پردهٔ اول:
آدمی را گمان چنان است که هر که قبای دانشگاه بر دوش افکند، درهای جهان به رویش گشوده می‌شود. غافل از اینکه این روزگار، مدرک را نه کلیدِ قفلِ بخت که طلسمی بی‌اثر بر گردنِ اهلِ فضل می‌داند. یکی از همین جماعت بینوایِ ریاضی‌خوان را می‌شناختم: لیسانسِ محضِ ریاضی، فوقِ لیسانسِ آمار، و آنچنان محض که هیچ بنگاه و بارگاهی به کارش نیاورد؛ چون گوهری که در کفِ سمساری، قدرش ندانند.
سال‌ها از او خبری به گوشم نرسید تا روزی در یکی از همان پیچ‌وخم‌های شلوغِ شهر، ناگاه چشمم به قامتِ آشنایِ او افتاد. از دیدارش چنان شادمان شدم که گویی سکه‌ای گمشده یافته‌ام. پرسیدم: «چه خبر ؟» لبخندی زد و گفت: «مشغولم؛ شبانه‌روز روی بینهایت کار می‌کنم.» ، پرسیدم از ازدواج. لبخندش به تلخی گرایید و گفت: «همین بینهایت، مانعِ ازدواجم شد.»
گفتم: « به حق چیزهای نشنیده! کی تا حالا یک موضوع ریاضی باعث بهم خوردن ازدواج کسی شده !!» نظر به عادت عمومی غلط، بد و زشتی را فکر کردن و برچسب زدن گفتم :(نکنه....؟) خندید و گفت: « نه والا، زحمت می‌کشم، بینهایت هم می‌کشم.» گفتم: «بینهایت که کشیدنی نیست» گفت: «چرا، خودِ همان بی‌نهایتِ ریاضی.» دستی به هوا کشید و انگار می‌خواست حلقه‌ای نامرئی را ترسیم کند
گفت : «ببین، هر روز ساعتها این مارِ بی‌کران را با دقتی وسواس‌گونه بر زمین نقش می‌زنم. از سپیده‌دم تا غروب، این شکل را بی‌وقفه تکرار می‌کنم؛ چنانکه گویی در حالِ خواندنِ ذکری بی‌پایانم. من رفتگر شهرداری شدم و جارو کشی شده کار هر روز من !
گفتم: «کاش از تخصصَت استفاده می‌کردند، کاش جایی قدرِ امثال تو را می‌دانست.» چشمانش را به زمین دوخت و با همان لهجهٔ خشکِ محلی، لختی درنگ کرد و گفت حتی حاضر شده برای جمع آوری و تحلیل اطلاعات آماری شهرداری کمک کنه ولی بهش گفتند باید هفت خان رستم را بگذرونی مگه شهر هرت؟!! )
::::::: ::::::: :::::::
پردهٔ دوم:
همه می‌دانستند که شهردارِ ما هرگز پا به دانشگاه نگذاشته بود، اما انگار همین بی‌سوادی، مُهرِ قبولیِ این مسند بود. به محضِ آنکه بر کرسی نشست، چنان لامپِ رنگی و ریسهٔ چراغی به در و دیوارِ شهر آویخت که گویی شبِ عروسیِ قیامت است. بنرهایی از خودستایی در هر کوچه و خیابان نصب کرد؛ چنان که رهگذر، هر جا می‌نگریست، با چهره عبوث و نازیبا شهردار رخ به رخ می‌شد. در سخنرانی‌هایش از پاریس و نیویورک می‌گفت و می‌کوشید ثابت کند که «ایفل، اگر ایفل شده، به برکتِ چراغ و لامپ است و نیویورک، اگر سری در سرها در آورده، از چلچراغ‌هایش است.» یکی گفت: «آقا، شهرداری فقط چراغانی نیست.» اما حرفِ مرد، یک کلام بود؛ کلامی که از تهِ حلقومِ جهل، چون آتشفشانی خاموش، بیرون می‌جوشید.
اما کارِ دومِ مهمِ ایشان، رسیدگی به بانوانی خاص بود. ملاقات با نمایندهٔ زنانِ بی‌سرپرست، نمایندهٔ صنفِ آرایشگرانِ ایرانی، و خلاصه هر که دامن بر زمین میکشید. البته این ملاقات‌ها را بیشتر پس از پایانِ ساعتِ کاری و زمانی ترتیب می‌داد که ساختمانِ شهرداری، چون استخوانی بی‌مغز، خالی و خاموش می‌شد؛ ساعاتی که هیچ مراجعی در کار نبود، تا رسیدگی، بی‌حاشیه و بی‌چشم‌و‌چراغِ مزاحم انجام پذیرد.
شاهکارِ بزرگ اما، آن روزِ تعطیل بود که به همراهِ دو تن از همان جماعتِ نسوان، بازدیدی خصوصی از استخرِ سرپوشیدهٔ شهر ترتیب داد. حالا نمی‌خواهم از حرکاتِ زشت و شنیعی سخن بگویم که در آن خلوتِ مرطوب رخ داد؛ نه از بی‌ناموسیِ بی‌حدوحصر بگویم، اما بی مروت پس چرا زوزه میکشید ؟
دوربینِ مخفی، چون سندی بر جریدهٔ روزگار، ضبط کرد. بگذریم. اما فیلم که پخش شد، شهرِ کوچکِ ما یک‌شبه در همهٔ ایران سرِ زبان‌ها افتاد. چنان که تا امروز، هر کسی می‌فهمد اهلِ کجاییم، با نگاهی آمیخته به شهوت و ریشخند، می‌پرسد: «شهرداریتان چطور است؟ استخرتان کجاست؟» آقا، این بی‌ناموسی‌ها به ما نمی‌چسبید اما به حسابِ همه ما تمام شد، اما انصافاً شهردار در مأموریتِ ابلاغی‌اش که همانا «سربلندی و شناساییِ شهر» بود، سنگِ تمام گذاشت. شناساییِ شهر را چنان به انجام رساند که از ابتدایِ بنایِ این دیار، هیچکس به این روشنی، چون گاوِ پیشانی‌سفید، شهر را تابلو نکرده بود. در بابِ «بلندکردن و سر» اما اگر آنکه دوربین را تنظیم و مخفی کرده بود زاویهٔ دوربین را کمی بهتر می‌گرفت، شاید امروز آن نقص هم به چشم نمی‌آمد اما افسوس که فیلم‌بردار، هنرِ کافی نداشت
چندی بعد، بزرگانِ بالا با استفاده از همان فیلم و مواردی مشابه دستورِ استراحت به او دادند و گفتند بس است، برو کمی بیاسای. اما او چنان به سنگرِ خدمت چسبید که گویی نافِ خود را به صندلیِ شهرداری دوخته است.
گفت :فکر کردید فقط خودتون بلدید فیلم بگیرید مگه شهر هرت؟ !!
::::::::: ::::::: :::::::
و آیا ، میانِ این همه بی‌نهایتِ خودنمایی و جهلِ مرکب و مقدس که آن ریاضی‌خوانِ بی‌نوا هر روز صبح، با قامتی خمیده‌تر از دیروز، بر همان زمینی که شهردار برایش چراغانیِ عزا کرده، بینهایت را می‌کشد. اما نه با خودکار بر کاغذ، نه با گچ بر تخته، که با دسته‌ای چوبی و جارو، بر سیاهیِ آسفالت خیابان آیا امیدی آبادانی و شهری آباد میتوان داشت ؟؟
آرزو و امید اینجا هم جایز نیست .
اینجا همان شهر هرت است .
مخلص امین ظاهری
