چند سال پیش بود، یک مصاحبه‌ی شغلی در شرکت اسنپ بود، جمعیت از سر و کول هم بالا می‌رفتند: افرادی که در آنجا استخدام شده بودند، افرادی که برای مصاحبه آمده بودند و مصاحبه‌کنندگان.
یک رقابت بود. یک رقابت شغلی. ۵۰ نفری که برای مصاحبه آمده بودند تا نهایتا ۵ نفر از میانشان انتخاب شود، بیش از هر چیز به یک رقابت دعوت شده بودند. رقابتی با ۵ نفر برنده و ۴۵ نفر بازنده.
سراسر زندگی همین است. سرشار از رقابت. رقابت‌های برابر و نابرابر. هر کسی سلاحِ خاص خود را دارد و آخرین تیرِ ترکشش را به نحوی رها می‌کند.
قبولی در کنکور، پذیرفته شدن در یک مصاحبه‌ی شغلی و جوابِ مثبت گرفتن در یک خواستگاری نشان می‌دهد که میدانِ رقابت در زندگی تعطیل‌بردار نیست و به یکی دو محدوده ختم نمی‌شود.
فلسفه‌ی رقابت ماهیتی اقتصادی دارد. اگر ۵ غریبه در اتاقی باشند و ۱ سیب وجود داشته باشد به خاطرِ محدود بودنِ سیب به ۴ نفر سیبی نمی‌رسد. (قرار نیست شعار بدهیم و بگوییم یک سیب تقسیم بر ۵ می‌شود.) بنابراین از آنجایی که کار، رشته‌ی دانشگاهی، خانه‌ی ویلایی، ماشین سوپراسپرت، زنِ زیبا و مردِ میلیاردر محدود هستند ما برای دنبال کردنِ هر هدفی ناچار به رقابت هستیم. حتی هنگامی که رقیبِ مستقیمی برای خود نمی‌بینید این رقابت هنوز وجود دارد.
مثلا زمانی که یک تورِ مسافرتی ۱۰ میلیونی را به خاطر ۲ میلیون کمبودِ پول از دست می‌دهید، تور را به آخرین فردی واگذار می‌کنید که حاضر شده است این ۱۰ میلیون را بپردازد؛ چرا که اگر این فرد نبود، آژانسِ گردشگری برای پر کردن آخرین ظرفیتِ تور حاضر به ارائه‌‌‌ی تخفیفِ ۲۰ درصدی می‌شد و آن وقت شما می‌توانستید از تور موردنظر استفاده کنید.
میزانِ رقابت‌پذیری فرد مبتنی بر میزانِ توسعه‌یافتگی فردی، مهارت‌ها و پیشرفت‌پذیری اوست. من استراتژی‌های توسعه‌ی فردی را در این مطلب توضیح داده‌ام. با این حال اگر بخواهم این مفهوم را با استفاده از همان مصاحبه و موفقیت شغلی تشریح کنم، باید بگویم که همه‌ی ما در محیط‌های کاری افرادی را دیده‌ایم که از انواع بداقبالی‌ها، نظیر گیر افتادن زیرِ دست یک مدیر زورگو می‌نالند.
این افراد دائما غر می‌زنند که مدیر درخواست‌های غیرمنطقی دارد، قدر آنها را در اینجا نمی‌دانند یا اگر شرایطِ موردنظر برای آنها فراهم بود، بهترین گزینه برای انجامِ کارهای محوله بودند.
اگر به این افراد مشفقانه و دلسوزانه بگویید که مشکلِ او عدمِ تلاش برای رفعِ نقاطِ ضعف و کسبِ الزامات خاص شغلی است، مدام توجیه می‌کنند و بهانه می‌آورند و مشکل را در دشمنی شخصی مدیر، پارتی نداشتن، پول نداشتن و وقت نداشتن می‌بینند.
من خودم فردی را یادم هست که از الزاماتِ شغلی‌اش هیچ‌کدام را نداشت و مدام هم گله و شکایت می کرد. وقتی به او می‌گفتم که برای انجامِ درست آن شغل باید فلان نرم‌افزار را یاد بگیرد و در بهمان دوره شرکت کند، میگفت پول ندارم! و وقتی راهنمایی‌اش می‌کردم که دوره‌ی رایگانِ این نرم‌افزار هم وجود دارد، میگفت وقت ندارم!
در نهایت وقتی می‌پرسیدم چرا وقت نداری؟ میگفت: «آخه با بچه‌ها بیشتر مهمونی و بیرون هستیم!»
پس در وهله‌ی اول مشکلِ ناتوانی در رقابت، مربوط به تنبلی، عدمِ توسعه‌ی فردی، پیشرفت‌ناپذیر بودن و یادگیرنده نبودن است.
می‌خواهم در این بخش به ۲ مفهوم اشاره کنم که به هم مرتبط هم هستند. ۱. بیرون آمدن از منطقه‌ی امن و ۲.پذیرا بودنِ تجربه‌های جدید.
شاید اولین تجربه من از استفاده مترو به بیش از ۱۵ سال پیش باز می گردد؛ جایی که این وسیله چند سالی بود که در ایران رایج شده بود و حالا من که تجربه استفاده از مترو را نداشتم، مجبور بودم برای رفتن به دانشگاه از آن استفاده کنم.
