او عجیب‌ترین چشم‌ها را داشت. این جمله‌ای‌ست که هر کس بعد از یکبار صحبت با او به ذهنش می‌رسد. چیزی عجیب و غیر قابل وصف. وقتی در حال صحبت به چهره‌اش نگاه می‌کنی متوجه آن نمی‌شوی. اما وقتی بعدا سعی کنی خاطره‌ی آن دیدار را مجسم کنی، اول دو تا چشم مرموز در صفحه‌ی ذهنت شکل می‌گیرند و آرام آرام همان چشم‌ها، اجزای دیگر صورت و بدن و لحن صدای او را می‌سازند. حتی اسمش هم بی‌تاثیر از آن دو گوی براق نبود. همه می‌گفتند که توکان به او می‌آید. چه بسا این نام فقط مناسب اوست. و هیچ‌کس حق ندارد تا وقتی او زنده است چنین نامی داشته باشد.
اولین بار که توکان را دیدم در مترو بودیم. روبه‌رویم نشسته بود. جوانی استخوانی که روی صندلی وا رفته بود. به قدری لاغر و ضعیف بود که احتمال می‌دادم وزن کیفی که روی پاهایش گذاشته بود و آرنج‌هایش را به آن فشار می‌داد، ران و زانویش را بشکند. آن روز چشمانش بسته بود. اما خواب نبود. کم می‌خوابید. خودش می‌گفت چشمانش نمی‌گذارند بیشتر خواب باشد. به‌محض اینکه به خواب می‌رود انگار اختیار پلک‌هایش را کس دیگری دارد. باز می‌شوند و او را وادار به بیداری می‌کنند. برای همین در طول روز هر موقع که نیازی به بینایی نداشت، پلک‌ها را روی هم می‌انداخت تا دچار سوزش چشم نشود.
انگشتانش به‌قدر یک مداد نازک و کشیده هستند. آدم را یاد ادوارد دست‌قیچی می‌اندازند. وقتی مچ دست یا زانو یا کتفش را جابجا می‌کرد می‌شد صدای ساییدگی استخوان‌ها روی هم را شنید. یا لااقل ذهن هر آدمی با دیدن آن مفاصل بیرون‌زده بی‌اختیار آن صدا را به ذهن می‌آورد. هر وقت می‌نسیند پاهایش را روی هم می‌اندازد. مگر وقتی که کیف داشته باشد. آن‌گاه کیف را مثل دستمال سفره روی پاهایش می‌اندازد و آرنج‌هایش را روی آن ستون می‌کند تا بنای عظیم سرش را روی آن‌ها سوار کند. واقعا هم سرش بزرگ بود. نه به نسبت آن بدن نحیف، که حتی سرش در مقایسه با کله‌گنده‌های دیگر هم بزرگ می‌نمود. حالت ابروها، خطوط چروک پیشانی، استخوان و عضلات گونه‌اش همه و همه طوری قرار گرفته بودند و جهت داشتند که به سوی محلی از صورت که چشم‌ها قرار داشت اشاره می‌کردند. انگار عکاسی تمام اجزای یک صحنه و نورپردازی را طوری طراحی کرده و کادربندی کرده باشد که چشم‌ها در نقاط طلایی و مرکز توجه قرار گرفته باشند.
به آبنبات زنجبیلی خیلی علاقه داشت. جیب چپ شلوارش همیشه به آن تعلق داشت. وقتی آبنبات را در دهانش می‌گذاشت خیلی سریع با دندان‌هایش به جان آن می‌افتاد و خردش می‌کرد. در کمتر از یک دقیقه سراغ بعدی می‌رفت. تا جایی که جیبش خالی شود.
توکان اینجا غریب بود. بعد از کنکور از ایلام، زادگاهش و جایی که تمام بستگانش زندگی می‌کردند، به تهران آمد و معماری خواند. هنوز کارشناسی را تمام نکرده بود که پدر و مادرش در تصادفی کشته شدند. به شهرشان برگشت و کفن و دفن و کارهای اداری و مالی را انجام داد و پس از چهلم، از ایلام رفت. چرا که هر جایی را که نگاه می‌کرد و به هرکس برمی‌خورد غم خانواده‌اش در دلش زنده می‌شد. تصمیم گرفت آن‌قدری در تهران بماند که بتواند تلخی آن فقدان را فراموش کند و به آن واقعه، به چشم یک اتفاق در گذشته‌اش نگاه کند.
اهل معاشرت و گپ و گفت نبود. فقط وقتی ضروری بود حرف می‌زد. تعریفش از ضرورت این بود که اگر واقعا از کسی سوالی داشت و نیازی طبیعی در میان بود شروع به گفتگو می‌کرد. این را هم باید گفت که صرف حرف زدن برایش نیازی طبیعی محسوب نمی‌شد و فایده و نیازی که از گفتگوها به‌دست می‌آمد تعریفش از نیاز طبیعی بود. بیشتر سر کلاس‌ها و پروژه‌های درسی و بعدا سر کار صدایش شنیده می‌شد. وقتی صحبت‌ها به سمت (به قول خودش) حواشی می‌رفت دوباره سکوت می‌کرد تا دوباره صحبت درس و کار پیش بیاید و او مشارکت کند.
