
کتاب یا ازدواج
از متصدی کتابخانه که خانمی میانسال است میپرسم آیا فلان رمان را خواندهای، میگوید خواندن این کتابهای چند جلدی چه فایدهای دارد و در ادامه نمیدانم به چه دلیلی موضوع ازدواج مطرح میشود.
مکالمهی ما پیرامون کتاب و ازدواج پیش میرود، نتیجهی صحبتها این است که ازدواج از کتاب خواندن واجبتر است و مطالعهی رمانهای چند جلدی هیچ واجب نیست. کمی به فکر فرو میروم و انگار تلنگری به من وارد میشود. از خود میپرسم نکند عمر خود را بیجهت برای کتابها تباه کرده باشم!
میگویم شرایط ازدواج را ندارم و از طرفی حقوقم کفاف یک زندگی دو نفره را نمیدهد، پس با این شرایط چطور میتوانم ازدواج کنم؟ متصدی میگوید با یک زن کارمند که خانه هم دارد ازدواج کن، خود من هم وقتی ازدواج کردم خانه داشتم و الان در کنار همسرم زندگی خوبی دارم. اگر بخواهی میتوانم از همکارانم کسی را معرفی کنم.
نمیدانم چه بگویم، حرفی برای گفتن ندارم و در نهایت خداحافظی میکنم و از کتابخانه بیرون میزنم. در راه بازگشت به خانه به این فکر میکنم که وقتی شرایط ازدواج را ندارم چه دلیلی دارد که حتماً باید به دنبال زنی باشم که هم خانه دارد و هم شاغل است؟ مگر معیار انتخاب باید پول و امکانات رفاهی باشد؟ البته نه اینکه لزوماً به خاطر شغل، خانه و سایر مواردی که یک زن ممکن است داشته باشد، باید برای ازدواج با او اقدام کرد، مساله این جاست که حداقل من آدمی نیستم که بخواهم صرفاً چون طرف مقابل شرایط ایدهآلی دارد با او ازدواج کنم بلکه معیارهای من فراتر از شرایط مالی طرف مقابلم است.
اکنون که ۳۷ سال از بهار زندگانیام میگذرد از بابت مجرد بودنم هیچ نگران نیستم. البته ممکن است در آینده به خاطر شرایط جدید، نظرم تغییر کند اما در حال حاظر نیازی برای بودن با یک نفر دیگر را احساس نمیکنم و یا دست کم این نیاز آنقدر شدید نیست که بخواهم به هر طریقی تن به ازدواج بدهم.
اما صحبتهای آن خانم متصدی کتابخانه باعث این سوال بزرگ شد که آیا ممکن است من در کتاب خواندن دچار اشتباه شده باشم و کارها و اعمال واجبتری هم در زندگی دارم که میبایست به آنها بپردازم؟ و آیا من این حق انتخاب را به عنوان یک انسان آزاد دارم که هیچ گاه ازدواج نکنم و به تنهایی به زندگیام ادامه بدهم؟
باید بگویم من در زمان مجردی کتابهایی خواندهام که مطمئن هستم اگر متاهل بودم، هیچ گاه فرصت خواندن آنها را پیدا نمیکردم و یا حداقل زمان کمتری داشتم و در نتیجه تا قبل از مرگ، از خواندن کتابهای زیادی محروم میشدم.
به نظر من گاهی نیاز است انسان برای لذتهای مشروع خود فداکاری کند، یعنی ممکن است یک نفر برای اینکه وقت بیشتری داشته باشد تا کتابهای متعددی را بخواند، تصمیم بگیرد تا آخر عمر تنها بماند.
حال که هر چه به چهل سالگی نزدیکتر میشوم، به این فکر میکنم که شاید اصلاً من برای بودن در کنار آدمی دیگر خلق نشدهام، این را از این جهت میگویم که در بیشتر اوقات، در تنهایی آدم بهتری هستم و میتوانم به طریقی خود را مشغول کنم بی آنکه حوصلهام سر رود یا نیاز به حضور دیگری باشم. همین که برای چند ساعت در محیط کار به اجبار با انسانهای دیگر در ارتباط هستم، برایم کافیست. برای همین است که بیشتر اوقات حتی از صمیمی ترین دوستانم هم دوری میکنم.
این بحث نتیجهگیری خاصی ندارد بلکه میخواستم با نوشتن این مطلب کمی بار ذهنی خود را زمین بگذارم و به این فکر کنم که اگر تا این سن مجرد ماندهام، آیا دچار ضرری بزرگ شدهام یا نه، در صورتی که من چنان با کتابها انس گرفتهام که فکر میکنم زندگی شاید همین گذران با صفحات بیانتهای کتابها باشد.
۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۴