
دست به هر کاری که فکرش را می کردم یا به من توصیه می شد زده بودم اما در هیچ کدام موفق نبودم و از طرفی مدرک دانشگاه هیچ برایم کارگشا نبود. در این بین باید خودم از پس مخارج زندگی ام بر می آمدم و مدت ها می شد که خبری از پول بابا نبود و مجبور بودم تن به هر کاری بدهم تا دستم را پیش این و آن دراز نکنم.
آخرین ایده ای که قرار بود آن را راه اندازی کنم تا به صورت مستقل مشغول به کار بشوم مربوط به پرورش نوعی جلبک دریایی بود که پرورش دهنده ی آن ادعا می کرد اگر خوب کار کنم و از یک نفر دیگر هم کمک بگیرم، آن قدر درآمد خواهد داشت که بتوانم در پایان همان سال اول کاری، علاوه بر خانه ، ماشینی هم بتوانم خریداری کنم. به گمانم بیشتر از اینکه آن یارو پرورش دهنده ی جلبک دریایی باشد، یک شکارچی قهّار در پیدا و شکار کردن آدم های مغز جلبکی چون من بود و حالا که فکر می کنم، از اینکه چطور با سخنرانی چهل دقیقه اش با من و دوستم، توانست نود و پنج درصد سرمایه ی ما را به حساب خودش واریز کند، آن هم بدون اینکه حتی مثلا در ازای آن به ما یک دفترچه ی راهنما یا یک سی دی آموزشی بدهد که دلمان خوش باشد که حداقل اگر پولی پرداخت کرده ایم و به جایش روش کار دست مان آمده و می توانیم حرکتی بزنیم تا بلکه سرمایه را دوباره به حسابمان بازگردانیم.
وقتی که فکر درگیر باشد، هر سرابی را آب می بیند و من با آن مغز جلبکی ام، کاری کردم که حاصل سه سال کارگری شبانه ام در یک کارگاه تولیدی را به باد دهم هر چند که باد آورده نبود و این باعث شد که برای مدتی شدیدا بی پول شوم و چون از محل کار قبلی استعفا داده بودم و آنها کس دیگری را جایگزینم کرده بودند، لذا می بایست جهت جبران خسارت و تامین دوباره ی سرمایه، به دنبال کار می گشتم.
البته الآن که فکر می کنم شاید باید به حرف کارفرمای قبلی ام گوش می کردم و همان جا ماندگار می شدم چون کم کم داشت روی من حساب ویژه ای باز می کرد و این اواخر می دیدم سر شب دخترش سری به کارگاه می زد و به بهانه ی اینکه می خواهد به پدرش در حساب و کتاب ها کمک کند، ساعتی را در دفتر کارش می گذراند اما من هیچ وقت ندیدم که کمکی کرده باشد و بیشتر مشغول تماشای کارگران کارگاه بود و گاهی هم من را زیر چشمی نگاه می کرد و بعد از اینکه این کار حوصله اش را به سر می برد، من را صدا می زد و به بهانه ی چیزهایی الکی در مورد خط تولید می پرسید یا پول می داد که بروم از مغازه برای دفتر قند یا چای بخرم.
من که طبق معمول داخل باغ نبودم و کل کارگاه می دانستند که دلیل این فعالیت های دختر کارفرما چیست، زیر لب با هم پچ پچ می کردند و گاهی صدای خنده شان به گوش می رسید. حمید که یکی از قدیمی های آنجا بود، یک شب در وقت استراحت، لیوان چایش را آورد و کنار من نشست و گفت که : چطوری شادوماد؟
فکر کردم باز طبق معمول همیشه که با همه ی بچه ها شوخی می کند، می خواهد چیزی بگوید تا با هم بخندیم. اما فهمیدم که نه واقعا موضوع جدی است و برایم تعریف کرد که سه سال پیش، رئیس دخترش را داد به یکی از بچه های مجرد کارگاه که خیلی هم خوب و پسر مظلومی بود. ولی به شش ماه نرسید که کار به طلاق و دادگاه کشید و طفلک دار و ندارش را برای مهریه داد تا بتواند از این دختر جدا شود. البته پدرش مجبور شد خانه ای که بعد از عمری خریده بودند را بفروشد. توصیه کرد که مراقب باشم تا مثل آن بخت برگشته، گرفتار نشوم.
