ویرگول
ورودثبت نام
علی شاکر
علی شاکردانش‌آموخته‌ی علوم ارتباطات هستم. روزنامه‌نگارم، می‌نویسم و تدریس می‌کنم؛ گاهی در دانشکده‌ی علوم ارتباطات علامه طباطبایی، گاهی دانشکده خبر. اما عشقم هنر است به ویژه موسیقی، سینما و ادبیات.
علی شاکر
علی شاکر
خواندن ۲ دقیقه·۶ سال پیش

حقارت و نفهمی ستودنی انسان

نور سمت چپ یک اَبَر نو اختر است
نور سمت چپ یک اَبَر نو اختر است


این نوری که در عکس می‌بینید یک #supernova یا اَبَر نو اختر به نام «#SN2018gv» است. پر جرم‌ترین ستاره‌های عالم، زندگی خود را با انفجاری عظیم با همین نام به پایان می‌برند.

یک اَبَر نو اختر زمانی رخ می‌دهد که یک ستاره‌ی در حال مرگ، شروع به خاموش شدن می‌کند. آن گاه به‌طور ناگهانی منفجر شده و مقدار بسیار زیادی نور تولید می‌کند و در پسِ خود، یک هسته‌ی کوچک نوترونی به جای می‌گذارد.

نور ناشی از همین ابر نو اختر 50 میلیارد برابر نور خورشید ماست.

انفجار ستاره‌ها چرا برای ما خطرناک نیست؟

گاهی از خودم می‌پرسم زندگی در این کائنات می‌تواند خیلی خطرناک باشد. بالاخره خطر #ماده_تاریک یا #انرژی_تاریک و همچنین #سیاه_چاله را نباید نادیده گرفت. ولی چرا انسان از این خطرها تاکنون مصون بوده؟

به یک دلیل خیلی ساده؛ چون ما خیلی خیلی خیلی گم‌ و کوچکیم در این عالم (Universe). ما مدت بسیار بسیار بسیار کمی است که پا روی زمین گذاشته‌ایم. بگذارید مثالی بزنم:

اگر 14 میلیاردسال عمر عالم را تبدیل کنیم به 14 سال، در واقع زمین تازه «پنج سال» است که به دنیا آمده و جانوران همین «هفت ماه پیش» پا به عرصه وجود گذاشتند. #دایناسور ها «سه هفته» پیش منقرض شدند. کل تاریخ زندگی بشر هم همین سه دقیقه پیش شروع شده. انقلاب صنعتی هم همین 6 ثانیه پیش شروع شد.*

می‌گویند از سخن از بوداست که «برای جهان هیچم، ولی برای خود جهانم». با احترام زیاد به این سخن عمیق، شاید جناب بودا آن زمان از عمق کوچکی هستیِ زمین، جاندارانش و موجود حقیری چون انسان بیشتر باخبر بود، جای گفتن این جمله، سکوت می‌کرد. در واقع یارای سخن گفتن را از دست می‌داد.

اما نقطه‌ی قوت بشر در این میان چیست؟

نقطه‌ی قوت بشر این است که چنان حقیر است که این حجم از کوچکی را نمی‌تواند درک کند. بشر حداکثر اندازه‌ی عمر خویش بتواند زمان را به شکلی نسبی درک کند. موقعی این زمان شاید 40 سال بود (بررسی‌ها باستان‌شناسان نشان می‌دهد بخش مهمی از تاریخ امید به زندگی بشر 40 سال بوده) و اکنون چیزی حدود 100 سال. (مسلما این عددها وجهی اسطوره‌ای ندارند وگرنه همگی می‌دانیم که مثلاً ضحاک هزار سال حکومت کرد فقط).

این نفهمی زمان و اندازه‌ بسیار برای ما راهگشا و آرامش‌بخش است. قدر این نفهمی را همگی بدانیم. چون شما را نمی‌دانم ولی من حتی برای لحظه‌ای نمی‌توانم به 50 میلیارد برابر بودن نور خورشید بودن این سوپرنوآ فکر کنم. پس به توهم «جهانی بودن برای خویش» ادامه می‌دهیم** و دم مرگ به خوبی و خوشی با این نفهمی خود زندگی می‌کنیم.



  • * این اشاره‌ی فوق‌العاده‌ی ایده‌ی بنده نیست. آن را در مستند تاریخ جهان دیدم و وام گرفتم.
  • ** نیاز به گفتن نیست که جمله‌ی عمیق بودا را از منظری منفی‌گرایانه و به معنی‌ غرورنابجا دیده‌ام. در واقع حرف این است که انسان همچنان به غرور از سر نفهم و کوچکی خود ادامه می‌دهد.
عالمفضاتاریخ بشر
۵
۰
علی شاکر
علی شاکر
دانش‌آموخته‌ی علوم ارتباطات هستم. روزنامه‌نگارم، می‌نویسم و تدریس می‌کنم؛ گاهی در دانشکده‌ی علوم ارتباطات علامه طباطبایی، گاهی دانشکده خبر. اما عشقم هنر است به ویژه موسیقی، سینما و ادبیات.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید