر میشد. حالا دستی که در ابتدای سوار شدن هیچ نشانی از درد نداشت، شروع کرده بود به ذوق ذوق کردن. رهایش کردم، گفتم یکی دو روز بگذرد خوب میشود و در مقصد میتوانم قولنج را بشکانم و حسابی جگرم حال بیاید. نشد! نه که خدایی ناکرده به مقصد نرسیده باشم، به مقصد رسیدم اما درد مفصل دوم انگشت میانی دست چپم خوب نشد. روزها گذشت، دور گروهی جام ملتها تمام شد، فلافلهای جنوبی تمام شد اما این درد مفصل انگشتم تمام نشد. علاوه بر غم نبودن معشوقم در جنوب، باید درد انگشت میانی را نیز تحمل میکردم. چه درد بزرگی! تمام این غمها و ترسها را چند باری توانستم به کل فراموش کنم. یکی از آن دفعات، سر بازی اردن و کره جنوبی بود. بازی پر هیجانی بود. آخر من باور نمیکردم اردن مقابل کره حرفی برای گفتن داشته باشد، هیچکس باور نمیکرد. من باور نمیکردم و حملات کره پشت سر هم خراب میشد، من باور نمیکردم و اردن گل میزد. من باور نمیکردم و باور نکردههایم یکی یکی میرفتند در زمین و به کره گل میزدند. برد دو بر صفر اردن مقابل کره باعث شد مدتی تمام غمهایم را فراموش کنم. اردن برد، من به بازی نگاه کردم و یادم امد دنیا عجب موجود زبان نفهمِ بیمنطقیست. بعد از بازی، مجدد تلاش کردم قولنج انگشتم را بشکانم...
بعد از رسیدن به بندرعباس، به مقصد نهایی که جزیره هرمز بود راهی شدم. سوار کشتیهای کوچکی که به آنها سلخ میگفتند شدم تا اولین سفر دریاییام را تجربه کنم. هرمز برایم یک معجزه بود، هرگز فکرش را نمیکردم. بعد از هفت روز گشت و گذار، وقتی جزیره داشت مملو از مسافر میشد و وقتی ترم جدید داشت شروع میشد، تصمیم به بازگشت گرفتم. برای بازگشتن، دوباره در سایت گشتم، قصه همان قصهی قدیمی بود. دانشجویان طبقهی متوسط و نبود بلیت قطار و این چیزها. پس با خودم مرور کردم: «در راه رفت هم همین ترس را داشتی. دیدی که؟ هیچ اتفاقی نیفتاد و سالم رسیدی به مقصد. اینبار هم مثل دفعهی قبلیست. با ترست مواجه شو، به ترمینال برو و اولین نفر سوار اتوبوس شو.»
بلیت را گرفتم و مسیر آمده به هرمز را از انتها به ابتدا طی کردم. سوار اتوبوس شدم و شروع کردم به وانمود کردن. وانمود به انجام کاری مفید، گوش دادن به پادکست، فکر کردن و البته ور رفتن با مفصل دوم انگشت میانیام.
وقتی نمیشکست و با فشارهایم دردش بیشتر میشد، از خودم یک سوال میپرسیدم: آیا همهی ادامهها درد دارند؟ همهی قولنجهای نشکسته، اتوبوسهای سوار نشده، ترسهای نیمه جان... همه اینها قرار است ادامهای دردناک باشند؟!
در مسیر بازگشت، همینطور جاده امتداد داشت و پیوسته تکانهای نرم صندلیاش را دوست میداشتم. من، علاوه بر یک کوله پشتی و مقداری خوراکی، همسفرانی به نام ترس را نیز به همراه داشتم. در مسیر برگشت، این همسفر من گرچه نیمه جان شده بود اما دست از حیلهها و اصوات مکارانهاش بر نمیداشت. برخلاف حرفهایش، من در جاده نمردم، از تنهایی دق نکردم و جام ملتها را نیز از دست ندادم. هرگز فکر نمیکردم رینگ جنگ بین من و ترسهایم، اتوبوس ویآیپی بین شهری باشد! هرگز فکر نمیکردم قصهای از سفر با اتوبوس برای تعریف کردن داشته باشم؛ اما گفته بودم که، دنیا عجب موجود زبان نفهمِ بیمنطقیست! وقتی در ترمینال مشهد پیاده شدم، من دو بر صفر پیش بودم؛ یک گل به ترس تنها سفر کردن و یک گل به ترس سفر با اتوبوس. اردنی شده بودم برای خودم که به دور بعدی مسابقات سلام میکند.