هرچند این جریان زمانی اتفاق افتاد که می خواستم استعفا بدهم، چون به خاطر کار شبانه مریض شده بودم و دکتر توصیه کرده بود تا شغلی برای صبح داشته باشم. این شد که وقتی برای تسویه حساب رفتم، رئیس کلی ناراحت شد و حتی دخترش هم چند باری تلاش کرد تا من را از رفتن منصرف کند که البته این کار را با لطافتی زنانه انجام می داد و تا اندازه ای هم موفق شده بود اما همکارم حمید که در جریان برنامه ها بود، نگذاشت که در دام بیفتم و در نهایت از آن کارگاه به سلامت بیرون آمدم.
بعد از چند روز جستجو توانستم کاری در یک رستوران پیدا کنم هر چند باب میل نبود و برای کسی که مدرک دانشگاهی دارد، شستن ظرف کار جالبی نیست اما من هدف های بزرگی در سر داشتم که می بایست برای رسیدن به آنها، تن به هر کاری می دادم. ولی رفته رفته به جایی رسیدم که دیدم در طی این سال ها، همه ی تلاش هایم بیهوده بوده اند و پول هایم را به دست شیادانی می دادم که می خواستن به من یاد بدهند که چطور می شود راه صد ساله را در یک سال طی کرد. برای همین دیگر آن مخزن انگیزه ام خالی شده بود و من بیشتر روزها خودم را میان شلوغی آشپزخانه و ظرف های کثیف گم می کردم، انگار از اول نباید به دنبال رؤیاهایم می رفتم.
حدود یک سال گذشت و علاوه بر شستن ظرف ها، تمیز کردن کف رستوران و آشپزخانه، انجام برخی از کارهای اصلی آشپزخانه از جمله آماده سازی غذا را به من می دادند که انجام بدهم. میزان حقوقم هم مقداری افزایش یافته بود و از طرفی سرآشپز می گفت : اگر همینطوری به کارت ادامه بدهی، تا یک سال دیگر تبدیل به یک کمک آشپز می شوی و دیگر نیاز نیست ظرف بشوری و کف زمین را بسابی.
برایم زیاد فرقی نداشت، فقط می خواستم جلوی چشم بابا نباشم و معمولا طوری تنظیم می کردم که کم ترین برخورد را با او داشته باشم. از طرفی هم مادرم گیر داده بود که دختر فلان همسایه یا فلان فامیل دارد از دست می رود و همین امروز و فرداست که یکی بیاید خواستگاری شان و آنها هم جواب بله را بدهند. دیگر نمی دانستم که باید از دست بابا فرار کنم یا مادرم.
برای فرار هیچ جایی بهتر از کتابخانه و غرق شدن در بین کتاب ها نبود و تنها در آنجا می توانستم قدری ذهن و جسمم را آرام کنم و با مشغول کردن خودم به رمان ها و داستان ها، خود را به دنیای دیگری می بردم و این کار تنها یک فریب خوشایند برایم محسوب می شد. البته از خیلی قبل تر، یعنی زمانی که به دانشگاه نرفته بودم، کتاب خواندن جزو تفریحات ارزانی بود که می توانستم به آن مشغول باشم.
در این بین هر کسی که وارد دنیای کتاب خوانی می شود، به مرور این سودا را در سر می پروراند که شاید او هم بتواند روزی تبدیل به یک نویسنده ی مشهور شود و با نوشتن کتاب های پر فروش، ثروت زیادی را برای خود فراهم کند. در ساعت استراحت وسط روز به جای رفتن به خانه، به کتابخانه ی نزدیک محل کارم می رفتم و آنجا دوباره یاد آرزوهای دوران نوجوانی افتادم و با خود می گفتم : کاش می شد این رؤیا به حقیقت تبدیل می شد و همان جا بود که فکر احمقانه ای به ذهنم رسید. چون ساعت کاری ام زیاد بود و معمولا در آن دو ساعت استراحت وسط روز دیگر رمقی در دستانم نمی ماند که بخواهم بنویسم، به سرم زد که همچون داستایفسکی، کسی را پیدا کنم که من بگویم و او بنویسد. پس نیاز به کسی بود که علاوه بر مهارت تایپ کردن، کمی هم ویراستاری بلد باشد.
در اولین آگهی که دادم که متن آن این بود( به یک نفر مسلط به تایپ و همچنین آشنا به ویراستاری نیازمندیم، داشتن لپتاب الزامی است.) مدت ها قبل، به خاطر همان پروژه ی پرورش جلبک که سرم کلاه رفت و دوستم که به خاطر من متضرر شده بود، مجبور شدم لپ تابم را که آن را با حاصل دسترنج خودم خریده بودم و بسیار هم به آن وابسته بودم را بفروشم و مقداری از ضرر او را جبران کنم و مابقی را هم کم کم از روی حقوقی که می گرفتم به او پرداخت می کردم.
