اینقدر گوشمون به واژه #تحریم عادت کرده که در مورد هر مسئله ای صحبت کنیم در انتها به این جمع بندی میرسیم که بخاطر تحریم، اون موضوع در حد یک ایده باقی میمونه و کاری در موردش نمیشه کرد.
تجربه من در کار بهم ثابت کرده طی اعمال تحریم ها، نه تحریم کننده خوشحال میشه و نه تحریم شده؛ تحریم کننده یک بازار بکر و مستعد مصرف رو از دست داده و تحریم شده هم #تکنولوژی روز دنیا و #ابزارآلات و #تجهیزات مدرن، اگرهم بخواد اون تکنولوژی، ابزار و یا قطعه رو هم تهیه کنه باید چندین برابر قیمت واقعی پول بده! تازه اگر سرش کلاه نره و قطعه قلابی بهش فروخته نشه.
شاید بیشترین فرسایش در زمینه تحریم مربوط به #منابع_انسانی باشه. به کرات بهم نشون داده شده فارغ از هزینه مالی، فرسایش روانی ای که منابع انسانی طی تحریم ها پیدا میکنند بشدت خطرناک میشه و پرسنل مجبور میشن با افزایش ساعات کار و در نتیجه کاهش کیفیت و #رضایت_از_زندگی، باگ ایجاد شده رو جبران کنند. مثال خیلی نزدیک به خودمون همون 2 نفر پرسنل زحمتکش #نیروگاه_رامین_اهواز بودند که به خاطر نبود تکنولوژی مجبور شدند چندین ساعت داخل توربین حبس بشن تا یه قطعه تعمیر بشه و مردم بدون برق نباشند.
فارغ از اینکه بعد از اجرایی شدن تحریم ها در سال های ابتدایی دهه 90 چقدر سفره ها کوچک تر شد، مهم ترین نکته ایجاد ساختارهایی در جهت نفوذ ناپذیری اقتصاد از ضربات متعدد تحریم ها هست، معمولا این ساختارها غیر شفاف، غیر رسمی و در یک حلقه بسیار محدود و امنیتی قابل تعریف هستند که با اثر گذاری اونها بشه اصطلاحا تحریم ها رو دور زد. اما نکته ای که شاید خیلی بهش توجه نمیشه اینه که این ساختار وقتی در دل اقتصاد یک کشور شکل بگیره، به راحتی نمیشه با #حذف_تحریم ها اون رو هم حذف کرد. ایجاد یک حیات خلوت اقتصادی و در ادامه اون ریشه دواندن در نهادهای مهم کشور، چیزی نیست که هر شخص یا جریانی به راحتی ازش بگذره.
حتا زمانی که تحریم ها به صورت خودکار حذف بشن نهادهای کشور توان تحمل ورود این حجم از سرمایه و پول رو ندارند و ممکنه بخش زیادی از این نقدینگی به جای اینکه وارد صندوق توسعه ملی بشه مثل دکل نفتی و خیلی از موادی که طی این سال ها گم شدند گم بشه.
خلاصه این که وقتی چنین بستری شکل بگیره، شاید سال ها طول بکشه که نهادهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی اون کشور به حالت عادی خودشون برگردند و بدون محدودیت تصمیم بگیرند و در #تله_تصمیم_گیری و #تله_هزینه_غرق_شده خودشون رو قرار ندن.