چهار پنج روز پیش بود که در حال چک کردن اینستاگرام بودم. یکی از خالههایم پستی را استوری کرده بود. حوصله دیدنش را نداشتم ولی چون این خالهام را بیشتر از بقیه دوست دارم، قانع شدم پستی که استوری کرده ببینم. ویدیویی بود از پیجی به اسم " آدم حسابیها" و دربارهی پزشکی بود که از بیمارانش ویزیت نمیگیرد. برایم جالب شد. در کپشن کتابی به اسم "پزشک پرواز" معرفی شده بود که راجع به زندگینامهی این دکتر از زبان خودش است. مشتاق شدم کتاب را بخوانم و الان که تمامش کرده ام دوست دارم هرچه سریعتر آن را به شما معرفی کنم.

این کتاب، خاطرات دکتر محمدتقی خرسندی آشتیانی از دوران کودکی، تحصیل، دفاع مقدس و پس از دفاع مقدس است. حتی فکرش را هم نکنید که قرار است با یک زندگینامهی خشک و حوصله سر بر رو به رو شوید، آنقدر متن کتاب ساده و روان است که مثل هلو میپره تو گلو:) انگار دارید فیلم میبینید. اما خب این سادگی در نگارش، در میان سایر نکات مثبت کتاب، کم اهمیتترین آنها جلوه میکند. اولین ویژگی مهم کتاب برای من، تلاش باورنکردنی دکتر برای کمک به دیگران است.
لطفا عبارت بالا را همینطور سرسری نخوانید! دکتر خرسندی واقعا عاشقانه به دیگران خدمت می کرد(و هنوز هم می کنند) و اصلا بخاطر همین به طبابت روی آوردند. جملات زیر که از زبان خودشان است را ببینید:
از جراحی سر و گردن و کارهای مربوط به آن بیشتر خوشم میآمد و از جراحی گوش خوشم نمیآمد. منتهی متوجه شدم فعلا امکانی نیست که به سمت خواستهی دلم بروم. بیماران گوش، هشت سال در نوبت بودند، و خیلی از بیماران، به علت آبسهی مغز و مننژیتِ ناشی از عفونت گوش میمردند. برای همین تصمیم گرفتم طرف جراحی گوش بروم.
اولویت ایشان کمک به بقیه بود و نه حتی علاقه شان. حالا حرف بالا را مقایسه کنید با جملهی "برو فلان رشته هم کارش آسونه هم فقط پول پارو میکنی!"
حالا این هیچی! لحظه هایی در کتاب بود که اشکم را درآورد. قبلا هربار میشنیدم کسی از خواندن کتابی گریهاش گرفته است، در دلم به او میخندیدم، و منتظر بودم ببینم خودم با چه کتابی گریهام خواهد گرفت. همه اش فکر می کردم آن کتاب، داستان یک عشق شکستخورده یا شعری احساسی یا خلاصه چیزی شبیه به این خواهد بود ولی خب اینطور نشد و اشکم از روی احساسات نبود، بلکه از روی غبطه بود. از اینکه میدیدم کسی این چنین خالصانه و با عشق کار میکند و کار میکند و باز هم کار میکند و این همه به بیماران و مردم اهمیت میدهد و از زمانش نهایت استفاده را میبرد، از خودم خجالت میکشیدم. از این خجالت میکشیدم که زمانم را برای دیدن واکنش فلان بازیگر یا افشاگری فلان سلبریتی بیرحمانه به کُشتن میدادم.(بنده مخالف تفریح نیستم، بلکه افراط در آن را خطرناک میدانم.)