افراد زیادی با من تماس گرفتند و چون میزان حقوق و زمان پرداخت برایشان مهم بود و من آن را به بعد از انجام کار موکول می کردم، حاضر به همکاری نمی شدند و یا مثلا می گفتند : که در موردش فکر می کنند اما دیگر دوباره تماس نمی گرفتند. بعد از گذشت چند روز کم کم داشتم نا امید می شدم تا اینکه یک آقا با من تماس گرفت و در مورد کار پرسید و اینکه چه چیزی قرار است تایپ و ویرایش شود و وقتی که گفتم : می خواهم کتاب بنویسم، به نظر می رسید به کار تمایل دارد چون برای میزان و نحوه ی پرداخت هیچ چانه ای نزد و گفت : آمادگی دارد تا در اولین زمانی که من مشخص می کنم، کار را شروع کند، پس به او گفتم : برای فردا ساعت دو سر قرار حاضر باشد.
او خود را پرویز معرفی کرد، مردی حدودا چهل ساله با ته ریشی سیاه مایل به قهوه ای و موهایی نسبتاً پرپشت و آراسته. ظاهرش به طور کلی می خورد که اهل کتاب و ادبیات باشد. شغلش تدریس خصوصی زبان انگلیسی و فرانسه بود و به گفته ی خودش این کار را بیشتر برای تفریح انجام می داد و نیازی به حقوق آن نداشت و به این علت می خواست با من همکاری کند که به هنر و ادبیات علاقه دارد و در بین حرف هایش گاهی جملاتی را به فرانسه از چند نویسنده ی مشهور می گفت که نشان می داد که از ادبیات فرانسه هم چیزهایی می داند و هم میزان تسلط بر زبان فرانسوی اش را به رخ می کشید تا هر چه بیشتر اعتبارش را پیش من بیشتر کند.
این اولین تجربه ی من در استخدام کردن یک نفر بود و در طی مصاحبه با پرویز، سعی می کردم هیجان و استرسم را کنترل کنم اما در حالت کلی رفتارم نشان می داد که تازه کارم و بعضی وقت ها موضوعی که در موردش داشتم توضیح می دادم، به جای دیگری غیر از آنچه می خواستم کشیده می شد یا اینکه سر رشته ی اصلی گفتگو را از یاد می بردم و مجبور می شدم همه چیز را از اول توضیح بدهم. در مقابل پرویز خیلی هوشمندانه رفتار می کرد و علاوه بر اینکه نشان می داد از مهارت خوبی در سخن وری برخودار است، سعی می کرد در صحبت کردن با من، نهایت ادب را رعایت کند و این کار باعث می شد در ادامه مشکل کمتری در حرف زدن با او داشته باشم.
آن روز تمام زمان استراحتی که داشتم، صرف حرف های مقدماتی شد و من آنقدر از صحبت با پرویز لذت می بردم که اصلا متوجه گذشت ساعت نمی شدم و دلم می خواست همچنان در کنار او در پارک روبروی رستوران بنشینم و از شنیدن حرف های او استفاده کنم اما با صدای یکی از بچه های رستوران که من را صدا می زد باعث شد از این خواب شیرین بیدار بشوم. با او دست دادم و برای فردا در همان پارک قرار گذاشتیم. شرایط کاری ام را درک کرده بود و بابت آن مشکلی نداشت و من از این بابت خیلی خوشحال بودم تا آنجایی که گفت : از بابت حق الزحمه هیچ نگران نباشم و هر موقع که در توانم بود می توانم آن را به او بپردازم.
ما به مدت دو ماه باهم کار کردیم و به غیر از روزهای تعطیل، هیچ روزی را از دست ندادیم و عجیب آن که داستانی که مدت ها در سر می پروراندم، با کم ترین مشکلی بر زبانم جاری می شد و از طرفی پرویز به خاطر تسلطش بر تایپ هیچ وقت از نوشتن عقب نمی ماند و در مواقعی، در پس و پیش کردن جمله ها به من کمک می کرد.
در پایان ماه دوم کار تمام شد و می شود گفت : که اصل کار حتی کیفیت بیشتری از آنچه که فکر می کردم داشت. هر چند هنوز اعتماد به نفسم پایین بود و اگر در طی مسیر نوشتن پرویز به من کمک نمی کرد و با حرف هایش آن انرژی لازم را نمی داد، بعید می دانستم که بتوانم کار را به پایان برسانم و همین باعث پیوند دوستی عمیقی بین مان شده بود.
