
به نام خدا
چند روز پیش دوستم به دیدنم آمده بود و به اتفاق هم دوری در سطح شهر زدیم و بعد در کنار پارکی ایستادیم و او شروع کرد به صحبت کردن با من، البته بیشتر نصیحت و گاهی هم سرزنش بود. حرف هایش را از قبل میدانستم، چیزهایی می گفت که خودم به عنوان یک انسان بالغ به آنها آگاهی داشتم. امّا چه شده بود که دوستم در نقش یک پدر یا یک بزرگتر، داشت من را نصیحت می کرد.
حرفی نمی توانستم بزنم، چاره ای جز سکوت و شنیدن حرف هایش نداشتم. چه می شود کرد، او یک رفیق قدیمی و پدر دو فرزند است و با اینکه دو سال از او بزرگترم و خودش هم این را در بین حرف هایش می گفت، نمی توانستم خود را از باران سرزنش ها، توصیه ها و پندهایش آزاد کنم. فقط به نقطه ای در دوردست نگاه میکردم و منتظر بودم تا حرف هایش را تمام کند.
او سال گذشته برایم کاری پیدا کرده بود و من فقط چهار ماه توانستم در آن شغل دوام بیاورم. سطح استرس کار بیشتر از حد توانم بود و بعد از این که به خاطر گم شدن مقداری سیم در انبار همه ی انگشتهای اتهام به سمت من گرفته شد، دیگر نتوانستم محیط آن جا را تحمل کنم، جایی که همه زیرآب هم را برای منفعت خودشان میزدند، از طرفی دیگر به خاطر مشکل پیش آمده چنان دچار استرس و اضطراب شده بودم که عملاً قدرت تصمیم گیری و مدیریت بحران را از دست داده بودم و در ماه آخری که منتظر بودم تا نیرویی جایگزین من بشود، شب ها دائماً کابوس می دیدم و صبح ها با ناراحتی و ترس به سرکار می رفتم.
دوستم از این که کارم را رها کرده بودم شاکی بود و می گفت: من هم مشکلات زیادی سرکار دارم اما آنها را مدیریت می کنم و تو هم می توانستی با صبر و حوصله، گم شدن آن مقدار سیم را پیگیری کنی و نگذاری تا حقت پایمال شود.
حرفی نداشتم در جوابش بدهم. چون او هیچ وقت نمی تواند حال آن روزهای من را درک کند. بیماری روحی و روانی به مانند طنابی نامرئی دست و پای شما را می بندد و نمی گذارد ذهن شما در شرایط بحرانی، تصمیم درستی بگیرد. این می شود که شما از پس ساده ترین مشکلات بر نمی آیید و دیگران و حتی صمیمی ترین و نزدیک ترین افراد به شما، قادر نخواهند بود که شما را درک کنند و بجای همراهی و کمک کردن، بیشتر شما را سرزنش و نصیحت می کنند.
اسفند سال 1401 بود که به سفارش یکی از اقوام به دومین دکتر روانپزشک مراجعه کردم. کمی مردد بودم و نمی دانستم آیا این دکتر می تواند کاری برایم انجام بدهد یا نه، این تردید به این خاطر بود که در تجربهی قبلی، با اینکه هزینه ی زیادی پرداخته و نزد دکتر معروفی رفته بودم، اما در نهایت بعد از دوسال مصرف داروها را به این دلیل که دچار بی حوصلگی شدیدی شده بودم رها و روند درمان را متوقف کردم.
در دومین تجربه ی مراجعه به روان پزشک، بعد از دو جلسه به فاصله دو هفته و مصرف حدود یک ماه دارو، روند درمان را ادامه ندادم. هنوز آثار اضطراب و استرس از کار قبلی در من مانده بود و از طرفی دائماً دچار حمله های پانیک می شدم.
فروردین تا اواسط اردیبهشت 1402 را بدون مصرف دارو گذراندم. این وقفه باعث شد تا علائم بیماری ام چند برابر بشود، به طوری که در طول هفته چند بار دچار حمله های پانیک می شدم. حالم خیلی خراب بود، آن قدر که دوست داشتم دیگر زنده نباشم و آرزوی مرگ می کردم، می شود گفت از چنین زندگی سرشار از رنج سیر شده بودم. آخرین راه رفتن دوباره نزد همان دکتر دومی بود.
در مورد درمان بیماری های روانی نکته ی مهمی وجود دارد و آن این است که باید تا رسیدن به نتیجهی مطلوب صبر داشته باشید و اگر ناگهان مصرف داروها را متوقف کنید، علائم بیماری بسیار شدیدتر از قبل به سراغ شما خواهد آمد.
روند درمان را از اواسط اردیبهشت 1402 شروع کردم. مجبور بودم برای درمان صبر داشته باشم، می شود گفت هیچ راهی جز این که به حرف های دکتر گوش کنم نداشتم. البته می دانستم قرار نیست معجزه بشود، اما همین که بتوانم حداقل مثل بقیه افراد جامعه زندگی کنم، خودش آرزوی بزرگی برایم بود.
در طول این سال، دکتر چند بار نوع داروها را تغییر داده است، یعنی اول اثر چند دارو را روی من امتحان کرد و بعد که دید که چند دارو برایم مناسب هستند، مصرف همان ها را در طول سال برایم افزایش داد تا آنجا که کم کم حال روحی ام تقریباً به ثبات رسید و بعد از آن با کم کردن مقدار داروها، چند ماهی میشود که مصرف داروهایم به مقدار ثابتی رسیده است اما همچنان به تشخیص دکترم باید روند درمان را ادامه بدهم.