این کتاب، دیدگاه من را نسبت به دفاع مقدس تغییر داد. قبلا هرگاه اسم دفاع مقدس میآمد بلافاصله یاد مراسم های خستهکنندهی مدرسهام برای بزرگداشت هفتهی دفاع مقدس میافتادم. دویست سیصد دانش آموز را به نمازخانهی مدرسه میبردند و کسی را میآوردند تا برای ما از خاطرات جنگ بگویند، ولی متاسفانه اکثر اوقات میکروفون به درستی کار نمیکرد و علاوه بر این، آنقدر بچهها با هم صحبت میکردند که اصلا صدایی به گوش نمیرسید.( صحبت از فوتبالهای دیشب بگیر تا جکها و حرفهایی که هیچ وقت تمامی ندارند.) عدهای هم طبق معمول، صبح که رسیدهاند مدرسه تازه فهمیدهاند که فلان معلم میخواهد امتحان بگیرد و با صدایی بلند شروع میکردند به درس خواندن.
برای همین(و چند دلیل دیگر) از دفاع مقدس در ذهن من تصویر ناخوشایندی ساخته شده بود و بعد از خواندن خاطرات دکتر از جنگ، تصورم به مراتب مثبتتر از قبل شد و علت تغییر نظرم این بود که بسیار بهتر از قبل توانستم ایثار و تلاش فوق العادهی رزمندگان را درک کنم. مردم در زمان جنگ، بیشتر از هر زمان دیگری دلسوز یکدیگر بودند و هوای هم را داشتند. متن زیر از زبان دکتر است:
مردم کم کم خودشان را پیدا کردند. هرکسی هر کاری از دستش بر میآمد، میکرد. مردم دزفول در این جنگ ثابت کردند اعجوبهای هستند برای خودشان. به هر دلیلی مایل بودند کمک کنند، حتی توی آفتاب داغ.
وقتی خاطرات دکتر خرسندی از زمان جنگ را میخواندم، احساس کردم از زحمات کادر درمان در دوران جنگ آنطور که باید تقدیر نشده است. مثلا همین آقای خرسندی، علاوه بر اینکه شبها در بیمارستان کشیک میبودند، صبحها در دزفول به مطب میرفتند و عصرها هم در اندیمشک. یعنی زمانی برای استراحت نداشتند. ادامهاش را از زبان دکتر بشنوید:
برای اینکه سوءتفاهم نشود که برای خانوادهام[به مطب] رفتهام، یا مردم نگویند که برای پول میروم مطب، گفتم از امروز ویزیت نمیگیرم. معاینهی بیماران، رایگان است. یک تابلوی بزرگ زدیم که در این مطب، کلیهی خدمات درمانی رایگان است!
ضمن اینکه ایشان تنها پزشک فعال در سطح شهر بودند.(آن زمان بیشتر پزشکان در بیمارستانها و در حال کمک به انبوه مجروحین بودند.)
حتی یک بار به علت بمباران شدید دشمن، حدود سی ساعت پشت سرهم( از یک بعد از ظهر تا غروب روز بعد) در بیمارستان به مجروحان رسیدگی میکردند!

دکتر خرسندی آشتیانی هماکنون استاد دانشجوهای فراوانی هستند و هنوز به مردم خدمت میکند و در مطبشان ابدا ویزیت اجباری دریافت نمیکنند. ایشان با وجود کهولت سن و خستگی ناشی از سالها طبابت، روزهایی که به مطب میروند از سه بعد از ظهر تا یک نیمه شب بیماران را درمان میکنند تا حال آنها را بهتر کنند. در آنجا از مریضان با چای و شیرینی پذیرایی میکنند و با تهیهی انواع امکانات(نظیر نمازخانه و تلویزیون و...) تمام تلاششان را میکنند تا کسی از انتظار در مطب کلافه نشود.
خلاصه اگر دوست دارید با یکی از آدم حسابیهای مملکت خودمان آشنا شوید و به این پی ببرید که هنوز هم هستند انسانهایی که اولویتشان کمک به دیگران است، نه کسب ثروت فراوان، به شما پیشهاد میکنم کتاب «پزشک پرواز» خاطرات دکتر محمدتقی خرسندی نوشته فاطمه دهقان نیری را بخوانید.