در جلسه نشسته بودم و به روال تمام جلسات دیگری که داشتم، مشغول صحبت بودم.
مصیبتی بود!
نمی‌توانستم پیچیده‌تر از آن صحبت کنم و این‌طور نمی‌توانستم مطلبم را آن طور که هست به مخاطبم منتقل کنم.
واقعاً آزاردهنده بود. مدام باید تکرار می‌کردم و مثال می‌زدم تا خوب متوجه شوند.
چرا مطلب را نمی‌گیرند؟ اینها که جوان هستند!
هر چه تلاش کردم فایده نداشت. خسته از تلاش زیاد، جلسه را به اتمام رساندم و از آن جا خارج شدم!
این هم از ارمغان دنیای حسی!
به رسانه‌هایی مثل کتاب که ارتباط‌گیری با آن‌ها نیاز به تلاش فکری است، اصطلاحاً «رسانه‌های سرد» گفته می‌شود. در مقابل، رسانه‌هایی مثل فیلم و صوت که دنبال‌کردن مطالبش نیاز به تلاش فکری زیادی ندارد، «رسانه‌های گرم» نام دارد.
برای خواندن یک کتاب باید تمرکز داشت. خط‌به‌خط کتاب را دنبال کرد. گاهی ایستاد و فکر کرد. گاهی باید برگشت و دوباره خواند و به‌هرحال باید تلاش فکری کرد. بدون این تلاش فکری، نمی‌شود با مطالب کتاب ارتباط برقرار کرد.
رسانه‌های گرم اما این‌طور نیستند. همه می‌توانیم در حال رانندگی پادکست پوش دهیم. می‌توانیم وسط کارهای روزمره فیلم ببینیم. همه جزئیات در تصویر مشخص است. نیازی به فکر نیست. فقط باید نشست و از فیلم لذت برد. همین!
خیلی ساده اما درعین‌حال ترسناک!
در دنیای امروز، حتی جوانان هم گیرایی خود را تا حد زیادی ازدست‌داده‌اند. به دلیل شیوع رسانه‌های گرم، فکر نمی‌کنند. حوصله فکرکردن هم ندارند. هر چیزی که ذهنشان را به تکاپو وادار کند را پس می‌زنند. قدرت استدلالشان ضعیف شده و بیشتر دنبال چیزهای حسی هستند تا فکری و انتزاعی. حوصله خواندن کتاب ندارند. حوصله دیدن هر فیلمی را هم ندارند. حتی فیلم طولانی هم نمی‌بینند. فقط کلیپ‌های کوتاه. آن هم هر چه مسخره‌تر و «فان»تر، بهتر! هر چیزی که می‌خواهد باشد، فقط نیاز به فکرکردن نداشته باشد.
در همین چند روز اخیر، نمایشگاهی در شهر ما در حال برگزاری است. نمایشگاه محصولات مختلف از استان‌های مختلف کشور. از خوراکی‌هایی مانند شیرینی‌ها و ترشی‌جات و هله‌هوله گرفته تا محصولاتی مثل فرش و بالشت و لباس و خلاصه هر چیزی که نیاز روزمره مردم است.
غرفه‌های زیادی هست و بعضی از این غرفه‌ها شاگرد هم دارد. پسربچه‌های کم سن و سالی از اهالی همین شهر، هر کدام شاگرد غرفه‌ای شده. بچه‌های هشت تا دوازده‌ساله که سر صبح، قبل از باز شدن نمایشگاه دم در محل برگزاری منتظر باز شدن در هستند تا هر کدامشان روز کاری خود را شروع کند.
برایشان تأسف می‌خورم. به قیافه‌شان نمی‌خورد از نظر مالی در مضیقه باشند. فضای شهرمان را می‌شناسم. شهر کوچکی است. این پسربچه‌ها نیازمند نیستند. فقط حوصله ندارند به آینده‌ای بهتر فکر کنند. توقعشان از زندگی، درآمدی است که باید داشته باشند. مهم نیست که می‌توانند به درآمد بیشتر و موفقیت‌های بزرگ‌تر برسند. مهم این است که همان روز با کمی پول در جیبشان از نمایشگاه بیرون می‌روند.
این اتفاق و اتفاقات مشابه، ارمغان دنیای حسی است. دنیایی که جوان نمی‌خواهد فکر کند. از فکرکردن، درس‌خواندن، ایده‌پردازی، تلاش فکری و هر چیزی که او را از مرز همین چیزهایی که ساده فهمیده می‌شوند فراتر ببرد، بیزار است. نمی‌خواهد برای کارهای بزرگ‌تر، ایده‌های بهتر، آینده‌ای درخشان‌تر، دانش بیشتر و حتی راه‌های رسیدن به درآمد بیشتر فکر کند.
به همین چیزی که جلوی چشمش می‌بیند راضی است. همین چیزی که فعلاً دارد. همین چیزی که فعلاً می‌تواند به آن برسد. به همین‌ها راضی است. نقد را به نسیه نمی‌دهد. از اندک چیزی که دارد برای رسیدن به چیزهای بیشتری که در آینده می‌تواند داشته باشد نمی‌گذرد.
بااین‌وجود، آینده چه خواهد شد؟
بی‌تعارف بگویم. به نظرم اکثر جوانان امروز به معنای واقعی کلمه سقوط خواهند کرد. آینده درخشانی که می‌توانستند داشته باشند را نخواهند داشت. هرگز به جایگاه‌هایی که استعدادش را داشتند نمی‌رسند و نسلی خواهند شد که به‌جای تجربه، عبرت نسل بعد خواهند بود.
شاید با من موافق نباشید؛ اما این نسل، قربانی توهماتی خواهند شد که خود را اسیر آن‌ها کرده. زندانی که نمی‌تواند از آن رها شود مگر وقتی که رهاشدن از آن سودی برایش نخواهد داشت. عمری که در مسیر رسیدن به توهمات دست‌نیافتنی به هدر خواهد رفت و نسلی که نسل‌های بعد به چشم عبرت به آن‌ها نگاه خواهند کرد.
آیا راهی برای جلوگیری از این سقوط هست؟ نمی‌دانم. شاید باشد. شاید هم داریم به لبه پرتگاه نزدیک می‌شویم...
