به کسانی که در ذهنمان متولد می‌شوند و همانجا هم می‌میرند.
بوی سیگار و قهوه‌ی تازه دماغم را کم‌کم پر می‌کرد. هیچکدام از صندلی‌های چوبیِ قهوه‌ای رنگ خالی نبودند. آدم‌ها، چه پیر و چه جوان، نشسته بودند روی صندلی‌هایشان و یا داشتند می‌خندیدند یا اخم‌هایشان را در هم کشیده بودند و به سیگارهایشان پک می‌زدند. فرد کنار دستی‌ام که تنها نشسته بود، در یک دفتر نسبتاً بزرگ چیزهایی می‌نوشت. زیرچشمی نگاهش می‌کردم. لبخند به لب داشت. یا داشت خاطره می‌نوشت یا داشت نامه‌ای عاشقانه به معشوقش. و وقتی خودم را جایش گذاشتم، به‌نظرم آمد اگر من برای معشوقم نامه‌ای بنویسم، ممکن است بغض کنم و یا حتی قطره اشکی هم از گوشه‌ی چشمم روی کاغذ سقوط کند و جای لکه‌اش، چروک شود. و به این نتیجه سطحی رسیدم که مشغول نوشتن خاطره‌هایش است.
گوشه‌ی دیگر کافه، به فاصله سه میز از میزی که من پشتش نشسته بودم، یک تابلوی قشنگ آویزان بود. ترکیب بسیار هنرمندانه‌ای از رنگ‌های زرد و قرمز و نارنجی. منظره‌ای را نشان می‌داد پر از درخت و یک خورشید که در حال غروب است.
از نگاه کردن به تابلو که سیر شدم، توجهم به مردی که میزش زیر تابلو قرار داشت جلب شد. مرد چاق بود. کلاه سیاه رنگی به سر داشت و موهای بلند و انبوهش که ترکیبی بود از رنگ سیاه و سفید، از زیر کلاهش بیرون ریخته بود. تعجب کردم که چرا در این محیطِ پر دود کافه کلاهش را از سرش برنداشته. سیبیل پهنی داشت که لبانش را پنهان می‌کرد. ابروانش پهن بودند و بهم پیوسته. روی ابروان و چشمانش را هم یک عینکِ مستطیلی قرمز رنگ پوشانده بود. پوستِ صورتِ گرد و بزرگش تیره بود. اول که این‌ها را دیدم، پیش خودم حدس زدم سنش نباید بیشتر از پنجاه باشد. چیزی بینِ میانسالی و پیری. صورتش هیچ حس خاصی نداشت. نه غمگین بود و نه خوشحال. نه خندان و نه اخم‌آلود. هیچ حسی بجز بی‌تفاوتی. از پنجره‌یِ بزرگ و سرتاسری کافه به خیابان خیره شده بود و آرام آرام پیپ می‌کشید و به چایِ تیره رنگش لب می‌زد.
برای اینکه حواسم را از مردِ چاقِ کلاه‌دار که درگیرش شده بودم و مدام با خودم کلنجار می‌رفتم که بفهمم در ذهنش چه می‌گذرد یا به چه فکر می‌کند، پرت کنم به یکی دیگر از تابلوهای کافه که روبروی میزم به دیوار وصل شده بود خیره شدم. پرتره یک مرد بود. باز هم ترکیب زیبایی از چند رنگ. طلایی، زرد، نارنجی. تمام تلاشم این بود که تمرکزم را روی تک تک اجزا چهره مرد بگذارم تا چشمانم به سمت دیگران نچرخند و به دیگران نگاه نکنم.
آقا؟!
صدایِ زنانه‌ای از سمت راستم به گوشم رسید. نگاهم از روی تابلو کنده شد و به سمت زن چرخید. موهایِ قهوه‌ای رنگش را بالای سرش بسته بود و پیشانی سفید و بلندش خیلی به چشم می‌آمد. چشمان ریز و بادامی‌اش مشکی بود. لب‌های نازک و بی‌رنگش روی پوست سفیدش هیچ جلوه‌ای نداشت. سنش بنظرم بیشتر از بیست و پنج نبود. زیبا بود ولی نه به اندازه صدایی که از دهانش بیرون آمد.
آقا!! با شما هستم!