قرار شد به او فرصت بدهم تا کتاب را ویرایش کند و از طرفی گفت : به خاطر اینکه در این دو ماه نتوانسته به کارهای شخصی اش برسد، نیاز به زمان زیادی دارد و همچنین از من در خواست کرد به مدت یک ماه با او تماس نگیرم تا بتواند با تمرکز بیشتری هم کارهای عقب افتاده ی خودش را انجام بدهد و هم اینکه روی ویرایش کتاب کار کند.
این شد که من دوباره به روند قبلی ام که کار به همراه رفتن به کتابخانه بود برگشتم و از بابت نوشتن اولین کتاب زندگی ام بسیار خوشحال بودم و با اینکه سعی می کردم آن را جلوی کسی بروز ندهم، اما هم در خانه و هم در محل کار تغییر رفتارم را فهمیده بودند.
در همین روزهای شادابی ام، یک نیروی جدید به آشپزخانه اضافه شد. یک دختر جوان که برای کسب تجربه و گذراندن دوره ای عملی و به سفارش یکی از آشنایان صاحب رستوران، به جمع ما اضافه شده و قرار بود در قسمت غذای فرنگی و سایر بخش های غذای ایرانی و سالاد مشغول به کار شود.
من که آن روزها پیشرفت کارم بسیار چشمگیر شده بود، دیگر ظرف نمی شستم و تمام وقتم برای آماده سازی مواد غذایی پیش از طبخ صرف می شد و گاهی هم آشپز نکته هایی به من آموزش می داد تا آرام آرام بتوانم جاگزین یکی از کمک آشپزها بشوم که می خواست به شهر دیگری نقل مکان کند.
دو هفته بعد، من رسماً کمک آشپز شده بودم و این ارتقای شغلی، دو چیز را تغییر داد، اول افزایش حقوق و دوم پایبند شدن هر چه بیشترم به کار در آن رستوران. چون من همیشه در حال تغییر شغل بودم، این موضوع اتفاق مهمی محسوب می شد. از طرفی دیگر قرار بود بخش جدیدی به فضای آشپزخانه اضافه بشود که مربوط به غذای فرنگی بود. برای این قسمت آشپز جدیدی آمد و مدیر وقتی آن را به پرسنل آشپزخانه معرفی کرد، در همان نگاه اول حس خاصی در من ایجاد شد که میل داشتم آن را نادیده بگیرم و می گفتم نمی شود که تا چشمت به یک دختر افتاد، سریع عاشقش بشوی و این احساس شیدایی من حتما بعد از چند روز فروکش خواهد کرد اما هر چه بیشتر می گذشت، آثار آن نشاط و هیجانی که به خاطر نوشتن کتاب در من ایجاد شده بود جای خود را به استرس و عدم تمرکز می داد و هر بار که آن دختر که اسمش سمیرا بود را می دیدم، ناخودآگاه زبانم بند می آمد و وقتی مثلا می پرسید که جای یک وسیله کجاست، باید خیلی به خودم فشار می آوردم تا بتوانم جوابش را بدهم و صورتم سرخ و پیشانی ام از عرق خیس می شد.
سمیرا با اینکه تازه وارد بود اما در همان روزهای نخست، نشان داد در آشپزی استعداد ویژه ای دارد. همچنین قدرت تعامل خوبی با همه داشت و در روزهای شلوغ کاری به خوبی می توانست کارها را بدون هیچ گونه مشکلی انجام دهد و همین هوش بالا در هر چه دیده شدنش در آشپزخانه کمک می کرد. با خود می گفتم : من در برابر او حرفی برای گفتن ندارم و این موضوع بیشتر باعث می شد تا اعتماد به نفس خود را از دست بدهم و به همین دلیل سعی می کردم هر چه بیشتر از سمیرا دوری کنم و تا حدودی هم موفق بودم اما مگر می شد در آن محیط کاری کوچک او را ندید و صدایش را نشنید.
آن قدر ذهنم مشغول شده بود که دیگر به کتابم فکر نمی کردم و تنها موضوع مهم زندگی ام فقط یک چیز بود و آن هم سمیرا.
او هنوز دستیاری نداشت و به همین علت من در برخی کارهای آماده سازی به سمیرا کمک می کردم و همچنین سعی می کردم تا از آشپزی فرنگی هم چیزهایی یاد بگیرم. برای همین منظور مدام سوال هایی در ذهنم ایجاد می شد. اما خجالت می کشیدم که از او چیزی بپرسم و بیشتر با کنجکاوی و نگاه کردن در نحوه ی کار سمیرا، تلاش می کردم تا بفهمم او چگونه و بر چه اساسی مواد اولیه را باهم مخلوط می کند. سمیرا آن قدر باهوش بود که بفهمد در سر من چه می گذرد.
