
یکی از افسوسهای همیشگی من در مورد کتابهایی هست که به نظرم خیلی دیر با آنها آشنا میشوم و با خود میگویم که ای کاش میتوانستم آنها را در نوجوانی و ابتدای جوانی بخوانم زیرا که میتوانستند همچون چراغ راهی باشند در مسیر پر پیچ و خم زندگی.
لوازم نویسندگی، نوشتهی نادر ابراهیمی هم از همان کتابهایی است که میبایست خیلی زودتر با آن آشنا میشدم. اما چه میشود کرد، بعضی نعمتها گاهی خیلی دیر به دست انسان میرسند!
به نظرم این کتاب فقط برای کسانی که میخواهند و آرزو دارند که نویسنده بشوند نیست، بلکه میشود گفت به نوعی درسهایی آموزنده برای زندگی در جهانی نابرابر را هم در خود دارد و کاش میشد که چنین کتابهایی را جزو دروس عمومی، در مدرسه و دانشگاه قرار داد.
نقد کردن چنین کتابهایی آن هم از نویسندهای چون نادر ابراهیمی کار آسانی نیست اما به هر حال هیچ انسانی کامل مطلق نیست و هر کسی نقاط قوت و ضعف خود را دارد. به عقیدهی من نباید نگاهی متعصبانهای داشت، که اگر این طور باشد، خود را از بسی نعمتها و دانشها محروم کردهایم.
در مورد این کتاب حرفهای زیادی دارم اما فعلا به دو نکته اکتفا میکنم تا انشاءالله در فرصتهای دیگر، در مورد نکات موجود در آن بیشتر بنویسم.
نکتهی اول اینکه در این کتاب به عقیدهی نادر ابراهیمی، نویسنده فقط باید از زندگی و امید به آن بنویسد و کسی مثل صادق هدایت را به شدت نقد و نفی میکند. من هیچ وقت طرفدار مطلق هیچ نویسندهای نبودم و نخواهم بود اما به نظرم کتابهای کسی مثل صادق هدایت که نوشتههایش به زعم برخی، سرشار از پوچی هستند، باز هم ارزش خواندن دارند به این دلیل که صادق هدایت ساحب سبک است و هر چند سیاه مینویسد و اما به روشی خاص آن را بیان میکند و همین برای من ارزشمند است. هستند کسانی که میخواهند همین طور بنویسند اما بلد نیستند و بیشتر گند میزنند. به هر حال من به هر دوی این نویسندگان احترام میگذارنم و از باغ آنها میوهای برای خود میچینم.
نکتهی دوم که برای من جای تعجب داشت این است که چرا نادر ابراهیمی در کتاب لوازم نویسندگی، هیچ اشارهای مستقیم به توجه به زن نکرده است، آن هم وقتی که خودش در آثاری چون یک عاشقانه آرام و چهل نامهی کوتاه به همسرم، چنین عاشقانه به زن عشق میورزد!
این را از این بابت میگویم که او در یکی از موارد لوازم نویسندگی و در بخش عشق و دوست داشتن، به هفت گونه عشق و دوست داشتن اشاره و در مورد آنها هم مفصل توضیح میدهد که این موارد به شرح ذیل هستند:
۱_عشق به کودکان
۲_عشق به انسان، به مردم، به ملت
۳_عشق به مبارزه، جهاد، حقّ و عدالت
۴_عشق به خدا
۵_عشق به طبیعت
۶_عشق به میهن، وطن، سرزمین، زادگاه
۷_عشق به آرمان
او بارها به نویسندگانی چون بالزاک و رومن رولان در این کتاب اشاره کرده است اما چطور میتوان تصور کرد که بالزاک کتاب زنبق دره و رومن رولان کتاب جان شیفته را بدون داشتن عشق مستقیم به زن نوشته باشند! به نظرم جا داشت که در این موارد هفتگانه که نادر ابراهیمی به آنها به طور مستقیم اشاره کرده است، گزینهی هشتمی به نام عشق به زن هم اضافه میشد تا این لیست را کاملتر میکرد و البته عشق به مرد!
هرچند نمیتوان زیاد هم خرده گرفت زیرا نادر ابراهیمی وقتی میگوید عشق به انسان و این یعنی شامل زن و مرد هم میشود ولی از آنجایی که شاید شناخت یک زن ممکن است کار آسانی نباشد و این موجود حساس معمولا در طول تاریخ بشر از طرف مردها نادیده گرفته شده است، لازم بود که در این کتاب، اشارهای مستقیم هم به او میشد.
در پایان این گفتار، خواندن این کتاب را به کسانی که میخواند بنویسند، چه برای نویسندگی و چه برای خود نوشتن، شدیداً توصیه میکنم و اگر هم مثل این کتاب را هم سراغ دارید، حتماً به من هم معرفی کنید.
متشکر
چهارمین روز پاییز ۱۴۰۵