شواهد نشان میدهند همزمانی خبر انتشار درگیری سپاه پاسداران با نیروهای آمریکایی بر سر محمولهی نفت با موضعگیری علی شمعخانی «دبیر شورای امنیت ملی» مبنی بر اینکه: «رییسجمهور آمریکا بیاختیار است و با این حساب نتیجه مذاکرات برجام از قبل روشن شده است» به این معناست که برجام دیگر قابل احیا نخواهد بود. به نظر میرسد در پشت پرده توافقی بین مقامات ارشد ایرانی و آمریکایی وجود داشت تا برای جلوگیری از تنش در از سرگیری مذاکرات برجام، این خبر منتشر نشود، اما در فاصله ۹ روز (از ۳ آبان تا امروز ۱۲ آبان) اتفاقاتی افتاد که این توافق را بیاثر کرده است.
از جملهی این اتفاقات به چند مورد میتوان اشاره کرد:
همانطور که شمعخانی در اظهارات خود گفته است؛ تواق با هر دولت و رییسجمهور در آمریکا منحصر به همان دوره ۴ ساله است و هر توافقی حاصل شود، رییسجمهور بعدی آمریکا میتواند با یک فرمان اجرایی آن را بیاثر کند.
از لحاظ استراتژیک و با در نظر گرفتن دورنما، دولت بایدن به راستی دولت مستعجل است. در انتخابات آینده حتی اگر دموکراتها پیروز میدان باشند هم بایدن رییسجمهور آمریکا نخواهد بود. این از آن جهت است که بایدن با زوال عقل پیشرونده مواجه است، موضوعی که حتما دموکراتها از آغاز رقابت بایدن و ترامپ از آن آگاه بودهاند اما به دلیل پیروزی بایدن در رقابتهای درونحزبی و فقدان چهرهای رایآور، آن را زیر سبیلی رد کردهاند و با درمانهای کنترلی و تمرینهای ویژه، این ۴ سال را با بایدن سر خواهند کرد
نکتهی دیگر نفع خود آمریکا و اسرائیل از عدم برجام در بلندمت است. نبود برجام حملهی احتمالی اسرائیل به ایران را توجیه خواهد کرد، این قماری برای اسرائیل خواهد بود که در عین درگیر نکردن آمریکا یا درگیر کردن محدود این کشور، منافع استراتژیک آمریکا را تامین خواهد کرد.
از لحاظ اقتصادی و بازار انرژی هم عدم احیای برجام به نفع آمریکا خواهد بود، به قول مجید شاکری، کارشناس اقتصاد سیاسی: «آنچه برای آمریکاییها مهم است، اخراج ایران از بازار نفت است، این موضوع مستقیما به منافع ملی آمریکا، سیاست انرژی این کشور و موضوع تراز پرداختهای آمریکا وابسته است.»
در این بین از معدود امیدهای ایران توافقات دوجانبه یا چندجانبه استراتژیک، پولی و بینالمللی خواهد بود. به خصوص توافق با چین و پیمان شانگهای
همچنین شاید حکومت ایران در عوض برجام و برای راضی کردن چین و روسیه زیر بار FATF برود.
اما عدم احیای برجام و مرگ قطعی آن، چه تاثیری بر ایران و زندگی ایرانیان دارد؟
تورم افزایش خواهد یافت
بیکاری افزایش خواهد یافت
نرخ دلار افزایش خواهد یافت
۳ عامل اول، رکود تورمی در کشور را عمیقتر خواهد کرد
درآمدهای نفتی کشور کاهش خواهد یافت
درآمدهای غیرنفتی (منظور درآمدهای فراوردههای نفتی نیست) و صادرات آن افزایش خواهد یافت
بودجههای دولتی کاهش خواهد یافت و استخدامی در بخش دولتی صورت نخواهد گرفت.
تورم از افزایش دستمزد سبقت بیشتری خواهد گرفت و قدرت خرید کمتر میشود
قیمت مسکن، زمین و مستغلات در کلانشهرهای کشور به غیر از تهران و همچنین در حاشیهی تهران افزایش خواهد یافت
قیمت انرژی خانگی (گاز، برق و آب) افزایش خواهد یافت.
قیمت طلا در ایران از بازار جهانی بیشتر خواهد شد.
به لحاظ تاثیرات ملموس در بازار بورس:
۱. نوسانات زیادی در بازار بورس رخ خواهد داد.
۲. مورد اول به خروج سرمایهی بیشتر از بورس خواهد انجامید.
۳. مورد اول و دوم (نوسان زیاد و کم شدن عمق بازار) به نوسانگیران بازار فرصت کسب سود قابلتوجه خواهد داد.
۴. سهمهای انرژیمحور و مربوط به فراوردههای نفتی رشد زیادی را تجربه نخواهند کرد.
۵. سهام شرکتهای خدماتی و تکنولوژیمحور تا حدی رشد خواهند کرد.
۶. سهام شرکتهای صادراتمحوری که انرژیمحور و مربوط به فراوردههای نفتی باشند تا حدی رشد خواهد کرد.
۷. سهام شرکتهای دارویی رشد نخواهد کرد.
۸. دورنمایی مثبت برای بورس در بلندمدت قابل تصور نخواهد بود.
۹. سفتهبازی و خرید دلار و سکه مجددا رونق خواهد گرفت.
ایدهپرداز، روانشناس، نويسنده و استراتژيست كسب وكار. من در زمینههای روانشناسی، سرمایهگذاری، کسبوکار، بازاریابی، نویسندگی و محتوا مینویسم. سایتم: aliheidary.ir