یک روز صبح زود که طبق روال همیشه مشغول تکه کردن گوشت ها بودم و همزمان به صدای موزیک گوش می دادم و گاهی هم با خواننده با صدای بلند همراهی می کردم، با فریاد بلند سمیرا که در آن هیاهوی صبح گاهی سعی داشت من را متوجه حضور خود کند، ناگهان به خود آمدم و این باعث شد حواسم لحظه ای پرت شود و چاغو قدری دستم را خراش دهد.
سریعا موسیقی را قطع کرد و وقتی سرم را برگرداندم، سمیرا را دیدم که از جعبه ی کمک های اولیه، چسب زخمی آورده و می خواهد آن را روی خراش دستم بگذارد.
گفت : آقا حواست کجاست، نزدیک بود انگشتت را ببری! اگر همین طوری بخواهی آشپزی کنی، دیگر انگشتی برایت باقی نمی ماند!
من چیزی نمی گفتم و چون تحمل نگاهش را نداشتم و می ترسیدم از چشمانم آن چه در درونم می گذرد را بفهمد، به سنگ فرش کف آشپزخانه زل زده بودم و نمی توانستم چیزی بگویم و بیشتر با تکان دادن سرم، حرف هایش را تأیید می کردم.
گفت : امروز زودتر آمده ام تا چند مورد از غذای فرنگی بهت یاد بدم البته اگه دوست داشته باشی و من با صدایی لرزان و در حالی که گلویم خشک شده بود گفتم : بله،حتماً، ممنون میشم که بهم یاد بدین.
و از آن روز کم کم من از آن لاک کم روریی و خجالتم بیرون آمدم. دیگر زمان استراحت به کتابخانه نمی رفتم و حالا کمک دو آشپز بودم و سمیرا وقتی می دید که علاقه مند به یادگیری هستم، سعی می کرد من را در شرایط عملی قرار دهد تا زودتر بتوانم تبدیل به یک آشپز حرفه ای شوم.
حالا حدود هشت ماه می گذشت و من تبدیل به یک آشپز نیمه ماهر شده بودم که می توانست غذای ایرانی و فرنگی طبخ کند و از طرفی کلا کتابم را هم از یاد برده بودم و البته دیگر مهم نبود چون با کسی آشنا شده بودم که دلم می خواست همه ی دنیایم را بدهم( حتی همان کتاب را) تا او را بدست آورم.
بعد از گذشت یک سال من جزو آشپزهای اصلی محسوب می شدم و از طرفی دیگر هر روز بر مشتری های رستوران افزوده می شد و مدیریت با افزایش فضا سعی می کرد جوابگوی همه ی مشتریانش باشد.
یک روز در زمان استراحت سمیرا به من گفت : حالا که برای خودت یک آشپز شده ای، دلت نمی خواهد مستقل بشوی؟
من تا حالا به این موضوع فکر نکرده بودم و برای من فقط بودن در کنار سمیرا، از هر چیز دیگری مهم بود، پس جواب دادم: راستش من آدم قانعی هستم و تا حالا به این موضوع که بخواهم کار خودم را داشته باشم، فکر نکرده ام و او گفت :
من از چند سال پیش طرح یک رستوران جمع و جو در یکی از محله های پر رفت و آمد شهر را در نظر داشته ام و حالا شرایطش برام مهیا شده تا کسب و کار خودم را داشته باشم. من این را به تو نگفتم اما من از ماه آینده از اینجا می روم، قبلا در مورد استعفایم با مدیر صحبت کرده ام. شرمنده که این موضوع را به تو نگفتم.
و با چشمان و صورتی بر افروخته که در آن موجی از خواهش و تمنا وجود داشت، از رستوران خارج شد. آری، حالا نزدیک دو سال بود که ما هر روز در کنار هم کار می کردیم و من هنوز هیچ اقدامی برای رسیدن به او نکرده بودم و از اینکه در این مورد نمی توانستم، نمی توانستم همچون بقیه مردان از او خواستگاری بکنم، خودم را سخت سرزنش می کردم.
در پایان ماه او رفت و من در بخش غذای فرنگی جایگزین او شدم. آخرین روز به من چاقوی مخصوص سر آشپز خودش را به عنوان یادگاری داد و سریع رفت تا اشکهایش را نبینم و من از این که اراده ای برای پیوستن به او نداشتم، سخت آشفته بودم.