با دنبال کردن خطِ نگاهش فهمیدم خطابش با مردِ چاقِ کلاه‌دار است. مرد بی‌آنکه حالت چهره‌اش تغییر کند سرش را چرخاند و با صدایی ملایم ولی رسا پرسید:
با من هستید؟
حجم صدایِ محیط همچنان بالا بود ولی من با توجه به موقعیت مناسب میزی که انتخاب کرده بودم، به خوبی صدای دو نفر را میشنیدم. زن سمت راستم بود و مرد سمت چپم نشسته بود و من شبیه به یک قاضی که میان دو طرف می‌نشیند و بدون شناخت هیچکدام، قضاومت می‌کند، هر دو را نگاه می‌کردم.
بله آقا! با شما هستم. شما منوچهر پریزاد نیستید؟
خودم هستم!
چهره‌ی منوچهر متعجب شده بود.
شما مرا از کجا می‌شناسید؟
من پدر شما را می‌شناختم. مدتی با مادرم زندگی می‌کرد. یعنی همسر مادرم بود و به تعبیری، پدر من هم بود.
منوچهر بهت زده داشت زن را نگاه می‌کرد. بدون اینکه پلک بزند. هضم این اتفاق بنظرم برایش خیلی سخت بود. فکر کردم اگر من جایش بودم چه می‌کردم؟ شاید از صندلی‌ام بلند می‌شدم و بدون گفتن کلمه‌ای از کافه خارج می‌شدم. ولی منوچهر نشسته بود و داشت خواهرش را نگاه می‌کرد. بجز من هیچکس به این مکالمه جالب توجهی نمی‌کرد. همه همچنان مشغول اخم کردن و لبخند زدن و سیگار کشیدن بودند.
بعد از چند دقیقه وقفه در مکالمه، منوچهر که انگار به نتیجه‌ای رسیده بود و چهره‌اش آن حالت متعجب قبل را نداشت گفت:
گیرم حرف شما درست باشد. که البته بعید می‌دانم اینطور باشد؛ شما پدرم را می‌شناختید، من را از کجا می‌شناسید؟
اسم پدرتان فریدون نبود؟
چرا! بود! اسم پدرم فریدون بود. فامیلش هم پریزاد بود. فریدون پریزاد. ولی جواب سوال من را ندادید!
من عکس شما را در گاوصندوق فریدون خان دیدم. اسم‌تان را هم یک‌بار و برای اینکه مطمئن شوم و حدس و گمان‌هایم به یقین تبدیل شوند، از داخل شناسنامه‌اش خواندم. شباهت عجیبی هم دارید.
چهره منوچهر مثل آسمان بیرون از کافه در هم رفت. اخمش را در هم کشید و بنظرم از فکر اینکه پدرش یک زن دیگر هم داشته، رنجیده شد. این مقدار از اطلاعات را یک‌باره به ذهن کسی وارد کردن، می‌تواند بسیار استرس‌زا و ناراحت‌کننده باشد! سرش را پایین انداخت و مشغول پر کردن پیپش شد. پلک نمی‌زد. از لیوان چای‌اش هم بخار خارج نمی‌شد. یخ کرده بود، مثل دستانش.
زن که از بی‌توجهی منوچهر کلافه شده بود، با صدایی بلند و تحکم‌آمیز گفت:
من خواهرتان هستم!
منوچهر هم بدون مقدمه و با صدایی رساتر از چیزی که قبلاً از او شنیده بودم گفت:
خانمِ محترم، خواهر من سال‌ها پیش و وقتی سنش کم بود خوابید و دیگر بیدار نشد. خواهر من مرده است! نکند می‌خواهید بگویید از گور بیرون آمده‌اید؟
بخش آخر حرفش را که زد، یک لبخند پیروزمندانه روی لبش نشست و سعی کرد موضوع بحث را به تمسخر بگیرد. ولی موفق نشد، چون زن بسیار مطمئن صحبت می‌کرد. انگار کاملاً خودش را برای چنین موقعیتی آماده کرده بود و حالا که فرصت را مناسب می‌دید، میخواست نقشه‌اش را کامل پیاده کند.
تا به خودم آمدم، یک بخش از مکالمه را از دست داده بودم. دود خاکستری غلیظی بالای سر افرادِ نشسته روی صندلی‌ها جمع شده بود و حرف‌هایشان و نگاه‌هایشان را گنگ کرده بود. هوا داشت تاریک می‌شد. آسمان ابری بود و درهم و انگار آماده بود هر لحظه ببارد. صدای هواکشی که بالای سرم روشن شده بود اجازه نمی‌داد خیلی خوب صدای منوچهر و آن زن را بشنوم. البته آن دو هم چیزی نمی‌گفتند. هردو پشت میزهایشان نشسته بودند و به دست‌هایشان نگاه می‌کردند.