وقتی گفتگو را با من شروع کرد نیز یکی از همان نیازهای طبیعی‌اش او را وادار به این کار کرد. از صحبت‌های تلفنی‌ام فهمیده بود هم‌دانشگاهی هستیم و من قبلا حذف ترم کرده‌ام. همان موقع چشم‌هایش را لحظه‌ای باز کرد و به من خیره شد. من به او نگاه نمی‌کردم ولی خاصیت چشم‌های او این‌گونه بود که وقتی به کسی زل می‌زد، حتی اگر آن شخص حواسش جای دیگری بود، متوجه نگاه او می‌شد.
از مترو که پیاده شدیم او پشت سر من حرکت می‌کرد. در پله‌برقی هم همین‌طور. صدای نفس کشیدنش می‌آمد. حتی باد شدن شش‌هایش و برخوردی که با استخوان قفسه‌ی سینه داشت شنیده می‌شد. قدش از دور به‌شکل غیرمنطقی بلند به‌نظر می‌آمد اما وقتی کنارت قرار می‌گرفت صرفا یک آدم قد بلند بود. از ایستگاه مترو که خارج شدیم بالاخره لب از لب باز کرد. صدایش بم بود. اول که صدایش را شنیدم بدنم تماما لرزید. نه از ترس، که فرکانس‌های صوتی‌اش من را به چنین واکنش غیرارادی‌ای انداخت. بسیار هوادار حرف می‌زد و برای همین مجبور بود سریع نفس بگیرد. حین صحبت مدام سینه‌اش بالا و پایین می‌رفت. دست‌هایش را در هوا تکان می‌داد و با انگشتان صاف حرف می‌زد. انگار ده‌تا مداد، بی‌هدف جلوی صورتتت به‌هم می‌خوردند.
اما لحن صحبتش بسیار مناسب و به‌جا بود. کلمات را خوب ادا می‌کرد و می‌دانست از هر کدام کجا استفاده کند. در یک کلام، سخنور بود. اگر دست‌هایش را می‌توانس موقع حرف زدن کنترل کند یا اصلا آن‌ها را کنار بدنش آویزان نگه دارد، هیچ نقصی در ارتباط کلامی‌اش وجود نمی‌داشت.
در آن مسیر ده دقیقه‌ای تا دانشگاه تمام ماجرای زندگی‌اش را گفت. مثل یک فیلمنانه. روی اجزایش کار کرده بود. به موقع تصویر ارائه می‌داد، گاهی با کلمات بازی می‌کرد و در لحظاتی احساسات را برمی‌انگیخت. مشخصا آن متن را بارها در ذهنش مرور کرده بود. به‌نظر می‌آمد از آن دسته افرادی باشد که فرصت گفتن حرف‌هایش را ندارد، یا شخص مناسبی را پیدا نمی‌کند؛ و برای همین حرف‌ها را مدام با خودش تکرار می‌کند، و وقتی شرایط را مهیا می‌بیند، مثل یک بازیگر تئاتر که قبلا چند ده‌بار صحنه‌ای را بازی کرده، اجرایش را شروع می‌کند.
فهمیدم که در حال حاضر سال آخر کارشناسی‌اش است. سخت دنبال کار است و می‌خواهد سامانی به زندگی‌اش بدهد و از دنیای دانشجویی خارج شده و به دنیای واقعی برود. حالا فرصت کم‌نظیری را دارد برای نشان دادن توانایی‌اش. اما نیاز دارد چند ماه تمام وقت روی طرح پیشنهادی‌اش کار کند. برای همین می‌خواهد یک ترم درس نخواند و شانسش را امتحان کند. می‌گفت مسیر ساختن زندگی‌اش از این پروژه می‌گذرد. اگر بتواند کارفرما را راضی کند تا طرح او را بپذیرند، ادامه‌ی مسیر شغلی‌اش هموار می‌شود و زندگی‌اش معنی پیدا می‌کند. به خودش می‌گفت بنده‌ی موفقیت‌ها و شغلش است. به قول خودش اگر نمره‌اش خوب شود و کارش بی‌نقص، آن‌گاه احساس ارزشمندی و رضایت می‌کند، وگرنه تفاوتی با یک لنگه کفش ندارد. بعد هم کمی از ادبیات صحبت کردیم. گفت عاشق نویسندگان گرمسیر است. آن‌ها با خشونت و صراحت می‌نویسند. و به زندگی واقعی شبیه‌ترند. به مقصد رسیده بودیم. با او خداحافظی کردم و رفتم.
چند سال بعد که داشتم میان کانال‌های تلگرام بالا و پایین می‌رفتم، کانال دانشگاه، یک پیام جدید گذاشته بود. قبل از آن‌که متن را بخوانم، تصویر دانلود نشده و تار با روبان سیاه مورب گوشه‌اش توجهم را جلب کرد. تا عکس را باز کردم دو جفت چشم زنده در قاب عکسی درخشیدند. امیدوارم طرح معماری زندگی‌اش ناتمام نمانده باشد.
