
هر ســاله چهارمین پنجشــنبه ماه نوامبر در آمریکا موســوم به روز شکرگزاری و تعطیل رسمی اســت. علت نامگذاری این روز در اصل جشن و شــکرگزاری پایان دروی محصولات کشاورزی بوده اســت و به نوعی یک جشن و آئین مذهبی به شمار میرود و از این رو در آمریکا بسیار روز مهمی است. آمریکاییها جمعهای را که اولین روز پس از جشن شــکرگزاری اســت روز جمعه ســیاه نامگذاری کردهاند. این روز شلوغترین روز مغازهها، مراکز خرید و فروشــگاههای زنجیرهای در آمریکاست. البته فروشــگاههای آنلاین نیز در این روز پرترافیکترین تراکنشهای مالی خود را تجربه میکنند.
به اعتقاد آمریکاییها تا پیش از روز شکرگزاری دخل و خرج کسب و کارها در وضعیت متزلزل و قرمز قــرار دارد و از اولین روز پس از روز شــکرگزاری و به یمن لطف و نظر پرودگار، رونق و برکت به دخل و خرج کســبوکارها بازمیگردد و آنها را از وضعیت متزلــزل قرمز به وضعیت ثبات سیاه میرســاند. از این رو برای حضور حداکثری و کشــاندن مردم پای صندوق فروشــگاهها که به معنای رونق و برکت حقیقی کسبوکارهاست در این روز تمامی فروشــگاههای حقیقی یا مجازی، تخفیفهای ویژهای به خریداران محصولات خود اعطا میکننــد.
در اعتقاد افراد دینــدار و مذهبی آمریکا که اغلب افراد ثروتمندی نیز هستند، پول دریافت شده در روز جمعه سیاه از مردم که به دلیل تخفیفهای ويژه توام با رضایت قلبی آنهاست در نهایت به ســودی بزرگ در روزها و ماههای آتی بدل خواهد شد. شاید این ســوال به ذهنها متبادر شــود که چرا آمریکاییها برای توصیف وضعیت ثبات اقتصادی که با رونق و برکت عجین شــده اســت رنگ سیاه را انتخاب کردنــد؟!
در توضیح باید اشــاره کرد که انتخاب این رنگ ارجاعی به تکه کلام یک افســر پلیس فیلادلفیایی در سال ۱۹۶۰ است. این افسر پلیس برای توصیف ازدحام ساکنان حومه شهر که برای خرید به مغازههای مرکز شــهر هجوم بردند و ســبب برهم خوردن نظم مغارهها و خیابانهای اطراف شــدند از عبارت جمعه سیاه استفاده کرد. امروز نیز اغلب اقشار آســیبپذیر و کمتر برخوردار آمریکا که اغلب در حومه شهرهای بزرگ ساکن هستند و درآمد اندکشــان اجازه نمیدهد در طول ســال و روزهای عادی به مراکز خریــد بروند و اجناس و پوشــاک با کیفیت بخرند و در دریای برندها غرق شــوند، رویاهای خود را در روز جمعه سیاه محقق میکنند و آن روز تنها فرصتی اســت که آنها هم سهمی در دنیای مد و برندها داشته باشند.

از این رو آمریکاییها برای نامگذاری این روز از عبارت به کار برده شده توســط آن افسر پلیس فیلادلفیایی بهره میبرند. در واقع اما فقط افراد و اقشار نیازمند و کمبرخوردار مشــتری ثابت فروشــگاهها در روز جمعه ســیاه نیستند. افراد و اقشار دیگری که در روزهای دیگر سال نیز توانایی خرید اجناس با قیمت واقعی خود را دارند نیز برای خرید هرچه بیشتر در این روز برنامهریزی میکنند و با فهرستی بلند بالا از کالاهای محبوب خود به فروشگاههای فیزیکی یا مجازی هجــوم میبرند. به همین دلیل حتی با در نظر گرفتن تخفیفهای بیشماری که در این روز به خریداران اعطا میشود آمریکاییها میلیاردهــا دلار در این روز پول خــرج میکنند.
سال گذشته که به دلیل فاصلهگذاری اجتماعی و رعایت پروتکلهای بهداشتی، شرایط برای خرید حضوری چندان هــم فراهم نبــود، آمریکاییها بیش از ۱۴میلیارد دلار در فروشگاههای مجازی، ۷میلیارد دلار در مراکز خرید و مغازههای ســطح شــهر و ۴.۲میلیــارد دلار در صرافیهای ارزهای مجازی هزینــه کردند که این مقدار در مقایســه بــا ســال ۲۰۱۹ ،۶.۲۱ درصد افزایش داشــته اســت. به همین دلیل برخی از منتقدان که اغلب چپگرا هســتند هجوم تودههای مردم به سمت شرکتها و برندهای مختلف را نماد عیان و خالص مصرفگرایی میدانند و با زبانــی تند این بدعت را به باد انتقاد میگیرند.
گفتنی است بهرغم انتقادهای فراوانی که از این روز میشــود، جمعه ســیاه به یک روز جهانی بدل شده است و هر ساله استقبال از آن بیشــتر و بیشتر میشود و افراد زیادی پول بیشتری نسبت به سالهای پیش در این روز هزینه میکننــد. بیشــترین کاالهای خریداری شده در روز جمعه سیاه ســال ۲۰۲۰، به ترتیب پلی استیشن شرکت سونی، ایرپاد شــرکت اپل، آیواچ شرکت اپل، آیفون شــرکت اپل و تلویزیونهای شرکت تیسی ال بوده است. هرچند به نظر میآید نفس جمعه ســیاه یک حرکت خیرخواهانه بوده اما صاحبان کسبوکارها و برندها هم از این روز سود زیادی میبرند. همچنین سرانهی مصرف در آمریکا که یکی از موتورهای اصلی اقتصاد این کشور است، با افزایش قابلتوجه در این روز، رشد بسیار زیادی را تجربه میکند.