دانشگاه مورد نظر در جای دوری واقع شده بود و رفتن به آن تنها در صورت استفاده از مترو ممکن بود. شاید این گفته من که البته مفهوم اصلی مطلب جاری است، کمی خنده دار به نظر برسد، اما حقیقت آن است که روزهای ابتدایی استفاده از مترو روزهایی بسیار سخت و تجربیاتی جانکاه بودند!
تمام بخشهای این تجربه جدید برای من بسیار نا مانوس و عجیب و غریب بودند! از نحوه تهیه بلیط تا سوار شدن به مترو تا ساندویچ شدن در بین جمعیتی که در غریبه بودنشان شکی نبود و باید حضور خودم را بین آنها تحمل می کردم!
اما عدم استفاده از مترو بدین معنی بود که « از مترو استفاده نمی کنم، پس به دانشگاه هم نمی روم!»
کاری که احتمالا بعضی از ما در سایر شرایط و موقعیت های زندگی هم انجام می دهیم و این رویکرد غلط منشا اصلی بسیاری از مشکلات زندگی ما است؛ در نتیجه اگر بتوانیم روحیه انعطاف پذیری و باز بودن نسبت به تجربیات و موقعیت های جدید را در خود تقویت کرده و سازگاری خود را افزایش دهیم بسیاری از این مشکلات حل خواهند شد.
هر فردی اگر می خواهد به موقعیت بهتری دست یابد، این موقعیت می‌تواند در قالب اهدافی مانند کسب درآمد بیشتر، شهرت، احترام و جایگاه اجتماعی باشد؛
توجه کنید که در اکثر حوزه های کاری تعداد افراد مستعد بسیار زیاد شده است، با این حال عامل موفقیت ما در حوزه های کاری و اجتماعی صرفا داشتن استعدادی خاص یا پیش زمینه تحصیلی قوی نیست.
مهم تمایز است، تمایز می‌تواند توانایی انطباق با شرایط و موقعیت های جدید و میل و اشتیاق به امتحان کردن چیزهایی باشد که در وهله‌ی اول دور از نظر به نظر می‌رسند.
مسئله این است: مهم هدف و نتیجه است. اگر نمی‌توانید از راه‌های معمول و متعارف به هدف و نتیجه برسید از راه‌های کمتر رفته شده بروید. اگر جاده‌ی جدید بسته است از جاده‌ی قدیم بروید، اگرچه که آسفالتِ مناسبی نداشته باشد. در حقیقت بیرون آمدن از منطقه‌ی امن و پذیرا بودنِ تجربه‌های جدید مستلزمی قدری از ریسک و ماجراجویی است.
اگر شغل خوبی به شما نمی‌دهند، خودتان کارآفرینی کنید. اگر شغلِ شیکی نمی‌توانید ایجاد کنید، شغلِ غیرِ شیک بسازید چه اشکالی دارد؟ مگر پرورش زالو کار نیست؟
من خودم به واسطه‌ای زنی بی‌سرپرست را می‌شناختم که مدام از بی‌پولی شکایت می‌کرد و این که شاید از گشنگی بمیرد. این پیرزن طبع و تربیتی روستایی و سختی کشیده داشت به نحوی که احساساتش تحت‌تاثیر هیچ حادثه‌ی ناخوشایندی قرار نمی‌گرفت. با این شناختی که از روحیات او داشتم، به او پیشنهاد کردم که مرده‌شور شود و گفتم که از هیچ راهنمایی فروگذار نیستم.
زن اول خیال کرد دستش انداخته‌ام و ناراحت شد اما وقتی فهمید کاملا جدی‌ام، چند سوال پرسید. او را راهنمایی کردم و چند هفته بعد از همان واسطه شنیدم که استخدام شده و خیلی هم راضی است!
بر همین منوال آن فردی که تورِ ۱۰ میلیونی را از دست داد، می‌تواند از راهِ دیگر به مقصد برسد، اگر سفر لوکس را رها کند، تحقیق کند و از اتوبوس، هاستل و کوچ‌سرفینگ و کار داوطلبانه در سفر استفاده کند.
همین امروز در همین شهر و گوشه‌کنارش افرادی هستند که دور و بی‌خبر از واژه‌های باکلاسی نظیرِ اکوسیستم، استارتاپ، MBA، بیزینس، فین‌تک، سرمایه‌گذاری خطرپذیر... در حالِ پارو کردن پول هستند.
آن دخترکی که در اینستاگرام دولپی می‌لمباند و پولِ تبلیغ می‌گیرد. آن زنی که صرفا از طریقِ مامان‌پز از بعضی کترینگ‌ها بشتر درآمد دارد. آن زنی که جورابها و زیرپوش‌هایش را از طریق دیوار می‌فروشد، پسری که صرفا از طریق دریافت پورسانت از فروش کالاهای دیگران (affiliate marketing) به اندازه‌ی چند مدیرِ فروش درآمد دارد و آن مردی که با ۵۰ میلیون کلِ دنیا را گشته است، همه از منطقه‌ی امنِ خود بیرون آمده‌اند و پذیرای تجربیاتی شده‌اند که روزی فکرش را هم نمی‌کرده‌اند.
یا خود را آماده‌ی رقابت در مسیری سرراست کنید و خود را برای رقابت با رقیبانِ فراوان و ریز و درشت آماده کنید.
یا از جاده‌ی خاکی بروید و در حضور رقبایی کمتر، ناشناخته بودن و پردست‌انداز بودنِ راه را تاب بیاورید.
راه سومی وجود ندارد.
شما می‌توانید مطالبی بیشتر را در سایت بکوش بخوانید