من به لطف تشخیص درست روانپزشک و مصرف چند قرص در طول یک روز، تقریباً می توانم یک زندگی متعادل داشته باشم، این طور که دچار حمله های پانیک نشوم، استرس و اضطراب کمتری داشته باشم و همچنین افسردگی ام کنترل شده باشد.
توضیح دادن این سبک زندگی برای یک انسان عادی کاری دشوار و در برخی موارد تقریباً غیر ممکن است. آری من در زندگی از هم سن و سال های خودم کیلومترها عقب افتاده ام. نتوانسته ام شغل و هنری داشته باشم و به همین دلیل هیچ وقت برای ازدواج آماده نبوده ام. در صورتی که دوستانم به دلیل سلامت ذهن و بزرگ شدن در یک خانواده ی عادی، توانسته اند روال طبیعی یک زندگی را با مشکلات کمتری طی کنند. و به همین دلیل دوستم درکی از مشکلاتی روحی و روانی من ندارد و نمی تواند درک کند که من با چه مسائلی روبرو هستم. آری من تمام نصیحت ها و پندهای او را از قبل می دانم اما وقتی آن طناب نامرئی، تمام ذهن و وجود من را تنگ بسته است و اجازه ی تصمیم گیری و مقاومت در برابر مشکلات را از من میگیرد، درک نشدن از طرف صمیمی ترین دوست، خود معضل دیگری است.
در انتهای سال 1401 تصمیم گرفته بودم تا در یکی از زیر شاخه های رشته ی تحصیلی ام، آموزش های ویدئویی ببینم و در کنار یکی از دوستانم، آن را ادامه بدهم تا به درآمد برسم، اما این تصمیم مترادف شده بود با اولین روزهای درمانی ام با دکتر جدید و همچنین جدا شدن از شغل پر استرس قبلی و همه ی این موارد دست به دست هم داد که به یکباره تصمیم گرفتم همه چیز را رها کنم و به تنها کاری که به آن علاقه داشتم، یعنی مطالعه و نوشتن بپردازم. البته برای موفقیت در نوشتن یک سال زمان بسیار ناچیزی محسوب می شود، پس در مجموع باید گفت تنها ثمره ی مطالعه و نوشتن در طول سال1402، کمک به روند درمان من بود و نه چیز بیشتری و این یعنی یک سال دیگر هم بدون هیچ آورده ای گذشت و باید دید که آیا سال آینده میشود جبران مافات کرد یا نه.
آنهایی که تجربه ی افسردگی داشته اند، حداقل یک بار به خودکشی فکر کرده اند. وقتی تمام راه ها برای شما مسدود شده باشد، تنها راه نجات، پایان دادن به زندگی است. البته فکر کردن به خودکشی حتما به مرگ ختم نمی شود، اما همیشه یکی از گزینه های دم دست برای رهایی از رنج ها و دردهای زندگی است.
به یاد ندارم اولین بار چند سال پیش به مُردن فکر کرده ام، اما در طول سالی که گذشت، بارها آن را از نظر گذرانده ام. در جلسات ابتدایی همیشه از روانپزشک می پرسیدم آیا دارویی هم هست که با خوردن آن بشود به زندگی پایان داد! من به نوعی اتانازی برای بیماران روانی می اندیشیدم.
در سالی که گذشت، 34 هنرمند به دلایلی همچون ایست قلبی، سرطان، سکته، کهولت سن و قتل، آسمانی شدند و تنها مورد خودکشی مربوط می شود به کیومرث پوراحمد، کارگردان سرشناس سینمای ایران. این که یک آدم سرشناس و آن هم یک کارگردان در سن بالا خودش را می کشد برایم هم جای سوال دارد و هم وحشتناک است.
می توان گفت افسردگی به سراغ همه می رود و برایش مهم نیست مخاطبش یک کارگردان معروف باشد یا یک انسان گمنام مثل من. ولی مهم تر از آن این است که عکس العمل ما در برابر این بیماری خاموش چگونه باشد. کیومرث پوراحمد با اینکه انسان سرشناسی بوده و کسی متوجه احوالات درونی اش نشده، نشان می دهد که بیماری روانی می تواند خیلی کشنده تر و خطرناک تر از هر بیماری دیگری باشد. و همین می شود که شما وقتی به خاطری افسردگی قادر به انجام کارهای عادی نیستید، کمتر کسی می تواند شما را درک کند و در بعضی از موارد وقتی مشکلات حادتر می شوند و همچنین شما کسی را پیدا نمی کنید که یاری تان کند، دست به خود کشی میزنید.
اما حالا باید از خود بپرسم که آیا زنده ماندنم هنوز ارزشی برای این دنیا دارد؟ آیا تلاش من برای بهبود و درمان بالاخره نتیجه می دهد یا اینکه من هم روزی مجبور می شوم دست به اتانازی بزنم؟
هرچند که می دانم که زندگی بزرگ ترین نعمتی است که خدا به هر انسانی می دهد ولی گاهی بار زنده ماندن چنان سنگین است که شانه های ضعیف مان آن را تاب نمی آورد و آن جاست که باید دید خدا به کمک ما میآید تا در حسّاس ترین لحظه ها، تصمیم درستی را بگیریم و به زندگی ادامه بدهیم.
راستی، زندگی ام چه قدر ارزش دارد؟
آیا ذهن من روزی آبستن اندیشه هایی می شود که بتوانم با آنها پرواز کنم؟
28 اسفند 1402