از آن به بعد، دیگر انگیزه ای برای کار کردن نداشتم و بیشتر شبیه یک آدم آهنی یک سری کارهای تکراری را انجام می دادم. در وقت استراحت از کتاب و کتابخانه خبری نبود. به جای آن در گوشه ای می نشستم و در حالی که سیگاری در دستم بود، به گذشته و آن روز که دستم را با چاقو بریده بودم فکر می کردم و حسرت روزهایی را می خوردم که سمیرا با نشاطی پایان ناپذیر به من آموزش می داد. آری انگار با رفتنش همه چیزم را از دست داده بودم.
یک روز که از کنار یک کتابفروشی رد می شدم و به سمت محل کارم می رفتم، به طور اتفاقی نگاهم به عنوان کتابی افتاد که خیلی برایم آشنا بود و ناگهان خاطره ای بسیار دور را در من زنده کرد اما هرچه فکر می کردم نمی توانستم بفهمم که چه چیز من را به آن کتاب مربوط می کند. برای همین به داخل رفتم و از فروشنده خواستم تا کتاب را برایم بیاورد.
فروشنده با خنده گفت :که شانس آورده ام و این آخرین نسخه ای است که دارد و تا چاپ بعدی بیاید، کلی طول می کشد، تازه چون کتاب معرفی است، سریعا تمام می شود!
پول کتاب را پرداخت کردم و همین که چند خط فصل اول را خواندم، از تعجب خشکم زد. این همان کتاب من بود که حالا به نام نویسنده ای ناشناس چاپ شده بود. دیگر رمق ایستادن را نداشتم و روی نیمکت داخل پیاده رو نشستم و شروع به خواندن بقیه کتاب کردم. درست خودش بود، همان کلمه ها، همان عنوان ها و هیچ تغییری نکرده بود.
حالم واقعا بد بود و دیگر نمی توانستم سر کار بروم. تماس گرفتم و الکی گفتم برای پدرم مشکلی پیش آمده و چند روز نمی توانم بیایم. دیگر غر زدن های مدیر پشت تلفن را نمی شنیدم. به خانه نرفتم و تا شب در خیابان های شلوغ شهر پرسه می زدم و آخر شب وقتی که حسابی خسته شده بودم به خانه برگشتم.
مادرم با دیدنم خیلی نگران شد و هر چه می پرسید جواب نمی دادم و مستقیم به اتاقم رفتم.
یک ماه از خانه بیرون نرفتم و کارم را از دست دادم. از طرفی با یک وکیل صحبت کردم تا بلکه شاید بتوانم کتاب دزدیده شده ام را پس بگیرم اما وقتی توضیحات وکیل را شنیدم و دیدم که حتی یک نسخه ی دست نویس از آن کتاب ندارم، فهمیدم تلاش کردنم بیهوده است. من همه چیزم را از دست داده بودم، هم سمیرا و هم کتابم را.
مدتی را بیهوده گذراندم اما می بایست خودم را از این بلاتکلیفی خارج می کردم. حالا دیگر برای خودم آشپزی بودم و می توانستم کار مطمئنی پیدا کنم پس روزنامه ای خریدم و در صفحه نیازمندی هایش به دنبال کار گشتم. به چند آشپزخانه و رستوان سر زدم که هیچ کدامشان را برای کار کردن نپسندیدم. نزدیک غروب آفتاب بود که تصمیم گرفتم به خانه برگردم و همان طور که به آگهی ها نگاه کردم دیدم رستورانی نیاز به آشپز دارد و آدرسش در مسیر برگشتم به خانه بود پس تصمیم گرفتم سر راه به آنجا هم سری بزنم.
رستوران کوچک و دنجی که نمای بیرونی آن به سبک معماری خاصی که شاید اروپایی بود در آن سوی خیابان، چشم ها را به خود جلب می کرد. وقتی واردش شدم دیدم که فضای آن بسیار جالب و رمانتیک است. می شود گفت : ترکیبی از رستوران و کافی شاپ با طرحی از معماری داخلی فرانسه بود و من از این سبک بسیار خوشم آمد.
آقایی پشت پیشخوان حواس من را که محو فضا شده بودم به خود جلب کرد و گفت : چه کاری از دستم برای شما بر می آید؟
گفتم برای آگهی استخدام آشپز آمده ام و او من را به اتاق مدیریت راهنمایی کرد. همین که وارد شدم چشمانم از تعجب کاملا باز شد، مدیر کسی نبود جز سمیرا که حالا صاحب رستوران خودش بود. سمیرا هم تا من را دید با فریادی که از خوشحالی بود به سمت من آمد و تعارف کرد که بنشینم. انگار هر دوی ما منتظر چنین روز و لحظه ای بودیم.
ده سال بعد.
