
عادتش بود، سوار مترو كه ميشد گردنش را به سمت پايين خم ميكرد و چشمهايش را به روبرو ميچرخاند. اينطور به خيالش با يك تیر چند نشان ميزد؛ هم در رودربايستی پيرزنان و پيرمردان خسته براى واگذار كردن جايش نميماند، هم از بخش تصويرى بازاريابى فروشندگان مترو معاف ميشد و هم شايد ناغافل با آشنايى ناخواستنى چشم در چشم نميشد.
با اين حال همه اينها بهانه فرعى بودند. بهانه اصلى علاقه عجيب او به شناختن و ارزيابى مردم از روى كفشهايشان بود و ناگفته پيداست كه نشستن در مترو و قرار دادن گردن و چشمانش در موقعيت مذكور، بهشتى از كفشها را براى ارزيابى صاحبانش از روى مدل، مارك، رنگ، تميزى و كثيفى، نويى و كهنگى در اختيار او قرار ميداد.

در سالهاى اول كه تجربه اش كمتر بود، تحليلهايش خامدستانهتر بود و مثلا اگر يك جفت كتونى دخترانه پيش روى چشمانش قرار ميگرفت، اينطور حساب ميكرد كه احتمالا اگر سرش را بالا بياورد با دخترى چاق يا قدبلند و يا تركيبى از هر دوى آنها مواجه شود، ولى سنجش حدسهايش چندان او را سربلند نميكرد.
اين بار اما به عنوان يك حرفه اى، چشمانش به يك جفت كفش مردانه مشكى افتاد. دماغه كفش تيز و به سمت بالا متمايل بود و اين خبر از قدمت نسبى آن ميداد. از مد بودن چنین کفشهایی حالا چند سال گذشته بود. بندها باز بودند و كفش خاك گرفته مينمود.
او اين بار حدس زد كه صاحب كفش مرد با بیش از چهل سال سن و از قشر سنتى جنوب شهر است كه احتمالا قبلا زندگى بهترى داشته، چه مالى و چه روحى.

شايد افسرده است كه كفشهايش خاكيست و بندش را نبسته؟ احتمالا وضعش خوب نيست كه كفش قديمى و كهنه ميپوشد؟ شايد در نتيجه افسردگى چاق شده و در نتيجهی اين چاقى، بستن بند كفش برايش سخت شده است؛ اصلا شايد معتاد هم هست؟!
كلافه شده بود انگار كه جواب سوالى تستى را ميدهد و بيش از يك گزينه به نظرش درست ميرسند. گویا وقت امتحان هم به سر آمده بود.
گوينده مترو صدايش درآمد و گفت: «امام خمينى» صاحب كفشها بلند شد و او مستاصل، مانندِ كسى كه جواب سوالها رو ندانسته و به دنبال پاسخنامه است سرش را به سمت صاحبان كفشها بالا آورد. مردى با عينك آفتابى كه عصاى سفيدش را آماده ميكرد...