
فکر کردن به مرگ یکی از کارهای همیشگی من در طول سالها زندگی پر فراز و نشیبم بوده است. یک همدم و یک نجات دهنده، یک یار وفادار و دلسوز، یک راه فرار از سختیها و مشکلات، و شاید در نهایت آخرین راه حل برای تمام بیماریهای روحی و جسمی من بوده است.
در موردش بیشتر خواهم نوشت، بخصوص مرگ خودخواسته، اما الان میخواهم در مورد چیز دیگری حرف بزنم.
در جایی این نوشته را خواندم که نمیدانم چه کسی آن را گفته است:
اینکه مرگ را بخواهی یک چیز است و اینکه بگویند به زودی مرگت فرا می رسد چیز دیگری است.
به نظر من انسان تا زمانی که هنوز میتواند خودش در مورد مرگش تصمیم بگیرد، هنوز خوشبخت است، انگار تا بینهایت فرصت دارد، با خودش در بدترین حالت ممکن میگوید، حالا اگر امروز نشد، فردا خودم را خلاص میکنم و اینگونه به خودش مهلت میدهد و باز فردا که میشود، دوباره مرگاش را به روز بعد موکول میکند. اما قسمت بسیار ناجوانمردانه زمانی هست که به او بگویند که برای مدت مشخصی بیشتر وقت ندارد. آن وقت دنیا روی سر آدم خراب میشود.
همان طور که گفتم، من خیلی به مرگ فکر کردهام و به این نتیجه رسیدم که موضوعی وجود دارد که از خود مرگ برایم بیشتر وحشتناکتر و سختتر است و آن چیزی نیست جز زندگی نزیسته. فهمیدهام که این خود مرگ نیست که من را میترساند بلکه عمری است که هیچ چیز را در آن به درستی تجربه نکردهام و همیشه یک امید بیهوده باعث شده تا روزهای زندگی را طی کنم تا بلکه شاید به یکی از آن هزاران آرزوی معمولیام دست یابم. به نظرم زندگی نزیسته ترسناکتر از مُردن است، مرگی که در هنگام سختیها وقتی به آن میاندیشم، باعث آرامش من میشود ولی از آن طرف، فکر کردن به این که قرار است جهانی را ترک کنی بدون آنکه از آن بهرهای برده باشی، من را دچار دهشت میکند.
خیلی وقت بود که میخواستم در مورد این موضوع مطلبی بنویسم، منظورم همین زندگی نازیسته، اما جریانی باعث شد که بالاخره دست به قلم بشوم و در موردش تحریر کنم.
و جریان از این قرار است که مدتی است که بیمار شدهام به این ترتیب که وزنم کم شده و دردهای زیادی با منشا نامعلوم در ناحیه کمر و بین شانههایم احساس میکنم تا حدی که مجبور به مصرف مُسکن شدهام، همچنین خیلی احساس خستگی و ضعف جسمانی دارم. علائم عجیبی است که تا به حال هیچ وقت تجربه نکرده بودم. این نشانهها من را یاد خواهرم انداخت که زمانی مبتلا به سرطان شده و به خاطر بیماریاش وزن زیادی را از دست داده بود.
دچار استرس شدم و با خودم گفتم اگه من هم سرطان گرفته باشم چه؟ یعنی همان چیزی که از آن ترس داشتم دارد اتفاق میافتد؟ اینکه دیگر مرگ برایم انتخابی نیست؟
قسمت خندهدار این است که قبلا با خودم میگفتم سرطان میتواند یک فرصت استثنائی باشد برای اینکه بالاخره زندگیات را پایان میدهد، میگفتم اگر روزی مبتلا شدم هیچ وقت به سراغ درمان نخواهم رفت تا بلکه از فرصت پیش آمده استفاده کنم، ولی بعدها فهمیدم که اگر هم قرار است جسمم را از زیستن خلاص کنم، بیشتر دوست دارم زمان و روشش به انتخاب خودم باشد تا اینکه به خاطر یک بیماری، به من بگویند که مثلا چند برج و یا چند سال بیشتر زنده نیستی.
به خواهرم که تجربهی سرطان را داشت پیام دادم تا از او مشورت بگیرم. گفتم چنین علائمی دارم و احتمال دارد که سرطان داشته باشم. او حرفم را جدی نگرفت و به شوخی برگزار کرد. گفت اینها ممکن است به خاطر استرس و فشار ذهنی بالا و حتی به دلیل بالارفتن سن باشد و در نهایت گفت باید بروی آزمایش و معاینه عمومی بشوی.
به دکتر عمومی مراجعه کردم و شرح حالم را گفتم. پرسید مجردم یا متاهل و از وضع روحیام سوال پرسید. گفتم دکتر توقع داری با شرایط فعلی چطور باشم! برایم این شعر مولانا را برای امیدواری خواند:
کوشش بیهوده به از خفتگی
منم این شعر سعدی رو خوندم:
به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل
وگر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم
بعد گفتم ولمان کن دکتر جان، این شعرها دیگه برای این دوره و زمانه جواب نمیدهد و تاریخ انقضای آنها خیلی وقت است که گذشته.
از مطب که بیرون آمدم، دلم برای دکتر کمی سوخت، از این که مجبور است همیشه با انسانهای مریض احوال سر و کله بزند. خب آدمی چقدر میتواند در معرض حال بد دیگران دوام و تاب داشته باشد. کاش حال روحیام بهتر بود و تاثیر کمتری روی دکتر میگذاشتم، هرچند که این شغل اوست و شاید دیگر برایش طبیعی شده باشد.
خلاصه که تا چند روز دیگر مشخص میشود که دردم چیست. به همهی سناریوهای ممکن فکر کردهام. ولی بازهم چیزی که ببشتر از مرگ اذیتم میکند، این زندگی لعنتی نزیسته است و بدتر از آن، این امید واهی!
آخرین روز مهر ۱۴۰۵