یک لحظه آرامشِ نسبی بر فضا حاکم شد. صدای هواکش قطع شد و همهمه مقداری کاهش پیدا کرد. منوچهر و زن انگار منتظر چنین فرصتی بودند که به حرف‌هایشان ادامه دهند.
اسم خواهرتان چه بود؟
این را زن پرسید.
شهناز. اسمش شهناز بود.
خب اسم من هم شهناز است!
این غیرممکن است. امکان پذیر نیست. شهناز پریزاد، خواهر من، وقتی ۱۳ ساله بود در خواب مرد. امکان ندارد.
باز صداها بالا رفتند. آسمان هم گاهی صدایی از خودش بروز می‌داد و برقی می‌زد و همه جا را روشن می‌کرد. پاکت سیگارم خالی شده بود. لیوان چای‌ام هم خالی بود. سرم داشت از ورود این حجم از صدا منفجر می‌شد. بینی‌ام دیگر بویی را حس نمی‌کرد و متوجه زمان و مکان نبودم. دلم میخواست بلند شوم و از کافه بیرون بروم. ولی مکالمه داشت جالب می‌شد. نمی‌توانستم به حرف‌هایشان گوش نکنم. دلم میخواست بفهمم آخر ماجرا چیست و منوچهر و شهناز پریزاد چه کسانی هستند و چرا با هم خواهر و برادرند و خودشان نمی‌دانند؟! دلم میخواست بفهمم مردِ چاقِ مو بلند و زنِ چشم بادامی که هیچ شباهتی به هم ندارند، چرا با هم خواهر و برادرند. چراها داشت در ذهنم زیاد می‌شد. می‌خواستم بفهمم و بدانم...
***
آقا؟!
دستی روی شانه‌ام خورد. سرم را بلند کردم و با کافه‌ی خالی از آدم مواجه شدم. مردی با یک بشقاب کوچک که صورت حسابم رویش بود مقابلم ایستاده بود و نگاهم می‌کرد.
ساعت از ۱۱ گذشته، می‌خواهیم تعطیل کنیم!
مچ دستم از خستگی بی‌حس شده بود، جای خودکار روی انگشتم مشخص بود و انبوه کاغذ سیاه شده جلویِ رویم و روی میز انباشته شده بود. دنبال مرد چاق و زن چشم بادامی گشتم. به میزها نگاه کردم ولی اثری از هیچکدامشان نبود. ولی صدایشان را کم و بیش میشنیدم. نمی‌دانم کِی از جایشان بلند شدند که من نفهمیدم.
آقا! داریم می‌بندیم!
شما هم این صداها رو می‌شنوید؟
کدام صداها؟ این‌جا بجز من و شما هیچکس نیست.
صدای منوچهر و شهناز را می‌گویم، نمی‌شنوید؟
نه، من صدایی نمی‌شنوم. خواهش می‌کنم زودتر بلند شوید. دیروقت است.
مرد که رفت، با دقت دنبال منبع صدا گشتم، نزدیک بود، خیلی نزدیک بود. اطراف را نگاه کردم، حتی از پنجره بزرگ کافه به خیابان نگاه کردم. خبری نبود. کسی نبود. وسایلم را جمع کردم و به خیابان آمدم. خلوت بود. ماشین‌ها تک و توک رد می‌شدند. نور چراغشان اذیتم نمی‌کرد. نسیم ملایمی می‌آمد و از ابرهای درهم رفته خبری نبود.
قدم زنان راه خانه را پیش گرفتم ولی باز هم صداها را می‌شندیم. کنجکاو شده بودم که این آدم‌ها کجا هستند، من دیگر ندیدمشان و حتی آخر مکامله‌شان را نفهمیدم. سوال‌هایم همه بی‌جواب مانده بودند و حالا صدایشان را میشنیدم که خیلی مبهم هنوز باهم صحبت می‌کنند.
وقتی به خانه رسیدم و خواستم کلید را از جیبم بیرون بیاورم، دستم لرزید و کاغذهایم از دستم افتادند داخل جوی آب و خیس شدند. آب جاری بود. روان به سمت جایی می‌رفت. آب برگه‌هایم را با خودش برد. تمام کاغذهایی را که نوشته بودم را با خودش برد. صدای منوچهر و شهناز کم کم دور شد.
امیررضا فخاریان / اسفند ۹۴