مردی میان سال که موی سپید کم پشتش را به طرز نامنظمی به یک طرف داده بود و عصایی به دست داشت، وارد رستوران شد و در کنار پنجره، روی یکی از صندلی های راحتی نشست و سفارش قهوه داد. چهره ای بیمار گونه با عینکی دودی قدیم و صورتی اصلاح شده که باعث می شد نا خودآگاه او را مورد قضاوت قرار بدهیم.
چون هنوز کافه رستوران خلوت بود و گارسون داشت کارهای عقب افتاده ای را انجام می داد، خودم قهوه را برای او بردم و همین که سر میز رسیدم مرد غریبه با صدایی گرفته از من خواهش کرد تا چند لحظه مقابل او بنشینم و من که همیشه سعی کرده ام با مشتری ها رفتار مناسبی داشته باشم، برای آنکه مرد غریبه ناراحت نشود، در مقابلش نشستم و گفتم : فقط چند دقیقه در خدمت شما هستم چون بعد باید بروم و به حساب و کتاب هایم برسم.
او عینک دودی اش را برداشت و من در نگاه او کمی دچار حیرت شدم چون مرد غریبه هیچ ابرو و مژه ای نداشت و چهره ی چروکیده و بیمارش بیشتر نمایان شد. کمی سرفه کرد من لیوان آبی که همراه قهوه آورده بودم را به او دادم، جرعه ای نوشید و چند لحظه ای به چشمانم خیره شد.
ناگهان چیزی در درونم که انگار مدت ها بود آن را فراموش کرده بودم و یا شاید می خواستم آن را سرکوب کنم بیدار شد و حجمی از کینه و نفرت را بالا آورد و این باعث شد تا خون بیشتری به عضلات صورتم پمپاژ شود، حرارت را افزایش و کاری کند تا خشمی در پس صورتم احساس کنم که هنوز علتش را نمی دانستم.
از داخل کیفی که به همراه داشت کتابی را بیرون آورد و آن را جلوی من قرار داد. آری درست حدس زده بودم، او همان دزدی بود که از غفلت من سوء استفاده کرده و کتابم را به نام خودش زده بود اما نمی دانم چرا همین که به این موضوع آگاه شدم و همین که نگاهم را از روی کتاب به آن چهره ی بیمار برگرداندم، ناگهان خشم و نفرتی که تا چند لحظه پیش تمام وجودم را در برگرفته بود، جای خودش را به ترحم و دلسوزی داد. چیزی نگفتم و منتظر ماندم تا خود به گناهش اعتراف کند.
پرویز دوباره عینکش را روی صورت گذاشت و از پنجره به خیابان چشم دوخت، انگار می خواست حرف هایش را دوباره در ذهنش مرور کند و بعد از چند دقیقه همان طور که هنوز به خیابان نگاه می کرد گفت :
من سرطان دارم و بزودی خواهم مرد. قبل از اینکه با تو آشنا بشوم، کارم سرقت ادبی بود و از این طریق پولی به جیب می زدم اما کتاب تو من را از انجام این کار و آن خرده پول ها نجات داد و بسیار مشهور و ثروتمند شدم تا آنجایی که هر حرف من چون الماسی می مانست که جویندگان و طرفدارانم آن را فقط بر تاج پادشاهان می دیدند، پس تصمیم گرفتم خرده حرفهایم را هم چاپ کنم هر چند که به خوبی کتاب تو نبود اما به لطف شهرتی که به دست آورده بودم، هر خزعبلی که می نوشتم را مردم با چشمانی بسته می خریدند و می خواندند.
اما کم کم کتاب هایم از رونق افتادند و من بیشتر از فروش همان کتاب تو در بین جامعه ی ادبی شناخته می شدم اما این چیزی نبود که بخواهم از بابت آن نگران بشوم چون با پولی که به دست آورده بودم توانستم سرمایه گذاری و آن را چند برابر کنم. اما حالا حاضرم همه آنچه بدست آورده ام را به تو بدهم اما زمان به عقب باز گردد.
به سرفه افتاد و من گارسون را صدا زدم تا آب بیاورد. معلوم بود انرژی حیاتش مثل یک باتری هر لحظه رو به اتمام است و سعی می کرد تمام توان خود را به کار ببرد تا بتواند از آخرین اندوخته ی خود به درستی بهره ببرد. کمی آب خورد و قدری استراحت کرد. سپس ادامه داد :
پسر و عروسم به ماه عسل رفته بودند که بر اثر سانحه ای در جاده کشته شدند. من همین یک فرزند را داشتم و هر کاری می کردم برای او بود و دلم نمی خواست مثل من یک زندگی سخت داشته باشد. برای همین بهترین مجلس عروسی را برایش برگزار کردم همان طور همیشه آرزو داشتم اما هیچ نشد که آن را خودم تجربه کنم. می خواستم به او ثروتی بدهم که تا آخر عمر بی نیاز باشد ولی حالا هیچ کسی نیست.
همسرم دچار افسردگی شدید شد تا آنجا که مجبور شدم او را در آسایشگاهی بستری کنم ولی هر روز حالش بدتر می شد تا اینکه قلب کوچک و مهربانش دیگر نتوانست این حجم از درد را تحمل کند و من را برای همیشه تنها گذاشت. او و پسرم قربانی گناه من شدند.
و در آخر این من بودم که می بایست تقاص پس میدادم و حالا دیگر چند صباحی بیشتر زنده نیستم. برای عذرخواهی پیش تو نیامده ام. فقط دلم می خواست یک بار دیگر ببینمت. طلب حلالیت، همسر،فرزند و عمر تباه شده ام را به من باز نمی گرداند. در تمام این سال ها از دور مراقبت بودم. با خود می گفتم : اگر جایی نیازمند کمک بودی، به طریقی به تو یاری برسانم ولی حالا فهمیده ام کسی که بیشتر از همه به کمک نیاز داشت من بودم و نه تو !
دوست قدیمی من، برای امروز خیلی بیشتر از توانم حرف زده ام و دیگر وقت رفتن است. این را گفت : و به کمک عصایش بلند شد و از رستوران بیرون رفت. من به قهوه اش نگاه می کردم که حالا سرد شده بود. سرد، چون روزگار پرویز...
یک ماه بعد مردی که کت و شلوار بسیار شیکی به تن داشت وارد رستوران شد و خود را وکیل پرویز معرفی کرد . پاکتی را به من داد. بعد گفت : آدرس و شماره ی من روی پاکت درج شده است و هر موقع سوالی برایتان پیش آمد، می توانید به من مراجعه کنید. این را گفت : و از رستوران خارج شد.
محتوای نامه ی داخل پاکت این بود:
الان که این نامه به دست تو رسیده، من به دیدار همسر و فرزندم رفته ام.
می دانم که هر دو در این سال ها متحمل رنج هایی شده ایم، اما حاصل آن برای تو بسیار بهتر بوده است تا من، به این علت که تو خانواده ای بدست آورده و من آن را از دست داده ام و این یعنی که تو بازی را برده ای و تمام بدبختی را به واسطه ی آن کتاب از خود دور کردی.
داخل پاکت اعترافی از خود نوشته ام که می تواند تمام آن حقوق و شهرت از دست رفته را به تو باز گرداند، فقط کافیست آن را به وکیلم بدهی تا خودش بقیه کارها را انجام دهد.
برایت آرزوهای خوبی می کنم و امیدوارم ثروت من برای تو خیر و برکت داشته باشد.
بدرود...
روز بعد با سه دسته گل بر سر مزار پرویز رفتم که در کنار همسر و فرزندش آرام گرفته بود. آنجا نشستم و گل ها را روی سنگ قبرها گذاشتم. کمی به گذشته فکر کردم، به آن روزهایی که با پرویز در پارک می نشستیم و در مورد داستان و کتاب ها صحبت می کردیم. چه شادابی خاصی در وجود هر دوی ما بود ولی حالا او و خانواده اش در خاک خفته بودند و من بر سر مزارشان اشک می ریختم.
نامه ی اعتراف را از جیب کتم بیرون آوردم. هنوز بازش نکرده بودم. می توانستم تصور کنم چه قدر نوشتن این نامه برای پرویز سخت و دردآور بوده است. فندکی بیرون آوردم و روشن کردم، بله من این شهرت را نمی خواستم، بگذار آبروی پرویز در این دنیا پا برجا بماند، من آن را هیچ نمی خواهم، هم اکنون من، سمیرا و دو فرزندم را داشتم که در کنار هم بسیار خوشبخت هستیم. نامه را آتش زدم و آنجا را به مقصد دفتر وکیل ترک کردم.
به وکیل از طرف خود وکالت دادم تا تمام ثروتی که از پرویز به من رسیده بود را به مؤسسه ای بدهد که کارش ساخت مدرسه و کتابخانه در مناطق روستایی و محروم است.
آری من هم اکنون به همراه سمیرا صاحب یکی از بهترین رستوران های شهر بودیم و این ثروت به جا مانده از پرویز باید خرج کارهای دیگری می شد.
۲ بهمن ۱۴۰۲
علی دادخواه